Legislator Case Law & Legislation
IV U 79/21 AI generated

Social court grants bridge pension to worker who proved special conditions work via witness testimony despite employer errors.

Case Number IV U 79/21
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The social court granted the applicant a bridge pension starting from the month of his application, overturning the Social Insurance Fund's refusal. The applicant argued that his employer failed to correctly classify his job roles and issue proper certificates, while the Fund contended he lacked the required 15 years of special conditions work. The court ruled that the applicant successfully met the statutory requirements by providing clear witness testimony and personal explanations, noting that the employer's documentation errors could not be used to deny his rights.

Legislator headnote

AI generated

Art. 4 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych; Art. 49 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych: The social court must grant a bridge pension if the insured proves continuous full-time work in special conditions, even if the employer's documentation is flawed, provided the insured's testimony and witness evidence are unambiguous.

Keywords

AI generated
bridge pension entitlement special conditions work employer documentation errors witness testimony admissibility burden of proof insured social insurance dispute employment classification errors

Cited Legislation

AI generated
Art. 4 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawca nie spełnił warunków z art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, albowiem: - nie posiada 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych, - przed 1 stycznia 1999 r.
Art. 49 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych
4 i art. 49 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r.
Art. 129 ustawy emerytalnej
Zgodnie bowiem z art. 129 ustawy emerytalnej, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, z uwzględnieniem ust.
Art. 6 Kodeksu cywilnego
Art. 473 Kodeksu postępowania cywilnego
zaświadczenia o zatrudnieniu) wynika coś innego (art. 473 KPC).
Art. 118 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS
Ponieważ przesądzenie w sprawie spornej kwestii wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego przed Sądem, w tym przesłuchania świadków, czyli podjęcia czynności typowo procesowych, opierając się na treści art. 118 ust.
Art. 477 § 14 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego
Z tych też względów - na podstawie art. 477 14 § 2 KPC - Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy prawo do tego świadczenia od miesiąca złożenia wniosku.
Art. 98 Kodeksu postępowania cywilnego
O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 KPC w zw.
Art. 108 Kodeksu postępowania cywilnego
z art. 108 KPC i § 9 ust.

Cited Case Law

AI generated
I UK 316/08
(I UK 316/08) w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom.
SA w Gdańsku z 17.5.2013 r., III AUa 1585/12
II UK 176/16
Supreme Court dismissed pension claim; student training period and school work do not qualify as special conditions employment.
II UK 277/11
Supreme Court allows early retirement claim by rejecting lower court's depth-based exclusion of waterworks work.
I UK 493/15
Supreme Court dismissed pension claim; construction supervisor's duties did not qualify as special working conditions under the law.
II UK 337/03
Supreme Court remands pension case to lower court regarding special work conditions verification. The court upheld the legal basis of the ministerial order defining special work conditions. The court clarified that the specific job title matters more than the work performed. The court emphasized the need for comprehensive evidence evaluation in pension disputes. The court ruled that the ministerial order remains valid despite constitutional transition periods. The court stated that the law defines special work conditions, not the order itself. The court noted that the order serves as a list of jobs, not a source of individual rights. The court found that the lower court must verify the actual work performed by the applicant. The court held that the applicant failed to prove special work conditions for early retirement.
I UK 242/17
Supreme Court dismisses pension appeal regarding special working conditions for a manager with mixed duties.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt IV U 79/21

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 marca 2021 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR del. Beata Bury Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Pokrzywa po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2021 r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z wniosku J. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o emeryturę pomostową na skutek odwołania J. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 25.11.2020 r. znak (...) I. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 25.11.2020 r., znak: (...)w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy J.

B. prawo do emerytury pomostowej poczynając od października 2020r., tj. od miesiąca złożenia wniosku i ustala brak odpowiedzialności organu rentowego za niewyjaśnienie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydani decyzji, II. zasądza od organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. na rzecz wnioskodawcy J. B. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.- Sygn. akt IV U 79/21

UZASADNIENIE

do wyroku z dnia 29 marca 2021 r. Zaskarżoną decyzją z dnia 25 listopada 2020 r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił J. B. prawa do emerytury pomostowej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawca nie spełnił warunków z art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, albowiem: - nie posiada 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych, - przed 1 stycznia 1999 r. nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych, o której mowa w art. 3 ust. 1 i 3 ww. ustawy lub art. 32-33 ustawy emerytalnej. Do stażu pracy organ uwzględnił okres pracy w warunkach szczególnych od 1 września 2020 r. do 16 października 2020 r.

Nie uwzględnił natomiast okresów: - 1 maja 1975 r. – 23 maja 1997 r., - 24 maja 1997 r. – 25 stycznia 2002 r., - 26 stycznia 2002 r. – 27 grudnia 2014 r., - 16 stycznia 2005 r. – 30 lipca 2005 r., - 12 maja 2008 r. – 31 grudnia 2009 r. Było to zatrudnienie w(...), który nie wystawił świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych, a ze świadectw pracy wynika: uczeń praktycznej nauki zawodu, monter instalacji technologicznych i spawacz. Co do świadectw z 2004 r. i 2009 r. pracodawca nie określił rodzaju wykonywanej pracy według wykazu działu i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.

Wnioskodawca J. B. odwołał się od powyższej decyzji i wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie mu prawa do emerytury pomostowej. W odwołaniu podniósł, że zakład pracy został zlikwidowany, a świadkowie potwierdzą rodzaj wykonywanej przez niego pracy. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Powołał się na tok sprawy prowadzonej przed tut. Sądem IV U 477/20, w której odwołanie oddalono z uwagi na nierozwiązanie przez wnioskodawcę stosunku pracy.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca J. B. urodził się w dniu (...) W dniu 26 października 2020 r. ww. ponownie wystąpił o emeryturę pomostową. Był to trzeci wniosek skarżącego w tym przedmiocie. J. B. w l. 1975-1978 uczęszczał do szkoły zawodowej przy(...) jako uczeń w zawodzie monter rurociągów przemysłowych, a następnie pracował w (...) w R., a następnie – w (...)w l. 1978-2009 (od 19 lipca 1978 r.). W okresie od 19 lipca 1978 r. wnioskodawca formalnie pracował na stanowisku montera urządzeń i instalacji, a od 1 kwietnia 1983 r.

– spawacza, od 1 sierpnia 1985 r. – montera spawacza i od 1 listopada 1985 r. – spawacza. W 1980 r. J. B. uzyskał uprawnienia spawacza. Następnie zdobywał kolejne uprawnienia z tym związane. (dowód: książeczka spawacza – k. 18-26) W okresie od 15 maja 1989 r. do 5 października 1990 r. wnioskodawca był zatrudniony na budowie eksportowej w Iraku. Po powrocie i wykorzystaniu urlopu przebywał na urlopie bezpłatnym (9 stycznia 1991 r. – 30 kwietnia 1992 r.). Przez cały okres zatrudnienia skarżący pracował przy spawaniu, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonując również pewne czynności przy montowaniu rurociągów.

Spawanie (gazowe i elektryczne oraz w osłonie argonu) odbywało się na różnych budowach ((...), (...), (...), (...)) i dotyczyło instalacji technologiczno-przemysłowych (sieci gazowe i ciepłownicze). Wnioskodawca zajmował się pracą spawalniczą także przed zdobyciem uprawnień (1980) z uwagi na praktykę występującą w zakładzie pracy – takim pracownikom zlecano spawanie tzw. niedozorowe, tj. dotyczące pracy, które nie podlegały odbiorowi przez Urząd Dozoru Technicznego. Wnioskodawca pracował jako spawacz również na budowach eksportowych. (...). w upadłości w R. wydał wnioskodawcy w dniu 27 grudnia 2004 r.

świadectwo pracy, ze wskazaniem, że w okresie od 1 września 1975 r. do 27 grudnia 2004 r. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy jako uczeń przyzakładowej szkoły w zawodzie monter rurociągów przemysłowych, monter instalacji technologicznych oraz spawacz. W pkt 8 tegoż świadectwa wpisano, że wykonywał pracę w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze („tak”) bez bliższego doprecyzowania. Pracodawca nie wydał świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Od 30 września 2010 r. do 31 sierpnia 2020 r.

J. B. był zatrudniony w (...). w S. W.jako spawacz. Od 1 września 2020 r. do 16 października 2020 r. wnioskodawca był zatrudniony w(...) w L. jako ładowacz nieczystości stałych w pełnym wymiarze czasu pracy. Była to praca przy wywozie nieczystości stałych i płynnych oraz prace na wysypiskach i wylewiskach nieczystości związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym wymienione w Załączniku nr 1 poz. 38 do ustawy o emeryturach pomostowych. Wnioskodawca był umieszczony w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których opłacana jest składka na Fundusz Emerytur Pomostowych i wykonywał pracę w warunkach szczególnych.

Praca spawacza jest usytuowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. 1983 nr 8 poz. 43), wykaz A, w dziale XIV pod poz. 12 i Załączniku nr 1 do Zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego (Dz.

U. MHPM nr 1-3, poz.

1) w dziale VIII. Praca montera instalacji technologicznych, w głębokich wykopach, wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jest usytuowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. 1983 nr 8 poz.

43) wykaz A, dział V pkt 1 (roboty wodnokanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach). Zaskarżoną decyzją organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury pomostowej. Prawomocnym wyrokiem z dnia 24 czerwca 2020 r. (IV U 477/20) Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji organu rentowego z dnia 28 lutego 2020 r. ( (...)) z uwagi na nierozwiązanie stosunku pracy. (dowód: akta organu rentowego, akta emerytalne wnioskodawcy, zeznania świadków: Z. Ś. – k. 38-39, R. B. – k. 39-40, H. S. – k. 40, zeznania wnioskodawcy J.

B. – k. 40-41) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o niekwestionowaną i tym samym wiarygodną dokumentację złożoną w aktach organu rentowego. Aspekt wiarygodności posiadają ujawnione w toku postępowania dowody z dokumentów. Ich treść i autentyczność nie budzi wątpliwości, stanowiąc odzwierciedlenie stanu rzeczywistego. Atrybutem wiarygodności Sąd obdarzył również zeznania złożone przez świadków: Z. Ś., R. B. i H. S. oraz wnioskodawcę J. B.. W ocenie Sądu były one jasne, spójne i korespondowały z dokumentami stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia.

Z powyższych względów, zostały uwzględnione przez Sąd przy dokonywaniu ustaleń faktycznych. Jak wynika z zeznań świadka Z. Ś. wnioskodawca, poza spawaniem, pracował również „przy montowaniu rurociągu” (k. 39).

Sąd zważył, co następuje:

W przedmiotowej sprawie spór pomiędzy stronami dotyczył tego, czy wnioskodawca w okresie zatrudnienia w (...) wykonywał pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 53), zwanej dalej „ustawą emerytalną”. W konsekwencji spór sprowadzał się do tego, czy wnioskodawca legitymuje się na dzień 31 grudnia 1998 r. 15-letnim stażem pracy w rozumieniu art. 32 ust. 3 pkt 4 ustawy emerytalnej. Zgodnie z treścią art. 4 i art. 49 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1924), warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową jest legitymowanie się określonym stażem pracy w warunkach szczególnych lub w szcze­gólnym charakterze (w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych lub „dotychczasowych przepisów", czyli ustawy emerytalnej w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r.) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życie ustawy, a więc po 1 stycznia 2009 r.

Emerytura pomostowa przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1. urodził się po dniu 31.12.1948 r.;

2. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

3. osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla męż­czyzn;

4. ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy emerytalnej, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

5. przed dniem 1.1.1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych lub art. 32 i art. 33 ustawy emerytalnej;

6. po dniu 31.12.2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowycch;

7. nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy. W obecnym stanie prawnym nie wszystkie prace w szczególnych warunkach lub w szczegól­nym charakterze, w poprzednim uprawniające do emerytury w obniżonym wieku na podstawie art. 32 i 184 ustawy emerytalnej, również obecnie uprawniają do emerytury pomostowej. Znaczenie mają tylko prace wymienione w załączniku nr 1 i 2 do ustawy. W ustawie z 2008 r. ograniczono zakres prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w porównaniu do zakresu prac w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze dotąd przewidzianym w załączniku do rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Nie ulega wątpliwości, jak słusznie podnosi ZUS, że okres praktycznej nauki zawodu wnioskodawcy w l. 1975-1978 r. nie może być uwzględniony do stażu pracy w szczególnych warunkach, gdyż zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r., okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Praca na podstawie umowy o naukę zawodu wyko­nywana była w rozmiarze mniejszym niż obowiązujący na danym stanowisku.

Sąd Okręgowy podziela w tym zakresie pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 25 kwietnia 2017 r. (II UK 176/16) i przyjmuje za własne twierdzenie, że młodociany odbywający naukę zawodu w ramach umowy zawartej w zakładem pracy na podstawie przepisów ustawy o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy miał status pracownika, również w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym oraz ubezpieczeniu społecznym, lecz ta kwalifikacja nie jest wystarczająca do uznania okresu nauki za okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach wykonywanej ze względu na obniżony czas pracy pracowników młodocianych.

Uczeń przyuczany do wykonywania prac o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia, określonych w art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach, nie mógł ich wykonywać i faktycznie nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na zasadach określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia. Natomiast praca spawacza, którą wykonywał wnioskodawca od 1978 r., tj. po ukończeniu szkoły, jest usytuowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.

U. 1983 nr 8 poz. 43), wykaz A, dział XIV poz. 12 i Załączniku nr 1 do Zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego (Dz. U. MHPM nr 1-3, poz.

1) w dziale VIII. W poz. 12 działu XIV wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządze­nia wymieniono „prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym ", a określenie „prace przy spawaniu" obejmuje prace wykonywane w przebiegu procesu spawania. Za prace „przy spawaniu" mogą być zatem uznane prace wykonywane przez osoby zatrudnione nie tylko na stanowisku spawacza, pod warunkiem jednakże, że uczestniczą one w procesie spawania. Nie jest jednocześnie konieczne wykonywanie wszystkich rodzajów spawania na zasadzie kumulacji, tj. spawania elektrycznego, gazowego i atomowodorowego.

Nie tyle zatem chodzi o nazwę stanowiska, co o charakter wykonywanych czynności. Analogicznie należy ocenić posiadanie formalnych uprawnień. Odwołujący jako spawacz, w prze­biegu dniówki roboczej, wykonywał prace przynależne temu stanowisku. Do obowiązków spawacza - oprócz prac typowo spawalniczych - mogą wchodzić również prace polegające na wcześniejszym połączeniu elementów, które następnie zostaną pospawane (montaż). Zatem są to prace ściśle związane z przebiegiem procesu spawania, wobec czego nie ma podstaw do ich wyłączenia z prac spawalniczych.

Ustawodawca - określając pracę w szczególnych warunkach - wyraźnie użył określenia „przy spawaniu" zamiast terminu „spawacz", co pozwala objąć nim także prace monterskie. Takie rozumienie rozważanego zwrotu wynika z jego wykładni logiczno-językowej. Tak więc wykonywanie prac monterskich, o ile są ściśle związane z przebiegiem procesu spawania, nie zmienia faktu, iż mamy do czynienia z wykonywaniem w tym zakresie prac „przy spawaniu”. W przypadku wnioskodawcy można również rozważyć wykonywanie pracy montera instalacji technologicznych, na co naprowadzają zeznania świadka Z.

Ś.. Odnośnie tych prac, wykonywanych w wykopach, z ustaleń faktycznych wynika, że prace te wykonywane były na różnej głębokości, do 1,5 metra (dział V pkt 1 załącznika A do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze – "roboty wodnokanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach"). Brak jest podstaw prawnych do stosowania, w celu dookreślenia sformułowania "głębokie wykopy" zawartego w rozporządzeniu, wytycznych zawartych w normach (Norma PN-81/B-10725), i w konsekwencji, wyłączenia z tych prac tych, które wykonywane były na głębokości mniejszej niż 3 metry.

Zdaniem Sądu, prace te również należy uznać za wykonywane w szczególnych warunkach,. Innymi słowy, fakt, że prace wykonywane były na różnej głębokości, niekiedy nie sięgającej 3 metrów nie oznacza, że nie były one wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Nawet jednak, gdyby przyjąć, że wnioskodawca w jakimś czasie pracował w wykopach poniżej 3 m, to i tak w tych wykopach spawał, czyli wykonywał „inną” pracę w warunkach szczególnych (por. wyrok SN z 5.6.2012 r., II UK 277/11). W konsekwencji, należało przyjąć, że mimo, że wymienione powyżej świadectwo pracy nie jest świadectwem pracy w warunkach szczególnych oraz występują w nim oprócz stanowiska spawacza również inne rzekomo zajmowane stanowiska przez ubezpieczonego, to faktycznie ubezpieczony wyłącznie, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracował jako spawacz.

Inne stanowiska określone w świadectwie pracy zostały tam zamieszczone wyłącznie w celu podwyższenia zaszeregowania płacowego ubezpieczonego, co szczególnie przed 1990 r. było praktyką powszechnie stosowaną w zakładach pracy. Fakt wystawienia niezgodnego ze stanem faktycznym dokumentu przez pracodawcę nie może w sposób niekorzystny wpływać na sytuację ubezpieczonego, gdyż sytuacja taka - jako niezależna od niego - nie powinna być postrzegana jako uchybienie z jego strony. Faktycznie praca wykonywana przez wnioskodawcę była pracą w warunkach szczególnych w rozumieniu powołanych przepisów.

Końcowo należy podkreślić, że sam fakt wykonywania pracy w takich warunkach, bez względu na ilość zajmowanych stanowisk, będzie uzasadniał uznanie kwalifikacji warunków szczególnych. Przyporządkowanie danego rodzaju pracy do określonej branży ma istotne znaczenie dla jej kwalifikacji, jako pracy w szczególnych warunkach. Usystematyzowanie prac o znacznej szkodliwości i uciążliwości do oddzielnych działów oraz poszczególnych stanowisk w ramach gałęzi gospodarki nie jest dowolne, gdyż należy przyjąć, że konkretne stanowisko narażone jest na ekspozycję na czynniki szkodliwe w stopniu mniejszym lub większym w zależności od tego, w którym dziale przemysłu jest umiejscowione.

Konieczny jest bezpośredni związek wykonywanej pracy z procesem technologicznym właściwym dla danego działu gospodarki (por. wyrok SN z 11.01.2017 r., I UK 493/15). Jednocześnie podkreślenia wymaga, że istotne znaczenie ma udowodnienie rodzaju wykonywanej pracy (zajmowanego stanowiska), przesądzająca nie jest natomiast adnotacja w dokumentacji kadrowo-płacowej, albowiem może ona nie odzwierciedlać stanu rzeczywistego. O tym, czy praca była wykonywana w szczególnych warunkach, decyduje nie stanowisko, lecz wykonywane czynności. Ustalenie zatem, jakie prace wnioskodawca faktycznie wykonywał, nie zaś nazwa zajmowanego stanowiska, przesądza o ewentualnym istnieniu przesłanek do przyznania dochodzonego świadczenia (z uzasadnienia wyroku SN z dnia 21.04.2004 r., II UK 337/03).

Sąd, w toku postępowania zainicjowanego odwołaniem wnioskodawcy, nie może zatem ograniczać możliwości udowodnienia, że dana praca wykonywana była w szczególnych warunkach jedynie do świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawionych według ustalonego w przepisach wzorca, lecz powinien wszelkimi dostępnymi dowodami wskazanymi przez strony postępowania dokonać oceny, czy praca w okresie spornym była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W postanowieniu z 10.4.2018 r. (I UK 242/17) SN wskazał, że stwierdzenie przez organ rentowy, że „warunki szczególne stwierdza pracodawca” w sposób oczywisty nie jest przyznaniem faktu wykonywania pracy w warunkach szczególnych w okresie objętym świadectwem wykonywania prac w szczególnych warunkach (art. 229 KPC) ani nie można z tego wywodzić, że jest to fakt niezaprzeczony przez organ rentowy (art. 230 KPC).

Skoro mimo przedłożenia tego świadectwa organ rentowy odmawia prawa do świadczenia, nie uznając wymienionej w nim pracy za pracę w warunkach szczególnych i to właśnie stanowi przedmiot postępowania sądowego, to fakt ten jest między stronami sporny, a ciężar jego udowodnienia ( onus probandi) spoczywa na ubezpieczonym, zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 6 KC. Należy wskazać, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 9.4.2009 r. (I UK 316/08) w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom.

Nie może zatem ulegać wątpliwości, że pracownik albo ubezpieczony ubiegający się o świadczenie z ubezpieczenia społecznego może w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych wszelkimi dowodami wykazywać okoliczności, od których zależą jego uprawnienia z tytułu ubezpieczenia - także wówczas, gdy z dokumentu (np. zaświadczenia o zatrudnieniu) wynika coś innego (art. 473 KPC). Należy wprawdzie stwierdzić, że okres zatrudnienia w szczególnych warunkach organ rentowy stwierdza na podstawie wystawianych przez zakład pracy świadectw pracy, jednakże pracownik nie może ponosić ujemnych konsekwencji za niedokładności w określaniu stanowisk pracy przez pracodawcę, albo braku wystawienia stosownych zaświadczeń, jeżeli w sposób niebudzący wątpliwości wykaże wykonywanie pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Nawet zatem, jeśli w niektórych dokumentach znajdujących się w aktach osobowych ubezpieczonego w sposób nieprawidłowy została wskazana nazwa stanowiska zajmowanego przez ubezpieczonego, to i tak nie może to być decydującym kryterium w zakresie jego oceny pod kątem zakwalifikowania do prac wykonywanych (czy też nie) w szczególnych warunkach, zwłaszcza wobec kategorycznych i w pełni wiarygodnych zeznań powołanych w sprawie świadków, wyjaśnień ubezpieczonego oraz informacji wynikających z akt (wyrok SA w Gdańsku z 17.5.2013 r., III AUa 1585/12).

Mając na uwadze powyższe, należało przyjąć, iż wnioskodawca spełnił wszystkie warunki przewidziane w art. 4 i 49 ustawy o emeryturach pomostowych do nabycia prawa do emerytury pomostowej, w tym wypełnił wymóg pracy przez co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Z tych też względów - na podstawie art. 477 14 § 2 KPC - Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy prawo do tego świadczenia od miesiąca złożenia wniosku.

Zgodnie bowiem z art. 129 ustawy emerytalnej, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, z uwzględnieniem ust.

2. Ponieważ przesądzenie w sprawie spornej kwestii wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego przed Sądem, w tym przesłuchania świadków, czyli podjęcia czynności typowo procesowych, opierając się na treści art. 118 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ustalono brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 KPC w zw. z art. 108 KPC i § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800) - 180,00 zł.