Social Security Court dismisses refund order for family pension when recipient lacked bad faith due to external course cancellations.
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedThe Social Security Court overturned the ZUS decision ordering the return of family pension payments for the period from September 2020 to January 2021. The applicant argued she could not return the funds because she was unaware that her educational course had been cancelled due to external factors beyond her control. The court ruled that a refund obligation requires proof of bad faith, which was absent since the applicant relied on official SMS notifications regarding the course schedule.
Legislator headnote
AI generatedArt. 138 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; Art. 477 § 14 ust. 2 k.p.c.: A refund obligation for social benefits arises only if the recipient acted in bad faith; if the recipient was unaware of the cessation of the right due to circumstances beyond their control, no return is required.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt IV U 623/21
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 30 listopada 2021 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Sławomir Górny Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Wawrzyniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2021 roku w Sieradzu odwołania S. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z 14 października 2021 r. Nr (...) w sprawie S. T. przeciwko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. o zwrot renty rodzinnej zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że S. T. nie ma obowiązku zwrotu pobranego świadczenia za okres od 1 września 2020 roku do 31 stycznia 2021 roku w łącznej kwocie 9 076 złotych. Sygn. akt IV U 623/21
UZASADNIENIE
Decyzją z 14.10.2021r., wydaną z urzędu, ZUS zobowiązał S. T. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z tytułu renty rodzinnej za okres od 1.09.2020 - 31.01.2021 w kwocie 9076,00zł. z odsetkami za okres od 6.10.2020 – 14.10.2021 z powodu nieprzedstawienia dokumentów potwierdzających odbywanie nauki w szkole/na studiach w ww. okresie. Nie podzielając treści decyzji, S. T. złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: S. T., ur. (...) W dniu 20.08.2019r., do ZUS wpłynęło zaświadczenie z 19.08.2019r. wskazujące na rozpoczęcie przez wnioskodawczynię we wrześniu 2019r. kursu w Ośrodku (...) w Ł., nauka trwa 10 miesięcy; przewidywany czas ukończenia nauki to czerwiec 2020r. (k. 42/akta ZUS).
Zaświadczenia ww. Ośrodka z 18.08.2020r. i z 21.09.2021r. wskazują na pozostawanie wnioskodawczyni słuchaczem/uczniem 1 semestru, nauka trwa 1 rok, tj. 2 semestry, przewidywany czas ukończenia nauki to 2021r. (k. 53, 57/akta ZUS). Decyzją z 29.09.2020r., ZUS dokonał S. T. ponownego przeliczenia wysokości renty rodzinnej; od 1.09.2020r. przyznano świadczenie w kwocie 1815,20zł. miesięcznie, płatnej do dnia 20-go każdego miesiąca (decyzja k. 59/akta ZUS). Dnia 18.08.2020r. S. T. podpisała umowę o świadczenie usług oświatowych nr (...), z Centrum (...) Sp. z o. o., celem podjęcia nauki o profilu- szkolenia masaż z elementami SPA, którego cykl nauki miał wynosić łącznie 10 miesięcy nauki (umowa nr (...) z 18.08.2020r. k. 5/akta sprawy).
Zgodnie z początkowym harmonogramem zajęć, rozpoczęcie zaplanowano na październik 2020r. bez podania konkretnej daty rozpoczęcia kursu. W dniu 17.09.2020r. S. T. otrzymała z Centrum (...) wiadomość SMS, że zajęcia w miesiącu październik odwołano, a o nowym terminie rozpoczęcia zajęć zostanie powiadomiona w ten sam sposób. W dniu 1.10.2020r. ubezpieczona otrzymała ą wiadomość o tożsamej treści. Wówczas, ubezpieczona nadal opłacała czesne zgodnie z obowiązującym w umowie harmonogramem, czekając na dzień rozpoczęcie kursu.
W dniu 26.08.2020r., do ZUS wpłynęło zaświadczenie nr (...) z Ośrodka (...) z 18.08.2020r. zaświadczające, że S. T. będzie uczniem ośrodka w roku szkolnym od 1 września 2020r.; nauka trwa 2 semestry, przewidywany termin ukończenia nauki to 2021r. (k. 53/akta ZUS). Zaświadczenie z 25.08.2021r. wskazuje na pozostawanie wnioskodawczyni słuchaczem/uczniem 2 semestru Szkoły (...) w Ł., nauka trwa 2 lata, tj. 4 semestry, czas ukończenia nauki 31.01.2023r. (nauka od lutego 2021r.) (k. 63/akta ZUS). Zaświadczenie nr (...) z 25.08.2021r. wskazuje na fakt niewystartowania określonego kierunku studium w okresie od 18.08.2020 - 30.11.2020, przez co wnioskodawczym mogła rozpocząć naukę dopiero od następnego semestru (k. 64/akta ZUS).
W dniu 3.11.2020r., ubezpieczona otrzymała kolejny SMS z informacją, że Centrum (...), od 15.11.2020r. będzie ostatecznie informować albo o starcie kierunku, albo o ostatecznej decyzji o nierozpoczynaniu kursu. Dnia 30.11.2020r., S. T. otrzymała ostateczną informację o rozwiązaniu kierunku (printscreeny wiadomości k. 9 – 11, zaświadczenie nr (...) k. 12/akta sprawy). Dnia 12. 01.2021r., ubezpieczona podpisała z Centrum (...) umowę o świadczenie usług oświatowych, z nadzieją na naukę (k. 13 – 16/akta sprawy). Decyzją z 14.10.2021r., wydaną z urzędu, ZUS zobowiązał S. T. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z tytułu renty rodzinnej za okres od 1.09.2020 - 31.01.2021 w kwocie 9076,00zł. z odsetkami za okres od 6.10.2020 – 14.10.2021 z powodu nieprzedstawienia dokumentów potwierdzających odbywanie nauki w szkole/na studiach w ww. okresie (decyzja/akta ZUS).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w postępowaniu przed organem rentowym. Sąd Okręgowy zważył: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. 2021.291 j.t ze zm.), osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu tego przepisu uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, nie można mówić o nienależnie pobranym świadczeniu, gdyż o tym decydujące znaczenie ma świadomość i zamiar ubezpieczonego, który pobrał świadczenie w złej wierze. Wypłacenie świadczenia w sposób, na który nie miała wpływu wina świadczeniobiorcy, nie uzasadnia powstania po stronie osoby ubezpieczonej obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia (por. wyrok SA w Szczecinie z 12.04. 2018r., III AUa 369/17). W ocenie sądu, S. T. nie ma obowiązku zwrotu pobranego świadczenia za okres od 1.09.2020 – 31.01.2021 w łącznej kwocie 9076zł.
Z przedstawionych w sprawie dowodów jasno wynika, że ubezpieczona nie mogła mieć świadomości o tym, że studia na danym kierunku się nie rozpoczną, o czy została poinformowana drogą wiadomości sms. Z tego powodu nie można stwierdzić, że świadczenie zostało pobrane przez nią w złej wierze. W czasie, gdy zajęcia szkolne były cyklicznie przesuwane, ubezpieczona pozostawała w przeświadczeniu, że kurs się rozpocznie, opłacała raty za naukę i miała zamiar brać udział w zajęciach, Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14§2 k.p.c., Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że S. T. nie m obowiązku zwrotu pobranego świadczenia za okres od 1.09.2020 – 31.01.2021 w łącznej kwocie 9 076zł.