Legislator Case Law & Legislation
IV U 565/21 AI generated

Court dismisses ZUS wage verification claims, ruling they violate constitutional rights and EU rule of law principles.

Case Number IV U 565/21
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The court dismissed the plaintiff's appeal against the Social Insurance Institution's (ZUS) decision to verify employment contract wages. The plaintiff argued that ZUS lacks statutory authority to override agreed salaries, violating the Constitution and EU legal principles. The court held that such extrastatutory verification creates an unpredictable legal regime and improperly extends public law controls into private contractual spheres.

Legislator headnote

AI generated

Art. 22 Konstytucji; Art. 10 § 2 Kodeksu Pracy; The Social Insurance Institution lacks statutory authority to verify employment contract wages, and such extrastatutory verification violates constitutional rights and EU principles of the rule of law.

Keywords

AI generated
Social Insurance Institution wage verification employment contract constitutional rights rule of law private law sphere statutory authority

Cited Legislation

AI generated
Art. 22 Konstytucji
W takim znaczeniu naruszony jest art. 22 Konstytucji.
Art. 10 § 2 Kodeksu Pracy
Art. 1 Kodeksu Cywilnego
Art. 87 Konstytucji
Art. 78 § 1 Kodeksu Pracy
Art. 18 Kodeksu Pracy
art.22 Konstytucji
Zgodnie z art.22 Konstytucji pracodawca ma prawo kształtowania treści umowy o pracę, gdyż jako podmiot prywatny nie jest objęty ograniczeniami ustawy „kominowej”.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

A. Zgodnie z art.22 Konstytucji pracodawca ma prawo kształtowania treści umowy o pracę, gdyż jako podmiot prywatny nie jest objęty ograniczeniami ustawy „kominowej”. Nie ma ustawowych unormowań, które uprawniałyby organy ZUS do swobodnego określenia wysokości wynagrodzenia stron umowy o pracę wbrew woli stron według nieznanych im kryteriów. Jedyna regulacja ustawowa zawarta w art.10 § 2 Kodeksu Pracy dotyczy gwarancji minimalnego wynagrodzenia pracownika. B. Akceptacja praktyk ZUS weryfikacji wynagrodzeń pracowników oznacza stworzenie pozaustawowych ograniczników działalności gospodarczej.

Wówczas to ZUS swobodnie i nie na podstawie ustawy definiuje jaka powinna być właściwa wysokość wynagrodzenia pracownika objęta gwarancjami ubezpieczenia. W takim znaczeniu naruszony jest art. 22 Konstytucji. Naruszony jest także standard unijnej zasady rządów prawa, gdyż prawo staje się nieprzewidywalne a same decyzje są z reguły retrospektywne. C. Prawo ubezpieczeń społecznych nie przewiduje także instytucji nadużycia prawa publicznego przez podmioty umów cywilnych. Taka konstrukcja prawna nie może wynikać z sądowej kreacji uprawnień ze sfery prawa prywatnego do sfery prawa publicznego poprzez przeniesienie cywilistycznych wad oświadczeń woli do prawa publicznego.

Na poziomie ustawy sprzeciwia się temu zakres art.1 Kodeksu Cywilnego (KC). Na poziomie Konstytucji art.87 i art.10 . Z kolei w optyce praw –zasad podstawowych UE kreacja uprawnień stanowi jawną obrazę unijnych zasad: rządów prawa, legalizmu i dobrej administracji. Sądowa kreacja uprawnień ZUS zmienia zakres art.1 Kodeksu Cywilnego (KC) a w świetle orzecznictwa SN ujawnia jego niespójność. Paradoksalnie gdy ZUS broni Skarbu Państwa można z woli SN wady kreować z Kodeksu Cywilnego oraz odwoływać się do zasad współżycia i poczucia sprawiedliwości aby zmienić jednoznaczną normę prawa publicznego.

Gdy trzeba chronić obywatela przed bezprawiem organu państwa już tego nie wolno czynić. Podobnie norma art.78§1 Kodeksu Pracy, która nie ma charakteru prawa podmiotowego w sferze tego prawa a dla pracownika jest tylko deklaracją, w sferze prawa ubezpieczeń z woli ZUS i sądów (SN ) uzyskuje wymiar wzorca kontroli ale tylko dla organu państwa. Gdyby pracownik przed sądem pracy domagał się podwyżki wynagrodzenia z powołaniem się na w/w normę, to sądy odpowiedzą, iż art.78 §1 KP jest tylko deklaracją nie dającą mu prawa podmiotowego do weryfikacji wynagrodzenia.

Sąd nie badałby, tak jak ZUS jego kwalifikacji i zakresu obowiązków czy motywów podjęcia pracy. Gdy ZUS w decyzji zakwestionuje wysokość wynagrodzenia umownego, to odwołuje się do art.78§1KP jako wzorca kontroli in concreto umowy mimo jego otwartości i obowiązywania zasady semiimperatywności w prawie pracy (art.18 KP). Jest to zatem nierówne i antyobywatelskie stosowanie prawa.