Legislator Case Law & Legislation
I C 1355/21 AI generated

Court dismissed employee's claim for damages and civil partnership existence, ruling on written form requirements and procedural rules.

Case Number I C 1355/21
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The court dismissed the plaintiff's claims for damages and the existence of a civil partnership, ordering the defendant to bear the process costs. The plaintiff initially sought damages for wrongful termination but later changed the suit to establish a civil partnership, arguing he was not an employee. The court rejected this change, noting the lack of written form for the alleged partnership and the plaintiff's failure to prove it, while also denying a request to postpone the hearing due to scheduling conflicts.

Legislator headnote

AI generated

Art. 74 § 1, 2, 4 k.c.; Art. 214 § k.p.c.; Art. 98 § 1, 3 k.p.c.; A claim for a civil partnership without written form is inadmissible if not proven by documents or mutual consent; a lawyer's scheduling conflict does not justify postponing a trial under statutory exceptions.

Keywords

AI generated
civil partnership existence written form requirement employee termination damages postponement of trial process costs allocation

Cited Legislation

AI generated
Art. 74 § 1 k.c.
Sankcją za niezachowanie formy pisemnej dla celów dowodowych ( ad probationem) jest niedopuszczalność w sporze dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności - art. 74 § 1 k.c. Zgodnie z art.
Art. 74 § 2 k.c.
Tadeusz Rowiński, „Interes prawny w procesie cywilnym i w postępowaniu nieprocesowym”, Wydawnictwo Prawnicze 1971, s. 74 i 106).
Art. 74 § 4 k.c.
Tadeusz Rowiński, „Interes prawny w procesie cywilnym i w postępowaniu nieprocesowym”, Wydawnictwo Prawnicze 1971, s. 74 i 106).
Art. 214 § k.p.c.
Przyczyny odroczenia rozprawy zostały wymienione w art. 214 § k.p.c. i są one ograniczone jedynie do nieprawidłowości w doręczeniu wezwania oraz do nieobecności strony wywołanej nadzwyczajnym wydarzeniem.
Art. 98 § 1 k.p.c.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu był przepis art. 98 § 1 i 3 k.p.c.
Art. 98 § 3 k.p.c.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu był przepis art. 98 § 1 i 3 k.p.c.
§ 19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r.
art. 193 § 1 k.p.c
Mimo że pełnomocnik powoda twierdził, że zmienia powództwo, zmiana ta nie może być traktowana jako zmiana powództwa w rozumieniu art. 193 § 1 k.p.c.
art. 355 k.p.c
Skoro powód cofnął powództwo o odszkodowanie za niegodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę i zaległe wynagrodzenie, postępowanie w tej części podlegało umorzeniu, o czym orzeczono na podstawie art. 355 k.p.c.
art. 189 k.p.c
Powództwo o ustalenie zostało oparte o art. 189 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
III CZP 12/72
166, z dnia 8.02.1973 r., III CZP 12/72, OSN 1974, z.
III CZP 171/93
uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17.12.1993 r., III CZP 171/93, OSNCP z 1994 r., nr 7-8, poz.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I C 1355/21

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2022 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Ewa Tomczyk Protokolant sekr. sąd. Dorota Piątek po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2022 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z powództwa T. R. przeciwko A. W. o odszkodowanie i ustalenie 1. oddala powództwo o ustalenie;

2. umarza postępowanie o odszkodowanie;

3. zasądza od powoda T. R. na rzecz pozwanej A. W. kwotę 1.350,00 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 1355/21

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 12 stycznia 2021 r. wniesionym do Sądu Rejonowego IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. powód T. R. wniósł o zasądzenie od pozwanej B. M. A. W. kwoty 3.900 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia oraz kwoty 2.600 zł z tytułu wynagrodzenia za pracę za miesiące listopada i grudzień 2020 r. W uzasadnieniu pozwu pełnomocnik powoda wskazał, że powód był zatrudniony u pozwanej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na ½ etatu i że w dniu 21.12.2020 r. otrzymał pismo rozwiązujące umowę o pracę bez wypowiedzenia.

Pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów procesu wg norm przepisanych (k.11-16). Pismem procesowym z dnia 21 maja 2021 r. pełnomocnik powoda zmienił powództwo wnosząc o ustalenie pozorności istnienia umowy o pracę pomiędzy stronami oraz o ustalenie istnienia umowy spółki cywilnej między stronami (k. 98- 99). Wskazał, że nie łączyła go z pozwaną umowa o pracę, lecz umowa spółki cywilnej, wszelkie obowiązki i kompetencje w zakresie przetargów, ich prowadzenia i prowadzenia budów posiadał powód.

Sam powód nie mógł prowadzić działalności gospodarczej z uwagi na długi powstałe w przeszłości w związku z innymi działaniami gospodarczymi. Pełnomocnik pozwanej wskazał na niedopuszczalność zmiany powództwa, niezależnie od tego wniósł o oddalenie powództwa o ustalenie pozorności istnienia umowy o pracę oraz ustalenia istnienia umowy spółki cywilnej jako niezasadnego (k 136-139 odwrót). Zarządzeniem z dnia 23 czerwca2021 r. sprawa została przekazana do Wydziału Gospodarczego jako właściwego ro rozpoznania roszczenia o ustalenie istnienia stosunku spółki cywilnej (k. 143).

Przewodniczący Wydziału (...) Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. przekazał akta do I Wydziału Cywilnego wskazując, że sprawa nie ma charakteru gospodarczego (k. 146). Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. stwierdził swą niewłaściwość rzeczową i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowym w Piotrkowie Tryb. jako rzeczowo i miejscowo właściwemu (k. 154). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 1 marca 2018 r. została zawarta pomiędzy B. M. A. W. a powodem T. R. umowa o pracę na czas określony do dnia 30 czerwca 2018 r.

Strony ustaliły, że powód będzie wykonywał pracę pracownika budowalnego w wymiarze ½ czasu pracy z wynagrodzeniem 1.050 zł brutto miesięcznie. Umowa uległa rozwiązaniu z upływem czasu, na jaki była zawarta. (dowód: kopia umowy o pracę – k. 75-76, świadectwo pracy – k. 81-82) Następnie powód został ponownie zatrudniony przez pozwaną w dniu 1.07.2018 r. na podstawie umowy o pracę na czas określony, która miała obowiązywać do dnia 31.12.2018 r. w wymiarze ¼ etatu, na stanowisku pracownika budowalnego. W okresie od 1.01.2019 r. do 15.12.2020 r. powód był dopuszczony do pracy bez potwierdzenia na piśmie ustaleń co do umowy, rodzaju umowy i jej warunków a stosunek pracy ustał w dniu 15.12.2020 r. wskutek rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia w związku z ciężkim naruszeniem przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych, tj. odpuszczenia się agresji oraz przemocy fizycznej i psychicznej względem pracodawcy, kierowania wobec pracodawcy gróźb karanych. (dowód: kopia pisma o rozwiązaniu umowy o pracę – k. 59, kopia świadectwa pracy – k. 79- 80) Powód złożył skargę do Państwowej Inspekcji Pracy formując szereg zarzutów związanych z jego zatrudnieniem przez pozwaną. (dowód: pismo PIP z dnia 29.04.2021 r.

– k. 101- -106) Strony pozostawały w nieformalnym związku przez kilka lat. W grudniu 2020 r. pozwana zdecydowała o zakończeniu związku z powodem. Doszło do ostrego konfliktu miedzy stronami, w trakcie którego powód chwycił pozwaną za twarz, następnie za szyję i odepchnął. (dowód: protokół przesłuchania powoda w charakterze świadka w toku postępowania przez Komisariatem Policji w Tuszynie z dnia 14.12.2020 r. – k. 18-21)

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Pierwotne żądanie pozwu obejmowało roszczenia ze stosunku pracy. Treść pisma pełnomocnika powoda z dnia 21 maja 2021 r. wskazuje jednoznacznie nie na rezygnację z tego roszczenia. Mimo że pełnomocnik powoda twierdził, że zmienia powództwo, zmiana ta nie może być traktowana jako zmiana powództwa w rozumieniu art. 193 § 1 k.p.c. Nie jest zmianą powództwa zrzeczenie się dotychczasowego żądania - w całości lub części - i zgłoszenie nowego żądania opartego na nowej podstawie faktycznej i prawnej. W tym przypadku zachodzi bowiem cofnięcie pozwu w części lub w całości i wniesienie nowego pozwu (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 1959 r., IV CZ 282/58).

Skoro powód cofnął powództwo o odszkodowanie za niegodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę i zaległe wynagrodzenie, postępowanie w tej części podlegało umorzeniu, o czym orzeczono na podstawie art. 355 k.p.c. w zw. z art. 203 § 1, 3 i 4 k.p.c. Powództwo o ustalenie zostało oparte o art. 189 k.p.c. Niezbędnym warunkiem dopuszczalności uwzględnienia powództwa o ustalenie jest wykazanie interesu prawnego. Interes ten jest przesłanką materialno – prawną tego powództwa, a zatem w razie braku tego interesu powództwo jako bezzasadne podlega oddaleniu.

Interes ten jest rozumiany jako obiektywna, w świetle obowiązujących przepisów prawnych, wywołana rzeczywistym naruszeniem albo zagrożeniem określonej sfery prawnej, potrzeba ochrony prawnej, to jest potrzeba uzyskania określonej treści wyroku (por. Tadeusz Rowiński, „Interes prawny w procesie cywilnym i w postępowaniu nieprocesowym”, Wydawnictwo Prawnicze 1971, s. 26). Obiektywna potrzeba ochrony uzasadniająca interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. występuje z reguły wówczas, gdy istnieje niepewność prawa lub stosunku prawnego.

Niepewność ta może wynikać z wielu przyczyn – może być wynikiem spodziewanego kwestionowania praw – na przykład co do istnienia własności nieruchomości, gdy zaginęły dokumenty stwierdzające nabycie lub kwestionowanie istnienia stosunku prawnego. Jednocześnie w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że interes prawny nie występuje w tych sytuacjach, w których występuje równocześnie – obok- także inna forma ochrony prawnej powoda – stąd możliwość wytoczenia powództwa o zasądzenie wyklucza po stronie powoda istnienie interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie naruszonego prawa lub stosunku prawnego (por. następujące orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 19.01.1993 r., I CR 2/93, nie publ., z dnia 13.04.1965 r.

II CR 266/64, OSP 1966, z. 7-8, poz. 166, z dnia 8.02.1973 r., III CZP 12/72, OSN 1974, z. 4, poz. 60, z dnia 11.01.1972 r., I CR 388/71, (...)). W takiej sytuacji wytoczenie powództwa opartego na podstawie art. 189 k.p.c. byłoby niecelowe wobec możliwości skorzystania z właściwej i skuteczniejszej formy ochrony prawnej w postaci innego powództwa – albo wręcz zbędne – ustalenie to bowiem byłoby obojętne dla ochrony sfery prawnej powoda (por. Tadeusz Rowiński, „Interes prawny w procesie cywilnym i w postępowaniu nieprocesowym”, Wydawnictwo Prawnicze 1971, s. 74 i 106).

W sprawie, w której interes prawny stanowi przesłankę powództwa, na podmiocie podejmującym daną czynność spoczywa ciężar wykazania interesu prawnego, jest on obowiązany przytoczyć fakty uzasadniające ten interes a na sądzie obowiązek zbadania, czy podejmujący daną czynność ma interes prawny. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że powód reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika w ogóle nie wskazał interesu prawnego w wytoczeniu powództwa. Z pisma pełnomocnika powoda z dnia 3 sierpnia 2021 r. (k. 152) wynika, że zdaje sobie sprawę o przysługującym powodowi roszczeniu o zapłatę w związku z łączącym go z pozwaną stosunku prawnym lub faktycznym (tak pełnomocnika powoda w piśmie z dnia 15.11.2021 r.

– k. 169-170) Nie budzi żadnych wątpliwości, że wyrok ustalający wiążąc z mocy art. 365 k.p.c. sąd, który go wydał, inne sądy, organy państwowe i strony w sensie takim że żaden z tych podmiotów ustalonego w wyroku istnienia lub nieistnienia prawa albo stosunku prawnego nie może uznać za sporny lub budzący wątpliwości. Nie oznacza to jednak, że inne niż wymienione podmioty są nim związane - dla nich wyrok taki stanowi tylko dokument publiczny, wyposażony, jak każdy inny tego rodzaju dokument, w domniemanie autentyczności i prawdziwości (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17.12.1993 r., III CZP 171/93, OSNCP z 1994 r., nr 7-8, poz. 149).

Skoro zatem udzielona wyrokiem ustalającym ochrona wyczerpuje się w powadze rzeczy osądzonej, a krąg podmiotów związanych jego treścią jest ograniczony, to i ochrona sfery prawnej uzyskana w wyniku zapadnięcia wyroku ustalającego ma granice, poza którymi wspomniany wyrok, celu, któremu ma służyć, nie spełnia. Ponadto przyjmuje się, iż postępowanie sądowe o ustalenie nie może być środkiem do uzyskania dowodów potrzebnych w innym postępowaniu (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28.09.2005 r., I PZP 2/05, OSNP 2006, nr 5-6, poz. 71).

Zatem ewentualny wyrok w tej sprawie nie może mieć żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia innego powództwa. Wskazać należy, że powództwo o ustalenie stosunku prawnego lub prawa może być uwzględnione wtedy, gdy spełnione są dwie przesłanki merytoryczne: interes prawny oraz wykazanie prawdziwości twierdzeń powoda o tym, że dany stosunek prawny lub prawo rzeczywiście istnieje. Pierwsza z tych przesłanek warunkuje określony skutek tego powództwa, decydując o dopuszczalności badania i ustalania prawdziwości twierdzeń powoda. Wykazanie zaś istnienia drugiej z tych przesłanek decyduje o kwestii zasadności powództwa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27.06.2001 r., II CKN 898/00).

Odnosząc się jeszcze do podstawy prawnej roszczenia Sąd Okręgowy pragnie wskazać, że wskazane przez pełnomocnika powoda w piśmie procesowym z dnia 15.11.2021 r. (k. 169-170) przepisy art. 405 k.c. w zw. z art. 867 § 1 k.c. nie mogą być traktowane jako podstawa prawna roszczenia, które nie zostało sformułowane jako powództwo o zapłatę, lecz powództwo o ustalenie. Wobec nie wykazania interesu prawnego w wytoczeniu powództwa sąd nie mógł przystąpić do badania rodzaju łączącego strony stosunku prawnego, co skutkowało oddaleniem zgłoszonych przez powoda wniosków dowodowych.

Skoro bowiem brak interesu prawnego w żądaniu ustalenia stosunku prawnego lub prawa skutkuje oddaleniem powództwa, to zbędne jest prowadzenie postępowania dowodowego (argumentacja a contrario z art. 227 k.p.c.). Niezależnie od tego już tylko na marginesie wskazać należy, że dowód z zeznań świadków był niedopuszczalny (art. 235 2 § 1 k.p.c.). Przyjmując twierdzenia powoda o istnieniu pomiędzy nim a pozwaną umowy spółki wskazać należy, że umowa spółki powinna być stwierdzona pismem (art. 860 § 2 k.c.). Sankcją za niezachowanie formy pisemnej dla celów dowodowych ( ad probationem) jest niedopuszczalność w sporze dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności - art. 74 § 1 k.c. Zgodnie z art. 74 § 2 k.c. mimo niezachowania formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej przewidzianej dla celów dowodowych dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron jest dopuszczalny, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę, żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą albo fakt dokonania czynności prawnej jest uprawdopodobniony za pomocą dokumentu.

Pozwana odmówiła wyrażenia zgody na przeprowadzanie wnioskowanego przez powoda dowodu z zeznań świadków, powód nie miał w procesie charakteru konsumenta, powód nie uprawdopodobnił faktu dokonania czynności prawnej w postaci zawarcia umowy spółki cywilnej (wszak powód pierwotnie powoływał się na zawarcie z pozwaną umowy o pracę), powodowi nie można także nadać statusu przedsiębiorcy, skoro nie prowadził rejestrowanej działalności gospodarczej (art. 74 § 4 k.c.). Na zakończenie wymaga wyjaśnienia kwestia procesowa związana z wnioskiem pełnomocnika powoda o odroczenie rozprawy argumentowany kolizją rozpraw uniemożliwiającą pełnomocnikowi osobiste stawiennictwo na rozprawie.

Przyczyny odroczenia rozprawy zostały wymienione w art. 214 § k.p.c. i są one ograniczone jedynie do nieprawidłowości w doręczeniu wezwania oraz do nieobecności strony wywołanej nadzwyczajnym wydarzeniem. Wniosek o odroczenie rozprawy z powodu konieczności stawienia się pełnomocnika powoda na rozprawie w innej sprawie sądowej nie zasługiwał na uwzględnienie. Kolizja terminów rozpraw nie może być zasadniczo uznana za „przeszkodę, której nie można przezwyciężyć”, w rozumieniu przepisów art. 214 k.p.c. - strona wszak może ustanowić kolejnego pełnomocnika a pełnomocnik udzielić pełnomocnictwa substytucyjnego.

Z wniosku o odroczenie wynika, że pełnomocnik miał wyznaczony termin rozpraw w czterech sprawach sądowych, z czego wybrał jedną z nich uznając ją za najbardziej istotną. Okoliczność wyznaczenia tych rozpraw tego dnia nie została przez pełnomocnika uprawdopodobniona, a uzasadnienie o braku możliwości ustanowienia substytucji jest trudne do zaakceptowania. Na podkreślenie przy tym zasługuje okoliczność, że pełnomocnik powoda otrzymał zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 20 kwietnia 2022 r. w dniu 17 lutego 2022 r., tymczasem wniosek o odroczenie rozprawy złożył w dniu 19 kwietnia 2022 r., tj. na dzień przez wyznaczoną z wyprzedzeniem dwumiesięcznym rozprawą.

Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu był przepis art. 98 § 1 i 3 k.p.c. przewidujący zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Skoro powód przegrał sprawę należało zasądzić od niego na rzecz pozwanej poniesione przez nią koszty zastępstwa procesowego ustalone stosownie do treści § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1808 ze zm.) na kwotę 1.350 zł (75 % od kwoty 6.500 zł stanowiącej pierwotną wartość przedmiotu sporu - § 19 rozporządzenia).

Sędzia Ewa Tomczyk ZARZĄDZENIE Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda. 5.05.2022 r. r. Sędzia Ewa Tomczyk