Court reverses lower court ruling on litigation costs in inheritance dispute, allowing party to bear own costs due to mandatory heir status.

Sygnatura akt II Cz 534 /14 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczyw składzie następującym: Przewodniczący : SSO Anatol Gul Sędziowie : SO Alicja Chrzan SO Jerzy Dydo po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2014 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Banku (...) Spółki Akcyjnej we W. przy udziale Gminy (...) o stwierdzenie nabycia spadku po J. K. na skutek zażalenia uczestnika postępowania na pkt II postanowienia Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 02 kwietnia 2013 r., sygn. akt I Ns 442/13 postanawia : I. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że oddalić wniosek wnioskodawcy o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego, II. zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania kwotę 30,00 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 02 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie stwierdził, że spadek po J. K.zmarłym 08 stycznia 2011 r. w P.ostatnio stale zamieszkałym w P.na podstawie ustawy nabyła Gmina (...)w całości z dobrodziejstwem inwentarza (pkt I) oraz zasądził od uczestniczki postępowania Gminy (...)na rzecz wnioskodawcy kwotę 1.382,00 zł tytułem kosztów postępowania (pkt II). W uzasadnieniu pkt II wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia w tym zakresie był przepis art. 520 § 3 k.p.c., z uwagi na brak możliwości zastosowania ogólnej reguły o jakiej mowa w art. 520 § 1 k.p.c. Do kosztów postępowania poniesionych przez wnioskodawcę Sąd zaliczył opłatę sądową od wniosku 50,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 60,00zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w łącznej kwocie 34,00zł oraz koszty związane z ogłoszeniem w prasie w wysokości 1.238 zł. Zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania (pkt II) wniósł uczestnik postępowania Gmina (...), zarzucając mu :

1. naruszenie przepisu art. 520 § 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i niezobowiązanie do pokrycia kosztów postępowania uczestników we własnym zakresie, mimo że okoliczności sprawy tego wymagały, 2. naruszenie art. 530 § 3 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i obciążenie uczestnika postępowania kosztami w sytuacji, gdy żaden z jego wniosków nie został oddalony lub odrzucony, a wnioskodawca w większym stopniu zainteresowany był rozstrzygnięciem sprawy.

Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i ustalenie, że koszty postępowania uczestnicy poniosą we własnym zakresie, przy uwzględnieniu kosztów postępowania zażaleniowego. Zażalenie okazało się uzasadnione. Zasadą jest, że pomiędzy uczestnikami postępowania nieprocesowego nie istnieje w ogóle obowiązek zwrotu kosztów, co uzasadnione jest niezależnością i samodzielnością udziału w tym postępowaniu każdego uczestnika, który ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwem od tej zasady jest możliwość stosunkowego rozdzielenia obowiązku zwrotu kosztów lub włożenia go na jednego z uczestników w całości, w sytuacji gdy uczestnicy w różnym stopniu są zainteresowani wynikiem postępowania lub ich interesy są sprzeczne.

W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy błędnie jednak uznał, że zachodzi konieczność odstąpienia od ogólnej reguły z art. 520 § 1 k.p.c. Wprawdzie wnioskodawca jest w większym stopniu zainteresowany wynikiem postępowania, jako wierzyciel spadkodawcy, zmierza bowiem do zaspokojenia swoich należności od uczestnika postępowania, jednakże uczestnik ten jest spadkobiercą ustawowym przymusowym nie mającym możliwości odrzucenia spadku. W tej sytuacji niesłusznym byłoby obciążenie go kosztami postępowania poniesionymi przez wnioskodawcę.

Z uwagi na powyższe, uznając zarzuty zażalenia za uzasadnione, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono w oparciu o przepis art. 520§2 kpc w zw. z art. 391 §1 kcp, art. 397 §2zd. 1 kpc i art. 13 § 2 kpc.