Legislator Case Law & Legislation
VIII U 542/19 AI generated

Social security court dismisses mandatory insurance obligation for sole shareholder after notarized share sale proves loss of status.

Case Number VIII U 542/19
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Social Security Institution initially maintained that the insured remained a sole shareholder and thus subject to mandatory insurance. The insured argued she lost her status on November 5, 2013, by selling shares, though she lost the notarized copy of the agreement. The court found the sale valid based on corroborating evidence, including a subsequent sale by the father and a notary's report, ruling the insured ceased to be a shareholder before March 2014.

Legislator headnote

AI generated

Art. 36a ust. 1 ust. 2 u.z.u.s.; Art. 180 § 1 k.s.h.; Art. 73 § 2 k.c.: The sale of shares in a limited liability company requires notarized signatures; failure to comply renders the act void, but valid proof of transfer terminates the mandatory social insurance obligation for sole shareholders.

Keywords

AI generated
social insurance obligation sole shareholder status share sale validity notarized signatures requirement limited liability company Social Security Institution mandatory insurance termination

Cited Legislation

AI generated
Art. 36a ust. 1 ust. 2 of the Social Security System Act
w brzmieniu: - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r.
Art. 180 § 1 of the Commercial Companies Code
Z kolei w myśl art. 180§1 Kodeksu Spółek Handlowych (Dz.U.2019.505 t.j., dalej w treści: ksh) zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału oraz jego zastawienie powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.
Art. 73 § 2 of the Civil Code
Zgodnie z art. 73 § 2 Kodeksu cywilnego w zw.
Art. 477 § 14 of the Code of Civil Procedure
W związku z powyższym Sąd działając na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił częściowo zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdził, iż S.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VIII U 542/19

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2019 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący sędzia (del.) Magdalena Kimel Protokolant Justyna Jarzombek po rozpoznaniu w dniu 9 października 2019 r. w Gliwicach sprawy S. R. (R.) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o podleganie ubezpieczeniom społecznym na skutek odwołania S. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 1 marca 2019 r. nr (...) zmienia częściowo zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, iż S. R. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emertytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia 1 do 16 marca 2014r. (-) sędzia (del.) Magdalena Kimel Sygn. akt VIII U 542/19

UZASADNIENIE

Decyzją z 1 marca 2019 r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. działając na podstawie art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji z dnia 4 lipca 2014 r. nr (...), w której stwierdził, że ubezpieczona S. R. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 24 marca 2010 r. do 30 listopada 2011 r., w dniu 30 lipca 2012 r., od 26 września 2012 r. do 25 listopada 2012 r., w dniu 31 maja 2013 r., od 1 marca 2014 r. do 16 marca 2014 r., z uwagi na posiadanie przez ubezpieczona statusu jednoosobowego wspólnika sp. z o.o.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się ubezpieczona. W piśmie z dnia 28 lutego 2019 r. potraktowanym jako odwołanie, wskazała, że w dniu 5 listopada 2013 r. zbyła na rzecz K. R. wszystkie posiadane przez nią udziały w Przedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o. i w ten sposób przestała być jednoosobowym wspólnikiem tej spółki. Dołączyła umowę zbycia udziałów oraz protokół zgromadzenia wspólników. Podniosła również, że zgubiła swój egzemplarz umowy zbycia udziałów z poświadczonymi notarialnie podpisami. Ostatecznie domagała się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, że w okresie od 1 do 16 czerwca 2014 r. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zaznaczył, że przedłożona przez ubezpieczoną umowa zbycia udziałów jest nieważna, bowiem nie zawiera podpisów notarialnie poświadczonych. Tym samym, zdaniem organu rentowego, ubezpieczoną w dalszym ciągu należy traktować jako jednoosobowego wspólnika Przedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Do dnia 5 listopada 2013 r. ubezpieczona S. R. była jedyny wspólnikiem Przedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o. (dalej w treści: (...)).

Kapitał zakładowy tej spółki wynosi 5 000 zł i składał się ze 100 udziałów po 50 zł każdy. W dniu 5 listopada 2013 r. ubezpieczona zbyła na rzecz swojego ojca K. R. wszystkie posiadane przez siebie udziały w (...). Nadzwyczajne zgromadzenie wspólników (...) wyraziło na to zgodę. Umowa sprzedaży udziałów została sporządzona w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi w Kancelarii Notarialnej Notariusz A. P., Repertorium A nr 7689/2013. W dniu 30 sierpnia 2014 r. K. R. – jedyny wspólnik (...)zbył na rzecz P. J. wszystkie posiadane przez siebie udziały w tej spółce.

Umowa sprzedaży udziałów została sporządzona w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi w Kancelarii Notarialnej Notariusz M. B., Repertorium A nr 3146/2014. W §1 pkt 3 tej umowy K. R. zapewnił, że przedmiotowe udziały nabył na podstawie umowy sprzedaży udziałów ze strony córki S. R. sporządzonej w formie pisemnej z notarialnie poświadczonymi podpisami z dnia 5 listopada 2013 r., Repertorium A nr 7689/2013 u notariusz w G. A. P. oraz, że zbycie to nie zostało do dnia 30 sierpnia 2014 r. zarejestrowane w Rejestrze Przedsiębiorców, obecnie w KRS.

W dniu 30 sierpnia 2014 r. ubezpieczona złożyła rezygnację z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu w (...). W związku ze zmianą miejsca zamieszkania, ubezpieczona zgubiła swój egzemplarz umowy sprzedaży udziałów z dnia 5 listopada 2013 r. W dniu 13 marca 2019 r. organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję o treści jak wyżej. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach organu rentowego; umów sprzedaży udziałów (k.15-16, 18); pisma notariusza A. P. (k 36), oświadczenia o rezygnacji z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu (...) (k.17); zeznań ubezpieczonej złożonych na rozprawie w dniu 26 czerwca 2019 r. (k.30).

Sąd dał wiarę zeznaniom złożonym przez ubezpieczoną, albowiem są one spójne i logiczne, nadto znajdują swoje odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, w tym umów sprzedaży udziałów w (...) oraz pism pochodzących od notariusza A. P. (k.24, 36). Z ich treści jednoznacznie wynika, że ubezpieczona, będąc jedynym wspólnikiem faktycznie zawarła z ojcem umowę sprzedaży wszystkich jej udziałów w (...) z dnia 5 listopada 2013 r. w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Sąd oddalił wniosek o przesłuchanie świadków M.

B., A. P. i K. R., albowiem istotne okoliczności sprawy zostały już wyjaśnione, a dopuszczenie ww. dowodów zmierzałoby wyłącznie do bezpodstawnego przedłużenia postępowania. Sąd uznał, że zgromadzone dowody są kompletne i pozwalają na czynienie na ich podstawie ustaleń co do stanu faktycznego, a następnie na rozstrzygnięcie sprawy.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonej zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy ubezpieczona, jako jedyny wspólnik (...), skutecznie zawarła umowę sprzedaży wszystkich przysługujących jej udziałów z dnia 5 listopada 2013 r., albowiem od ustalenia tej okoliczności zależało stwierdzenie, czy w okresie od 1 marca 2014 r. do 16 marca 2014 r. podlega ona obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym, regulują przepisy ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2019.300 j.t.), zwanej ustawą systemową. Zgodnie z art. 1 ustawy ubezpieczenia społeczne obejmują ubezpieczenie emerytalne, ubezpieczenia rentowe i ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej prowadzącą pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące są obowiązkowo objęte ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z zastrzeżeniem art. 8 i 9.

Ponadto osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu (art. 12 ust. 1). Zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 4 za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. W myśl art. 13 pkt. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2008 r., osoby te podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, natomiast w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r. do 29 kwietnia 2018 r.

– od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Natomiast od 30 kwietnia 2018 r. w brzmieniu: - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.

Tym samym w przypadku jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, obowiązek ubezpieczeń powstaje od dnia uzyskania statusu wspólnika tej spółki i istnieje do dnia utraty tego statusu. Zgodnie z art. 36 ust. 1 każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych. Obowiązek zgłoszenia osoby prowadzącej działalność gospodarczą spoczywa na tej osobie (ust.3). Z kolei w myśl art. 180§1 Kodeksu Spółek Handlowych (Dz.U.2019.505 t.j., dalej w treści: ksh) zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału oraz jego zastawienie powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

Niedochowanie przewidzianej przez przepisy Kodeksu spółek handlowych formy związane jest z istotną doniosłością prawną. Zgodnie z art. 73 § 2 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 2 ksh, jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej inną formę szczególną, czynność dokonana bez zachowania tej formy jest nieważna. Z tego też powodu brak zachowania w stosunku do umowy sprzedaży udziałów w spółce z o.o. formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi skutkuje nieważnością takiej umowy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy jednoznacznie stwierdzić, że umowa sprzedaży udziałów z dnia 5 listopada 2013 r. zawarta między ubezpieczoną, a jej ojcem została zawarta w przewidzianej prawem formie, tj. w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

Wprawdzie ubezpieczona przedłożyła jedynie kopię tej umowy w zwykłej formie pisemnej, bowiem jej egzemplarz sporządzony w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi zgubiła, to mając na uwadze treść pisma notariusza A. P. (k.24, 36) należy uznać, że ubezpieczona, będąc jedynym wspólnikiem faktycznie zawarła z ojcem umowę sprzedaży wszystkich jej udziałów w (...) z dnia 5 listopada 2013 r. w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Fakt ten potwierdza ponadto umowa sprzedaży udziałów z dnia 30 sierpnia 2014 r., w której to ojciec ubezpieczonej, będący jedynym wspólnikiem (...) zbył wszystkie należące do siebie udziały w spółce na rzecz M.

J.. Jednocześnie w §1 pkt 3 tej umowy, ojciec ubezpieczonej zapewnił, że nabył te udziały od S. R. (ubezpieczonej) na podstawie umowy sprzedaży udziałów z dnia 5 listopada 2013 r. sporządzonej w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Umowa z dnia 30 sierpnia 2014 r. została zawarta w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, a jej kopia znajduje się w aktach sprawy. Wszystkie te okoliczności wskazują na to, że ubezpieczona będąca jedynym wspólnikiem (...) faktycznie sprzedała wszystkie udziały w tej spółce w dniu 5 listopada 2013 r., albowiem umowa ich sprzedaży została faktycznie sporządzona w przewidzianej prawem formie.

W związku z powyższym Sąd działając na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił częściowo zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdził, iż S. R. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia 1 marca 2014 r. do dnia 16 marca 2014 r. (-) sędzia (del.) Magdalena Kimel