Appeal partially allowed; court changes enforcement order to final judgment ruling on costs under Civil Procedure Code.

Sygn. akt II Cz 742/14 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2014 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Tomasz Szaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2014 roku w S. sprawy z powództwa R. K. przeciwko H. J. o zwolnienie od egzekucji na skutek zażalenia pozwanego na punkt III postanowienia Sądu Rejonowego w Goleniowie z dnia 2 grudnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt I C 884/12 1. zmienia punkt III zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że rygor egzekucji zastępuje rygorem rozstrzygnięcia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie;

2. oddala zażalenie w pozostałym zakresie. SSO Tomasz Szaj sygn. akt II Cz 742/14

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Goleniowie przyznał świadkowi kwotę 172,- zł zwrotu kosztów stawiennictwa oraz w punkcie III zobowiązał pozwanego do uiszczenia w terminie 7 dni tej kwoty – pod rygorem egzekucji. Uzasadniając to ostatnie rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy wskazał, że zgodnie z art. 130 4 § 1 k.p.c. strona, która wnosi o podjęcie czynności połączonej z wydatkami obowiązana jest uiścić zaliczkę na ich pokrycie w wysokości i terminie wskazanym przez Sąd. W niniejszej sprawie to pozwany wniósł o przesłuchanie świadka M.

K., która to czynność była połączona z wydatkami, a więc to on winien uiścić zaliczkę na poczet kosztów przeprowadzenia tego dowodu w wysokości odpowiadającej przyznanemu temu świadkowi zwrotowi kosztów dojazdu. Na powyższe postanowienie w zakresie punktu III zażalenie złożył pozwany, zarzucając naruszenie art. 130 4 § 1 k.p.c., wniósł o uchylenie postanowienia w zaskarżonym zakresie. Wskazał, że Sąd nie wezwał pozwanego o zaliczkę na pokrycie wydatków, zaś obciążanie post fatum kosztami świadka M. K.nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa.

Zgodnie z art. 98 k.p.c. stronę przegrywającą obciążają koszty procesu, w tym te wydatkowane tymczasowo przez (...). W konsekwencji wydane postanowienie jest przedwczesne. Ponadto wskazał, że świadek winien być przesłuchany w drodze pomocy sądowej w G..

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się częściowo uzasadnione. Sąd Rejonowy wskazał jako podstawę rozstrzygnięcia art. 130 4 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem strona, która wnosi o podjęcie czynności połączonej z wydatkami, obowiązana jest uiścić zaliczkę na ich pokrycie w wysokości i terminie oznaczonym przez sąd. W myśl § 2 przewodniczący wzywa stronę zobowiązaną do wniesienia zaliczki, aby w wyznaczonym terminie nie dłuższym niż dwa tygodnie zapłaciła oznaczoną kwotę. § 4 – sąd podejmie czynność połączoną z wydatkami, jeżeli zaliczka została uiszczona w oznaczonej wysokości.

W razie nieuiszczenia zaliczki sąd pominie czynność połączoną z wydatkami. Zwrot kosztów dojazdu świadka stanowi wydatek określony w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2010 roku, nr (...)Wydatki te podlegają rozliczeniu w zależności od wyników procesu. Niemniej jednak wskazać należy na regulację art. 130 4 § 3 k.p.c., zgodnie z którą jeżeli okaże się, że przewidywane lub rzeczywiste wydatki są większe od wniesionej zaliczki, przewodniczący wzywa o jej uzupełnienie w trybie określonym w § 2 art. 130 4 k.p.c. W niniejszej sprawie Przewodniczący wzywając świadka nie przewidział jakichkolwiek kosztów z tym związanych, skutkiem czego nie wzywał do uiszczenia zaliczki.

Niemniej jednak one powstały, w związku z powyższym, w myśl powyższego przepisu zasadne jest nakazanie uiszczenia zaliczki. Powyższe realizuje też ogólną zasadę wynikającą z art. 130 4 § 1 zd. 1 k.p.c., iż strona, która wnosi o podjęcie czynności połączonej z wydatkami, obowiązana jest uiścić zaliczkę na ich pokrycie w wysokości i terminie oznaczonym przez sąd. Wbrew twierdzeniom zażalenia kwota wydatków nie została jeszcze przekazana świadkowi, a jedynie przyznana. W wykonaniu zaś powyższych regulacji winna być pokryta z zaliczki.

Trafnie natomiast skarżący zarzuca brak podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia co do nałożonego na pozwanego rygoru. Wskazać należy, że obecna ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie zawiera odpowiednika art. 41 ust. 4 zd. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2002 roku, nr (...).), który upoważniał przewodniczącego, w razie bezskutecznego upływu terminu, do zarządzenia ściągnięcia wyłożonej kwoty, bez wstrzymywania biegu postępowania. W literaturze wskazuje się (por.(...)w „Koszty sądowe w sprawach cywilnych.

Ustawa i orzekanie. Komentarz, wyd. (...)rok), postulat, że w takiej sytuacji sąd ma obowiązek wypłacenia należności związanych z dokonaną czynnością, wykładając brakującą kwotę z sum budżetowych i następnie dokonania rozliczenia tej kwoty w orzeczeniu kończącym postępowanie, odpowiednio do wyniku sprawy (art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku). Brak jest zaś w obecnym stanie prawnym podstawy do skierowania przez Sąd powyższego orzeczenia do egzekucji. W konsekwencji należało zmienić zaskarżone postanowienie w zakresie nałożonego rygoru.

O ile zatem pozwany uzupełni zaliczkę do wysokości faktycznych wydatków, kwota ta będzie podlegała rozliczeniu pomiędzy stronami w ramach kosztów procesu, jeżeli zaś to nie nastąpi, Sąd winien w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie orzec o obowiązku uiszczenia tej kwoty stosownie do regulacji art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Z tych względów na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. należało zmienić zaskarżone postanowienie, o czym orzeczono w sentencji. (...) (...) (...) 1) (...) 2) (...): (...) (...) 3) (...) 4) (...) (...)