Appeal dismissed; joint property division proceedings absorb separate debt repayment claims between ex-spouses under Polish Civil Procedure Code.

POSTANOWIENIE Dnia 23 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie : Przewodniczący - Sędzia SO Magdalna Hupa - Dębska SO Andrzej Dyrda (spr.) SR (del.) Anna Hajda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2014 r. w Gliwicach sprawy z powództwa A. D. przeciwko J. L. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I C 1213/13 postanawia : oddalić zażalenie. SSR(del.) Anna Hajda SSO Magdalena Hupa - Dębska SSO Andrzej Dyrda

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 października 2013r. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej połączył sprawę I C 1213/13 ze sprawą o podział majątku wspólnego stron z wniosku powoda pod sygn. akt I Ns 638/12, w której to powód wniósł o rozliczenie zadłużenia wynikającego z kwoty pożyczki zaciągniętej na zakup nieruchomości (...) w R., a która nie została prawomocnie rozstrzygnięta, natomiast w sprawie I C 1213/13 powód dochodził zapłaty od pozwanej kwoty 24.055 zł z odsetkami, kosztami procesu tytułem spłat raty kredytu zaciągniętej na zakup wspólnej nieruchomości, a które to zobowiązanie zostało zaciągnięte przez strony czasie kiedy pozostawali w związku małżeńskim.

Wydając zaskarżone orzeczenie Sąd Rejonowy kierował się treścią art. 567 § 1 k.p.c. z którego wynika, iż w postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami sąd rozstrzyga także o żądaniu ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym oraz o tym, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie podlegają zwrotowi. Uznając, że przepis ten zakazuje, z chwilą wszczęcia postępowania o podział majątku wspólnego, odrębnego postępowania w sprawach o prawo żądania podziału majątku wspólnego, o ustalenie nieważności majątkowej umowy małżeńskiej, o ustalenie że dany przedmiot należy do majątku wspólnego, o roszczenia pomiędzy małżonkami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów wchodzących w skład majątku wspólnego, pobranych pożytków i innych przychodów, nakładów i innych wydatków z majątku wspólnego na majątek osobisty oraz z majątku osobistego na majątek wspólny, oraz stwierdzenia, że dochodzone pozwem roszczenie objęte jest w całości zakresem rozstrzygania w postępowaniu o podział majątku wspólnego, Sąd przekazał sprawę do rozpoznania sądowi prowadzącemu postępowanie o podział majątku wspólnego małżonków (art. 618 § 2 w związku z art. 688 i 567 § 3 k.p.c.).

Zażalenie na to postanowienie wniósł powód zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to w szczególności art. 219 k.p.c. poprzez przyjęcie, że sprawy o podział majątku dorobkowego i sprawa o roszczenie regresowe roszczenia powstałego po ustaniu wspólności majątkowej mogą być rozpoznawane w jednym postępowaniu, a także naruszenie prawa materialnego, poprzez jego niezastosowanie i ustalenie, że przepis art. 45 § 1 – 3 k.r.o. pozwala na rozliczenie nakładów z majątku byłego małżonka po ustaniu wspólności majątkowej, podczas gdy przedmiotem niniejszego powództwa jest przepis art. 376 § 1 i 2 k.c., a więc przepis regulujący praw majątkowych wynikających ze wspólnoty małżeńskiej, tylko wzajemnych roszczeń dłużników solidarnych.

W odpowiedzi na zażalenie pozwana wniosła o jego oddalenie oraz zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

W niniejszym postępowaniu, powód domagał się zapłaty kwoty 24.055 zł tytułem ½ wysokości spłat (wraz ze skapitalizowanymi odsetkami) dokonanych wyłącznie przez powoda rat kredytu zaciągniętego przez strony w czasie trwania wspólności majątkowej. Powództwo zostało wniesione 21 czerwca 2013r. Jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleń, w poprzednim roku zawisła sprawa z wniosku powoda z udziałem pozwanej o podział majątku wspólnego pod sygn. akt I. Ns 638/12, w której powód domagał się rozliczenia zadłużenia wynikającego z kwoty pożyczki zaciągniętej na zakup nieruchomości (...) w R..

Pomimo, iż dochodzone roszczenie wynika z rozporządzeń dokonanych przez powoda po ustaniu wspólności majątkowej, co w jego ocenie wyłącza zastosowanie w tym przypadku art. 567 § 3 k.p.c., nie można jednak pominąć zasad dotyczących wzajemnych rozliczeń w sprawach o podział majątku wspólnego. W szczególności należy zwrócić uwagę, że sąd ustala skład majątku wspólnego według stanu z chwili ustania wspólności małżeńskiej, zaś jego wartość według cen z chwili dokonywania podziału (uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1969 r., III CZP 12/69, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 września 1974 r., III CZP 58/74).

Co jednak istotne, Sąd w tym postępowaniu rozstrzyga o długach związanych z majątkiem wspólnym i ciążących w czasie trwania wspólności na obojgu małżonkach jako podmiotach wspólności majątkowej małżeńskiej, które zostały spłacone przez jednego z małżonków z własnych środków po ustaniu wspólności majątkowej a przed dokonaniem podziału majątku wspólnego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1976 r., III CRN 83/76; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2011 r., II CSK 430/10). Skoro w niniejszym postępowaniu powód dochodził rozliczenia spłaty długów związanych z majątkiem wspólnym, należało uznać, że Sąd Rejonowy zasadnie zastosował art. 567 § 3 k.p.c. Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu w oparciu o art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. SSR(del.) Anna Hajda SSO Magdalena Hupa - Dębska SSO Andrzej Dyrda