Court grants early retirement to insured person by recognizing 15 years of special conditions work despite missing documents.
Legislator summary
AI generatedThe court reversed the Social Insurance Institution's denial of early retirement, granting the insured person the right to pension starting from August 24, 2013. The insured argued that work in special conditions occurred between 1974 and 1994 but lacked documentation due to factory liquidation, while the insurer rejected these periods citing missing certificates. The court held that civil court proceedings allow broader evidence collection than administrative rent proceedings, enabling the court to verify the work conditions through alternative proof and statutory authority.
Legislator headnote
AI generatedUstawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego: Although administrative bodies may deny early retirement due to lack of documentation for work in special conditions, civil courts are not bound by the same evidentiary restrictions and may establish facts using all means of evidence provided by the Civil Procedure Code.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt VIII U 15/14
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Protokolant: Agata Kędzierawska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2014 r. w Gliwicach sprawy R. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do emerytury na skutek odwołania R. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 13 listopada 2013 r. nr (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu R. G. prawo do emerytury począwszy od 24 sierpnia 2013 roku;
2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na rzecz ubezpieczonego kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Sygn. akt. VIII U 15/14
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 13 listopada 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., powołując się na ustawę z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r., nr 153, poz.1227 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) odmówił ubezpieczonemu R. G. prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z powodu nieudokumentowania na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a jedynie 2 lata, 6 miesięcy i 5 dni.
W decyzji wskazano, iż pozostałe wymagane warunki ubezpieczony spełnił, a za udowodniony okres stażu w warunkach szczególnych nie uznano okresu od 11 maja 1974r. do 16 czerwca 1994r. z uwagi na brak świadectwa pracy potwierdzającego wykonywanie pracy w warunkach szczególnych oraz okresu od 18 maja 1992r. do 3 września 1992r. z powodu niezgodności między stanowiskami pracy podanymi w świadectwach pracy, który to okres pozostaje jednak bez wpływu na prawo do świadczenia. W odwołaniu od tej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania spornego świadczenia.
Ubezpieczony podniósł, że w okresie od 11 maja 1974r. do 16 czerwca 1994r. świadczył prace w przedsiębiorstwie (...) w G., w warunkach szczególnych, a z powodu likwidacji wyżej wymienionego zakładu nie jest możliwym przedłożenie świadectw wykonywania takiej pracy. Odnośnie kolejnego zakwestionowanego okresu, odwołujący podniósł iż zakład pracy- (...) sp. z o.o. wprost potwierdził fakt wykonywania przez niego w tym okresie pracy w warunkach szczególnych wystawiając stosowne świadectwo. Ubezpieczony wniósł nadto o przesłuchanie świadków, którzy w postępowaniu przed organem rentowym złożyli stosowne oświadczenia.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wymienił szczegółowo okresy uznane za pracę w warunkach szczególnych oraz okresy, których do takiej pracy nie zaliczył, wskazując na przyczyny ich nieuwzględnienia. W piśmie procesowym z dnia 4 marca 2014r. złożonym przez zgłaszającego swój udział pełnomocnika odwołującego, podtrzymano odwołanie, a nadto wskazano, iż za uznaniem zakwestionowanego przez ZUS okresu pracy przemawiają świadectwa pracy ze stosowna adnotacją o okresach zatrudnienia w warunkach szczególnych oraz oświadczenia współpracowników i kierownika SOWI-Ł..
Ponadto zawarto w piśmie, wniosek o zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 6-krotnej stawki minimalnej wg norm przepisanych. Nadto, na rozprawie w dniu 7 marca 2014r. odwołujący sprecyzował stanowisko, w tym zakresie, iż wniósł o uznanie, ze w okresach pracy nieuwzględnionych przez ZUS, wykonywał prace zgodne z wykazem A, działem V, poz. 4 i 5, rozp. RM. Z 7.02.1983r. Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił: Ubezpieczony R. G. urodził się (...) W dniu 26 sierpnia 2013r. złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Decyzją z dnia13 listopada 2013r. (...) Oddział w Z., odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury argumentując, iż na dzień 1 stycznia 1999r. R. G. nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a jedynie 2 lata, 6 miesięcy i 5 dni. Do pracy w szczególnych warunkach ZUS uznał ubezpieczonemu okresy zatrudnienia: - od 2 stycznia 1996r. do 17 marca 1996r., od 30 marca 1996r. do 15 lipca 1996r., od 8 września 1996r. do 28 marca 1997r. na stanowisku cieśli w (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej (z wyłączeniem okresów pobierania zasiłków) - od 22 lipca 1997r. do 31 grudnia 1998r. na stanowisku cieśli przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości w Zakładzie (...) Sp. z o.o. w O..
Natomiast do takiej pracy ZUS nie zaliczył ubezpieczonemu okresów zatrudnienia: - od 11 maja 1974r. do 26 października 1975r., od 10 listopada 1977r. do 31 lipca 1991r. na stanowisku cieśli-zbrojarza w KUM (...)- SOWI w G. (z wyłączeniem okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej) - od 1 sierpnia 1991r. do 17 maja 1992r. na stanowisku cieśli–zbrojarza w Przedsiębiorstwie Budowlano- (...) w G. (z wyłączeniem okresu urlopu bezpłatnego) z uwagi na brak świadectw pracy w warunkach szczególnych. - Od 18 maja 1992r. do 3 września 1992r. na stanowisku cieśli przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości w Zakładzie (...) sp. z o.o. w O., z uwagi na rozbieżności pomiędzy danymi wpisanymi w świadectwie pracy wystawionym przez ww. zakład pracy a świadectwie pracy w warunkach szczególnych.
Ubezpieczony legitymuje się świadectwami pracy w warunkach szczególnych: - z dnia 25 marca 2013r. za okresy zatrudnienia od 18 maja 1992r. do 3 września 1993r. i od 22 lipca 1997r. do 22 lipca 1999r. w Zakładzie (...) sp. z o.o. w O., gdzie stale i pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę na stanowisku cieśli przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości, określonym w wykazie A, dziale V, poz. 5, stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. - z dnia 10 lipca 2013r. za okres zatrudnienia od 2 stycznia 1996r. do 28 marca 1997r. w (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej, gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku cieśli wykonującego roboty wodno-kanalizacyjne, budowę rurociągów w głębokich wykopach, określonym w wykazie A, dziale V, poz. 1, pkt 4 stanowiącym załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 9 M.. (...). i P..
M.. B.. z dnia 1 sierpnia 1983r. Sąd ustalił, że w spornym okresie zatrudnienia w KUM (...)- SOWI w G., mimo angażu na stanowisko cieśli-zbrojarza, ubezpieczony nie wykonywał żadnych prac cieślarskich, lecz faktycznie wykonywał pracę zbrojarza-betoniarza wraz z innymi współpracownikami w brygadzie kilkuosobowej. Przedsiębiorstwo to specjalizowało się w produkcji urządzeń mechanicznych, ciężkich pojazdów o przeznaczeniu wojskowym i cywilnym (dla górnictwa węglowego) oraz w produkcji konstrukcji stalowych, odlewów i świadczenia usług w zakresie robót budowlanych.
Praca odwołującego polegała na przygotowywaniu i montowaniu zbrojeń, oraz betonowaniu fundamentów pod obrabiarki, stanów zerowych pod budynki mieszkalne, stropów. Część pracy wykonywał w hali produkcyjnej, na wydziałach odlewni, kuźni gdzie panowało duże zapylenie i hałas, wysoka temperatura i duże zanieczyszczenie, a znajdujące się tam urządzenia pozostawały w ciągłym ruchu. Natomiast pozostającą część pracy - budowlaną, wykonywał w miejscu przeznaczenia konstrukcji zbrojeniowej. Przy betonowaniu, beton również przygotowywali pracownicy brygady, w związku z czym praca ta wykonywana była w warunkach zapylenia.
Pracę świadczył stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a także w nadgodzinach. Pracownicy z tytułu pracy w warunkach szczególnych otrzymywali dodatek do wynagrodzenia, podobnie jak i odwołujący. W 1991r. (...) Oddział Wykonawstwa Inwestycyjnego (SOWI) został wyłączony z zakładu i funkcjonował jako odrębny podmiot gospodarczy: Przedsiębiorstwo Budowlano- (...) w G. i ubezpieczony stał się od 1 sierpnia 1991r. jego pracownikiem aż do 16 czerwca 1994r. W tym czasie korzystał z bezpłatnego urlopu tj. od 18 maja 1992r. do 16 czerwca 1994r., pracował wówczas na budowie eksportowej za granicą do 3 września 1992r.
W spornym okresie zatrudnienia wraz z ubezpieczonym w kraju pracowali świadkowie J. J. i M. K., którzy pracowali z ubezpieczonym w jednej brygadzie również jako zbrojarze-betoniarze oraz J. O., który przez kilka lat był kierownikiem zespołu robót ogólnobudowlanych i nadzorował prace ubezpieczonego. Pracodawca ubezpieczonego – KUM (...) SOWI w G. nie wystawił mu świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Obecnie zakład pracy nie istnieje. Sąd ustalił, że ubezpieczony ukończył 60 lat życia oraz, że na dzień wejścia w życie ustawy emerytalno- rentowej posiada 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
Skarżący nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego oraz nie pozostaje w zatrudnieniu. Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, akt osobowych (k. 17), zeznań świadków: J. J., M. K., J. O. oraz przesłuchania ubezpieczonego (nagranie z rozprawy z dnia 7 marca 2014r. k. 31). Sąd dał wiarę zeznaniom ubezpieczonego oraz zeznaniom świadków. Zeznania te były spójne i szczegółowe, wzajemnie się pokrywały i uzupełniały. Nadto znalazły odzwierciedlenie w pozostałym materiale dowodowym. Świadkowie pracowali razem z ubezpieczonym i posiadają wiedzę na temat miejsca i charakteru wykonywanej przez niego pracy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W ocenie Sądu odwołanie ubezpieczonego jest zasadne. Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) w powiązaniu z § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:
1. osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat 2. posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z kolei zgodnie z treścią art. 184 ust 1 ustawy, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
27. W myśl ust. 2 emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa Ubezpieczony ukończył 60 lat życia, nie jest członkiem OFE i nie pozostaje w stosunku pracy. Kwestie te nie były sporne. Spornym nie była również okoliczność posiadania przez odwołującego 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy zaliczył mu do takiej pracy jedynie 2 lata, 6 miesięcy i 5 dni.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd przyjął, że ubezpieczony posiada wymagany 15 letni okres pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. Sąd uznał, iż już ten najdłuższy zakwestionowany przez organ rentowy staż pracy w KUM (...) SOWI w G., nawet z wyłączeniami dokonanymi przez organ rentowy z uwagi na odbywanie służby wojskowej, wystarcza aby uznać, iż R. G. legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. 15 - letnim okresem zatrudnienia w warunkach szczególnych. Już tylko wskazane w odpowiedzi ZUS na odwołanie okresy pracy tj.: 11 maja 1974r.
– 26 października 1975r., 10 listopada 1977r. do 31 lipca 1991r., w których jak wykazało postępowanie dowodowe niewątpliwie ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w warunkach szczególnych wymienioną w wykazie A, dziale V, poz. 4 - stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. - tj. prace zbrojarskie i betoniarskie, wyczerpują okres wymaganych 15 lat, a dodać należy także staż uznany przez organ rentowy – 2 lata, 6 miesięcy i 5 dni. Wobec tego nie istniała potrzeba analizowania okoliczności odbywania przez ubezpieczonego służby wojskowej czy też pracy na eksporcie.
Praca odwołującego polegała na przygotowywaniu i montowaniu zbrojeń, oraz betonowaniu fundamentów pod obrabiarki, stanów zerowych pod budynki mieszkalne, stropów. Praca wykonywana była w warunkach szczególnych, czy to na hali produkcyjnej czy w miejscu betonowania, przy zapyleniu i hałasie, wysokiej temperaturze i dużym zanieczyszczeniu. Pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, także w nadgodzinach. Bez znaczenia pozostaje, że pracodawca nie potwierdził ubezpieczonemu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów.
W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r.
III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283). Wobec faktu, że ubezpieczony spełnił wszystkie przesłanki uprawniające go do wcześniejszej emerytury, Sąd z mocy art. 477 14 § 2 k.p.c., w pkt 1 sentencji zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od 24 sierpnia 2013r. tj. od daty ukończenia 60 roku życia. W pkt 2 sentencji, Sąd na mocy art. 98 k.p.c. w związku z § 2 ust. 1 i 2, § 3, § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.
U. Z 2013r., poz. 461- j.t.) zasądził od ZUS O/Z. na rzecz ubezpieczonego kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, biorąc pod uwagę, iż pełnomocnik zgłosił się do udziału w sprawie już w toku postępowania, a samo postępowanie ograniczono do jednej rozprawy sądowej. (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Zarządzenie:
1. uzasadnienie odnotować, 2. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu, 3. kalendarz 14 dni lub z wpływem. SSO Patrycja Bogacińska-Piątek