Legislator Case Law & Legislation
I C 273/18 AI generated

Tenant's claim to succeed to lease after wife's death dismissed; surviving spouse retains rights under tenancy law.

Case Number I C 273/18
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The court dismissed the plaintiff's claim to succeed to the residential lease following the death of the original tenant's wife. The court found that under tenancy law, the death of one spouse does not terminate the lease because the surviving spouse automatically retains the tenancy rights. Consequently, the plaintiff had no legal standing to step into the leasehold relationship at that time.

Legislator headnote

AI generated

Art. 7 ust. 1 u.n.l.; Art. 8 u.n.l.; Art. 691 § 5 k.c.: The death of one spouse in a joint tenancy does not trigger succession to the leasehold; the surviving spouse retains the tenancy rights independently.

Keywords

AI generated
tenancy law joint tenancy spousal rights lease succession surviving spouse residential lease legal standing

Cited Legislation

AI generated
Art. 7 ust. 1 u.n.l.
Zgodnie zaś z art. 7 u.n.l.
Art. 8 u.n.l.
Wstąpienie w stosunek najmu na podstawie art. 8 u.n.l. nie może nastąpić w sytuacji, gdy pozostaje przy życiu małżonek najemcy.
Art. 691 § 5 k.c.
Aktualnie ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 691 § 5 k.c., że przepisów § 1-4 (a zatem przepisów regulujących instytucję wstąpienia w stosunek najmu) nie stosuje się w razie śmierci jednego ze współnajemców lokalu mieszkalnego.
Art. 189 k.p.c.
art. 189 k.p.c.), jednak nie dotyczy to wytoczenia powództwa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu.
Art. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c.
§ 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
Biorąc pod uwagę, że powództwo zostało oddalone, zasadnym było zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego kwoty 900,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (§ 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz.
art. 691 § 5 k.c
Aktualnie ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 691 § 5 k.c., że przepisów § 1-4 (a zatem przepisów regulujących instytucję wstąpienia w stosunek najmu) nie stosuje się w razie śmierci jednego ze współnajemców lokalu mieszkalnego.
art. 189 k.p.c
art. 189 k.p.c.), jednak nie dotyczy to wytoczenia powództwa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I C 273/18

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 sierpnia 2018 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Paweł Sławicki Protokolant: Paulina Mężeńska po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2018 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa A. T. przeciwko (...) W. o ustalenie I. oddala powództwo; II. zasądza od Powoda A. T. na rzecz Pozwanego (...) W. kwotę 900,00 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. I C 273/18

UZASADNIENIE

Powód A. T. wniósł o ustalenie, że z dniem 5 sierpnia 1995 r. wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w W. po zmarłej najemcy J. T. oraz o zasądzenie kosztów postępowania ( pozew – k. 1-3). Pozwany (...) W. wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania ( odpowiedź na pozew – k. 26-28). Strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2018 r. ( protokół – k. 69). Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: J. i R. małżonkowie T. – rodzice A.

T. – korzystali z lokalu nr (...) położonego w W. przy ul. (...) w oparciu o stosunek najmu. J. T. zmarła w dniu 5 sierpnia 1995 r. R. T. zmarł w dniu 22 października 2012 r. ( okoliczności bezsporne). A. T. wystąpił z powództwem przeciwko (...) W. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu nr (...) położonego w W. przy ul. (...) w miejsce najemcy R. T.. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie wyrokiem z dnia 26 maja 2015 roku oddalił powództwo ( pozew – k. 1-2 akt o sygn. I C 2015/13, wyrok – k. 75 akt o sygn.

I C 2015/13). (...) W. wniosło o nakazanie A. T., aby opuścił i opróżnił lokal mieszkalny nr (...) położony w W. przy ul. (...) w W. i wydał go (...) W.. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie wyrokiem z dnia 31 marca 2017 r. nakazał A. T., K. T. i A. K., aby opróżnili i wydali (...) W. lokal mieszkalny nr (...) położony w W. przy ulicy (...). Wyrok nie jest prawomocny ( pozew – k. 1 akt o sygn. II C 1367/13, wyrok – k. 135 akt o sygn. II C 1367/13, postanowienie – k. 209 akt o sygn. II C 1367/13). A. T. mieszkał w lokalu nr (...) położonym w W. przy ul. (...) od 1991 r. do dnia 5 sierpnia 1995 r. ( zeznania świadków:

E. S. – k. 63-63v, J. R. – k. 63v, T. B. – k. 67-67v, G. Z. – k. 68, dowód z przesłuchania A. T. w charakterze strony – k. 68-69). Sąd przy ustalaniu stanu faktycznego oparł się na dowodach z dokumentów, bowiem zostały one sporządzone przez uprawnione osoby, w sposób prawem przewidziany, nadto ich wiarygodność czy autentyczność nie były kwestionowane przez strony postępowania, również Sąd nie znalazł ku temu podstaw. Sąd – przy ustalaniu stanu faktycznego – oparł się również na dowodach z zeznań świadków E. S., J.

R., T. B. i G. Z., abowiem zeznania te są spójne, wzajemnie się uzupełniają, nadto znajdują oparcie w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym, w szczególności w dowodzie z przesłuchania A. T. w charakterze strony postępowania. Sąd ocenił jako wiarygodny również dowód z przesłuchania A. T. w charakterze strony postępowania, bowiem Powód zeznawał spójnie, konsekwentnie, nadto dowód ten znajduje potwierdzenie w dowodzie z zeznań świadków.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r., Nr 120, poz. 787 ze zm., dalej u.n.l.) w razie śmierci najemcy jego zstępni, wstępni, pełnoletnie rodzeństwo, osoby przysposabiające albo przysposobione oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu małżeńskim z najemcą, mieszkający z nim stale do chwili jego śmierci, wstępują w stosunek najmu lokalu oraz nabywają jego uprawnienia i obowiązki związane z tym lokalem, chyba że się tego prawa zrzekną wobec wynajmującego.

Nie dotyczy to osób, które w chwili śmierci najemcy miały tytuł prawny do zajmowania innego lokalu mieszkalnego. Zgodnie zaś z art. 7 u.n.l. małżonkowie wspólnie zajmujący lokal są z mocy prawa najemcami tego lokalu, chociażby umowa najmu została zawarta tylko przez jednego z nich. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy u.n.l. w brzmieniu na dzień 5 sierpnia 1995 r., tj. dzień śmierci J. T.. Ocena wstąpienia w stosunek najmu następuje bowiem na podstawie przepisów aktualnych na dzień śmierci najemcy.

Odnosząc się do oceny wstąpienia w stosunek najmu wskazać należy, że A. T. spełnił przesłanki określone w art. 8 ust. 1 u.n.l., albowiem jako zstępny J. T. zamieszkiwał stale w lokalu nr (...) położonym w W. przy ul. (...) aż do dnia śmierci swojej matki, tj. dnia 5 sierpnia 1995 r. Brak również podstaw, aby uznać, że zostały spełnione przesłanki negatywne w postaci zrzeczenia się prawa wstąpienia w stosunek najmu czy też przysługiwania A. T. tytułu prawnego do zajmowania innego lokalu mieszkalnego. Niezależnie od powyższego powództwo okazało się niezasadne i podlegało oddaleniu.

Zauważyć bowiem należy, że najemcami lokalu byli R. T. i J. T.. Nawet gdyby umowa najmu nie została zawarta na ich rzecz łącznie, to i tak należałoby uznać ich za najemców, bowiem małżonkowie wspólnie zajmujący lokal są najemcami lokalu z mocy prawa (art. 7 u.n.l.). W konsekwencji przyjąć należy, że w chwili śmierci J. T. najemcą lokalu dalej był jej mąż R. T., a zatem nie mogło nastąpić wstąpienie w stosunek najmu innych osób. Instytucja wstąpienia w stosunek najmu polega na tym, że w przypadku śmierci wszystkich najemców, inne osoby – po spełnieniu określonych przesłanek – wstępują w istniejący stosunek prawny.

Wstąpienie w stosunek najmu na podstawie art. 8 u.n.l. nie może nastąpić w sytuacji, gdy pozostaje przy życiu małżonek najemcy. Aktualnie ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 691 § 5 k.c., że przepisów § 1-4 (a zatem przepisów regulujących instytucję wstąpienia w stosunek najmu) nie stosuje się w razie śmierci jednego ze współnajemców lokalu mieszkalnego. Powołany przepis służy wyłączeniu instytucji wstąpienia w stosunek najmu wobec wszystkich współnajemców, niezależnie od wzajemnych relacji. Z kolei na gruncie u.n.l. podstawą wyłączenia instytucji wstąpienia w stosunek najmu – w przypadku, gdy współnajemcami są małżonkowie – jest przepis art. 7 u.n.l.

Skoro bowiem małżonkowie są współnajemcami lokalu z mocy prawa, uznać należy, że śmierć jednego z nich nie powoduje ustania stosunku najmu w jakiejkolwiek części, zaś drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego prawa samodzielnie. Tym samym, Powód mógł wstąpić w stosunek najmu jedynie po śmierci swojego ojca R. T., zaś po śmierci J. T. jedynym najemcą lokalu pozostawał R. T.. Ubocznie wskazać należy, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela zarzutu Pozwanego dotyczącego braki interesu prawnego w wytoczeniu powództwa.

Co prawda, interes prawny w wytoczeniu powództwa ustalającego – co do zasady – nie zachodzi w sytuacji, gdy Powód może bronić swoich praw w innym postępowaniu (por. art. 189 k.p.c.), jednak nie dotyczy to wytoczenia powództwa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu. Sąd rozpoznający sprawę o nakazanie opróżnienia lokalu ocenia, czy Pozwanym nie przysługuje tytuł prawny do lokalu, a zatem powinien również rozważyć ewentualne zarzuty dotyczące wstąpienia w stosunek najmu. W ocenie Sądu, interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu – mimo wytoczenia powództwa o opróżnienie lokalu – jest uzasadniony, bowiem ustalenie prawa najmu wpływa nie tylko na możliwość dalszego korzystania z lokalu (a zatem będzie skutkować oddaleniem powództwa eksmisyjnego), ale może również wpływać na treść stosunku prawnego w inny sposób (np. na wysokość kosztów eksploatacyjnych, bowiem w przypadku lokali komunalnych obowiązują inne stawki za najem lokalu, a inne z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu).

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c. Biorąc pod uwagę, że powództwo zostało oddalone, zasadnym było zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego kwoty 900,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (§ 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz. U. z dnia 2015 r., poz. 1800 ze zm.).