Legislator Case Law & Legislation
VII U 384/19 AI generated

Court allows social security coverage for employee despite delayed registration and alleged contract change motive.

Case Number VII U 384/19
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The court overturned the Social Insurance Fund's decision denying mandatory social security coverage to the applicant. The applicant argued that her employment contract was merely a sham to access benefits, while the Fund claimed she was an auxiliary accountant without independent duties. The court ruled that the validity of the employment contract depends on the actual exchange of work and remuneration, not the applicant's subjective intent, and confirmed her independent role as a chief accountant. Consequently, the court ordered the Fund to recognize her coverage from August 1, 2018, and awarded her legal costs.

Legislator headnote

AI generated

Art. 477 14 § 1 k.p.c.; Art. 98 § 1, 2 k.p.c.; The validity of an employment contract is determined by the actual mutual obligation to work and pay, not by the subjective intent to evade social security laws, and administrative delays in registration do not negate the existence of the employment relationship.

Keywords

AI generated
social security coverage employment contract validity evading social security laws administrative registration delay auxiliary accountant role legal costs award Social Insurance Fund

Cited Legislation

AI generated
Art. 477 14 § 1 k.p.c.
organ rentowy wniósł o jego oddalenie na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. i zasądzenie od odwołującej na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Art. 98 § 1 k.p.c.
O kosztach zastępstwa procesowego Sąd Okręgowy orzekł mając na względzie zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, określoną w art. 98 § 1 i 2 k.p.c.
Art. 98 § 2 k.p.c.
O kosztach zastępstwa procesowego Sąd Okręgowy orzekł mając na względzie zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, określoną w art. 98 § 1 i 2 k.p.c.
§ 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Ich wysokość została ustalona na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.
art. 83 § 1 k.c
58 § 2 oraz art. 83 § 1 k.c.
art. 300 k.p
art. 22 § 1 k.p
Istotą tegoż stosunku jest – w świetle art. 22 § 1 k.p.

Cited Case Law

AI generated
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 czerwca 2021 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Małgorzata Jarząbek Protokolant: Diana Puczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 czerwca 2021 r. w Warszawie sprawy M. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział w W. przy udziale S24 (...) Sp. z o.o. Sp.k. w W. o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym na skutek odwołania M. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...) Oddział w W. z dnia 31 grudnia 2018r. nr (...)-ORZ-D 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, iż M. M. jako pracownik płatnika składek S24 (...) Sp. z o.o. Sp.k. w W. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 1 czerwca 2018r.

2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w W. na rzecz M. M. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE

W dniu 28 stycznia 2019 r. M. M. (działając przez profesjonalnego pełnomocnika) za pośrednictwem organu rentowego, wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...) Oddział w W. z 31 grudnia 2018r. nr (...) (...), stwierdzającej, że jako pracownik u płatnika składek S24 (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. (dalej: Spółka S24) nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 sierpnia 2018r. Odwołująca zarzuciła decyzji, że została wydana w warunkach błędnie ustalonego stanu faktycznego – w wyniku niekompletności i wadliwej interpretacji, co polegało przede wszystkim na:

1) nieprawidłowym ustaleniu tożsamości co do treści stosunku pracy wynikającego z umowy o pracę z 28 lipca 2018r. a uprzednio obowiązującego między stronami stosunku zlecenia, 2) nieprawidłowym ustaleniu, że celem podpisania przedmiotowej umowy o pracę była tylko i wyłącznie chęć podwyższenia świadczeń pobieranych z FUS, co doprowadziło do naruszenia art. 58 § 2 oraz art. 83 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. M. M. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i ustalenie, że podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 sierpnia 2018r. z tytułu zatrudnienia u płatnika składek S24 (...) Sp. z o.o.

Sp.k. i o zasądzenie od organu rentowego na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego ( odwołanie k.3-7 a.s.). W odpowiedzi na odwołanie z 22 lutego 2019 r. organ rentowy wniósł o jego oddalenie na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. i zasądzenie od odwołującej na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Organ rentowy wskazał, że M. M. zawarła 1 sierpnia 2018r. umowę o pracę z S24 (...) Sp. z o.o. Sp. k. na stanowisku samodzielnej księgowej z wynagrodzeniem 7.500 zł. Zgłoszenie do ubezpieczeń zostało przez płatnika dokonane z opóźnieniem, tj. 18 września 2018r.

– tego samego dnia, z którym powstała u odwołującej niezdolność do pracy z powodu ciąży. ZUS zwrócił uwagę na fakt, że przed zawarciem umowy o pracę, odwołująca była związana z płatnikiem stosunkiem zlecenia, w związku z czym taka współpraca mogła być między stronami kontynuowana, a zawarcie stosunku pracy w czasie trwania ciąży miało na celu skorzystanie przez M. M. z wysokich świadczeń z ubezpieczeń społecznych ( odpowiedź na odwołanie k.20-21 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: M. M., ur. (...) ma wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku administracja.

W dniu 22 maja 2014r. odwołująca ukończyła „Kurs podstaw rachunkowości” i uzyskała kwalifikacje księgowego, a w kwietniu 2018 r. odwołująca ukończyła kurs „Podatki dla księgowych w praktyce” i uzyskała potwierdzenie kwalifikacji zawodowych w dziedzinie „pracownik ds. podatków”. Oba powyższe kursy były organizowane przez Stowarzyszenie (...) w Polsce ( dyplom ukończenia studiów magisterskich, zaświadczenie z 22 maja 2014r., certyfikat księgowego – nieoznaczone akta organu rentowego, zaświadczenie z 21 kwietnia 2018r. o ukończeniu kursu k.11 a.s., zaświadczenie kwalifikacyjne k.12-14 a.s.).

W 2015r. podczas stażu w spółce medycznej, odwołująca rozpoczęła pracę w księgowości i kontynuowała tego typu zatrudnienie u innych pracodawców, tj. w firmie zajmującej się sprzedażą rajstop, w firmie (...). W drugiej z tych firm odwołująca do końca czerwca 2018r. zajmowała stanowisko menadżera ds. rozwoju i samodzielnej księgowej z wynagrodzeniem 6.500 zł brutto miesięcznie, a od lipca 2018r. w wymiarze ¾ etatu na stanowisku menadżera ds. rozwoju z wynagrodzeniem w wysokości 5.500 zł brutto miesięcznie. Odwołująca nie wróciła do pracy w N. (...) po urlopie macierzyńskim ( zeznania odwołującej k.52-54 a.s.).

W pierwszej połowie 2018r. Spółka S24 borykała się z problemami kadrowymi, poszukiwała pracowników na portalach (...), Pracuj.pl i przez portale społecznościowe. Spółka zdecydowała wówczas o zmianie managera oddziału w W. – wówczas niemal wszyscy pracownicy oddziału złożyli wypowiedzenia. Spółka S24 złożyła więc odwołującej ofertę pracy przez portal LinkedIn. Dla ciągłości obsługi klientów, spółka potrzebowała zatrudnić osobę uprawnioną do samodzielnej obsługi kontrahentów, w związku z czym przystała na warunki płacowe M.

M.. Ze względu na związanie odwołującej umową o pracę z inną firmą, początkowo (27 marca 2018r.) odwołująca zawarła ze spółką S24 umowę zlecenia. M. M. świadczyła wówczas pracę w ustalanych przez siebie godzinach – wymiar czasu pracy był zbliżony do połowy etatu, a jej wynagrodzenie wynosiło ok. 3.400 zł brutto miesięcznie. Ustalono wówczas, że zatrudnienie na umowie zlecenia jest odpowiednikiem okresu próbnego, a docelowo strony zamierzały zawrzeć umowę o pracę. Podczas rozmowy kwalifikacyjnej, wskutek której doszło do zawarcia umowy zlecenia, strony ustaliły warunki późniejszego zatrudnienia na podstawie umowy o pracę ( korespondencja na portalu LinkedIn, wyjaśnienia Spółki S24 – nieoznaczone akta organu rentowego, zeznania odwołującej k.52-54, 188-190, zeznania świadka D.

M. k.54-55 a.s., wyjaśnienia płatnika k.57 a.s., zeznania świadka R. K. k.179 a.s.). Do obowiązków M. M. w ramach umowy zlecenia należało:

1) zakładanie i prowadzenie ksiąg rachunkowych, 2) księgowanie i dekretowanie dokumentów, 3) przyjmowanie, sprawdzanie i segregowanie dokumentów księgowych, 4) przygotowywanie deklaracji podatkowych CIT, PIT, VAT, 5) przygotowywanie sprawozdań finansowych, rachunków zysków i strat oraz bilansów – czynności te odwołująca wykonywała, pomagając w pracy głównej i samodzielnej księgowej, nie miała wówczas przydzielonych jej do obsługi podmiotów ( wyjaśnienia odwołującej – nieoznaczone akta organu rentowego, zeznania odwołującej k.52-54 a.s., zeznania świadka R.

K. k.179 a.s.). W dniu 27 lipca 2018 r. odwołująca i płatnik zawarli umowę o pracę. M. M. została zatrudniona na stanowisku samodzielnej księgowej z wynagrodzeniem w wysokości 7.500 zł brutto miesięcznie na czas określony od 1 sierpnia 2018r. do 30 kwietnia 2021r. Dodatkowo 3 sierpnia 2018r. odwołująca i płatnik zawarli umowy o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy i o zachowaniu poufności. Po zawarciu umowy o pracę, poszerzono obowiązki odwołującej o prowadzenie ewidencji rozrachunków, analizę i uzgadnianie kont rachunkowych, kontakt z instytucjami zewnętrznymi, m.in.

ZUS, Urząd Skarbowy, wysyłanie deklaracji podatkowych, ponadto przydzielono odwołującej klientów do obsługi – były to podmioty z jednej grupy, m.in. L. C. i L. Chirurgia Plastyczna, a także spółka finansowa B. F.. M. M. miała do pomocy asystentkę – K. P. ( umowa o pracę, wyjaśnienia odwołującej, wydruki maili – nieoznaczone akta organu rentowego, umowa o zakazie konkurencji k.9 a.s., umowa o zachowaniu poufności k.10 a.s., zeznania odwołującej k.52-54, zeznania D. M. k.54-55 a.s.). Pomimo umowy o zakazie konkurencji, odwołująca świadczyła pracę równocześnie na rzecz Spółki S24 i N. (...) od godziny 7/8 do 15/16 w siedzibie Spółki S24 przy al. (...), a następnie do godziny ok. 21:00 w siedzibie N. (...) na B. lub w miejscu zamieszkania ( zeznania odwołującej k.52-54).

W 2018 roku wynagrodzenia księgowych w S24 (...) Sp. z o.o. Sp. k. wynosiły od 3.000 do 8.000 zł netto miesięcznie, zaś główna księgowa zarabiała ok. 12.000-14.000 zł brutto miesięcznie ( zeznania D. M. k.54-55 a.s., zeznania świadka R. K. k.179). W dniu rozpoczęcia stosunku pracy ze spółką S24 M. M. była w 7 tygodniu ciąży. O tym, że jest w ciąży odwołująca dowiedziała się najpóźniej 6 sierpnia 2018r. podczas pierwszej wizyty u lekarza ginekologa. W okresie od 1 sierpnia do 17 września 2018r. ciąża odwołującej przebiegała prawidłowo i M.

M. była zdolna do pracy na stanowisku księgowej. Od 18 września 2018r. odwołująca przebywała na zwolnieniu lekarskim, aż do rozwiązania. W trakcie zwolnienia lekarskiego, odwołująca leczyła się m.in. w szpitalu zakaźnym, a ponadto z powodu rwy kulszowej, bólu bioder ( karta ciąży k.16-18, dokumentacja medyczna k.40 a.s., zeznania odwołującej k.52-54, opinia biegłego k.148-149). Za pracę w spółce S24 odwołująca otrzymała wynagrodzenie płatne na rachunek bankowy: 10.09.2018 – 5 292,35 zł, 10.10.2018 – 5 292,35 zł, 9.11.2018 – 3 550,29 zł ( potwierdzenia przelewów – nieoznaczone akta organu rentowego).

Po przejściu M. M. na zwolnienie lekarskie, jej obowiązki przejęła jej dotychczasowa asystentka K. P. ( zeznania odwołującej k.52-54, 188-190 a.s.). Sytuacja ekonomiczna Spółki S24 pozwalała na zatrudnienie odwołującej z wynagrodzeniem w wysokości 7.500 zł brutto miesięcznie, bowiem w latach 2016-2018r. wartość sprzedaży w spółce z roku na rok rosła. Decyzja ta jednak nie znajdowała uzasadnienia ekonomicznego – u płatnika pracownicy na równorzędnych do odwołującej stanowiskach nie uzyskiwali równie wysokiego wynagrodzenia (inna samodzielna księgowa zatrudniona od grudnia 2017r. zarabiała o 1.300 zł mniej niż odwołująca), a po tym, jak odwołująca stała się niezdolna do pracy, jej obowiązki służbowe przejęła asystentka z wynagrodzeniem o połowę niższym od wynagrodzenia odwołującej ( opinia biegłej sądowej z zakresu rachunkowości k.83-97 a.s., opinia uzupełniająca k.123-126 a.s.).

W związku z wnioskiem o zasiłek chorobowy za okres od 20 października 2018r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wszczął postępowanie wyjaśniające. Po jego przeprowadzeniu, 31 grudnia 2018r. została wydana decyzja nr (...)-ORZ-D, w której na podstawie art. 83 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017r. poz. 1778, ze zm.) oraz art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz.

U. z 2018r., poz. 917 ze zm.) organ rentowy stwierdził, że M. M. jako pracownik u płatnika składek S24 (...) Sp. z o.o. Sp. k. nie podlega od 1 sierpnia 2018r. obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu (decyzja z dnia 31 grudnia 2018r. - nieoznaczone karty dołączonych akt organu rentowego). Spółka S24 dokonała zgłoszenia odwołującej do ubezpieczeń społecznych w dniu 18 września 2018r. ( okoliczność bezsporna). Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił uwzględniając dokumenty zgromadzone w aktach przedmiotowej sprawy, w tym w aktach organu rentowego, zeznań świadka R.

K. oraz stron – odwołującej M. M. i przesłuchanego za zainteresowaną spółkę członka zarządu – D. M.. Zdaniem Sądu dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia, są wiarygodne. Ich treść nie budziła wątpliwości, a także nie była kwestionowana przez strony. Dodatkowo jest zbieżna z zeznaniami przesłuchanych w sprawie odwołującej, członka zarządu spółki i świadka. Sąd dał wiarę zeznaniom świadka R. K., jak również zeznaniom odwołującej M. M. i przesłuchanego za spółkę członka jej zarządu D.

M.. Zeznania te korelowały ze sobą, były spójne i logiczne, a częściowo znajdowały odzwierciedlenie w zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, w tym w korespondencji mailowej między odwołującą a R. K.. Należy w tym miejscu wskazać, że choć świadek R. K. nie pracowała z ubezpieczoną w okresie zatrudnienia odwołującej na podstawie umowy o pracę, to świadek wyjaśniła, że zabiegała o zatrudnienie odwołującej w Spółce S24, choćby w formie umowy zlecenia. Świadkowi udało się do tego doprowadzić i w okresie od marca do czerwca 2018r.

świadek była bezpośrednim przełożonym odwołującej. Powyższe okoliczności potwierdził również w swoich zeznaniach D. M., potwierdzając również fakt pozostawania przez odwołującą w stosunku pracy i faktycznego wykonywania pracy na rzecz spółki w okresie od 1 sierpnia do 17 września 2018r. Część poczynionych w sprawie ustaleń Sąd dokonał uwzględniając opinie biegłej sądowej z zakresu rachunkowości E. Z. – zarówno tę podstawową, jak i uzupełniającą. Zdaniem Sądu były one rzetelne, logicznie i jasno umotywowane oraz zrozumiałe. Biegła w wyczerpujący sposób opisała, skąd zaczerpnęła informacje o średnich wynagrodzeniach w księgowości i na jakiej podstawie ustaliła, że wynagrodzenie odwołującej w Spółce S24 przekraczało stawki rynkowe.

Sąd skorzystał również z opinii biegłego z zakresu ginekologii i położnictwa S. B., w celu ustalenia czy odwołująca 1 sierpnia 2018 r. była w ciąży, kiedy dowiedziała się o ciąży i czy w okresie od 1 sierpnia do 17 września 2018 r. była zdolna do pracy. Zdaniem Sądu opinia biegłego była rzetelna i fachowa, biegły w oparciu o zgromadzoną w aktach postępowania dokumentację medyczną odwołującej w sposób zrozumiały przedstawił odpowiedzi na tezę dowodową.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie M. M. zasługiwało na uwzględnienie. Przystępując do oceny prawnej przedmiotu sporu, w pierwszej kolejności wskazać należy, że dokonywana przez organ rentowy kontrola zgłoszeń do ubezpieczenia oraz prawidłowości i rzetelności obliczenia składki oznacza przyznanie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych kompetencji do badania samego tytułu ubezpieczenia wynikającego z zawarcia umowy o pracę, a zatem badania również ważności takiej umowy ( por. postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2013 r., III AUa 1039/12 oraz z dnia 25 września 2012 r., III AUa 398/12).

Sporne w rozpatrywanej sprawie było to, czy M. M. od 1 września 2017r. realizowała umowę o pracę u płatnika składek S24 (...) sp. z o.o. i czy z tego tytułu powinna podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym. Aby tę kwestię rozstrzygnąć należy dokonać szczegółowej wykładni przepisów ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2020r., poz. 266), zwanej dalej ustawą systemową . Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów.

W myśl art. 13 pkt 1 ustawy systemowej następuje to od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. O tym jednak, czy dany stosunek prawny łączący dwa podmioty może być uznany za stosunek pracy, rozstrzygają przepisy prawa pracy. Stosownie do treści definicji zawartej w art. 2 kodeksu pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2019r., poz. 1040, dalej: k.p. ) pracownikiem jest osoba zatrudniona między innymi na podstawie umowy o pracę. Użyty w powyższym przepisie zwrot „zatrudniona” oznacza istnienie między pracownikiem a pracodawcą szczególnej więzi prawnej o charakterze zobowiązaniowym, tj. stosunku pracy.

Istotą tegoż stosunku jest – w świetle art. 22 § 1 k.p. – uzewnętrznienie woli umawiających się stron, z których jedna deklaruje chęć wykonywania pracy określonego rodzaju w warunkach podporządkowania pracodawcy, natomiast druga – stworzenia stanowiska pracy i zapewnienia świadczenia pracy za wynagrodzeniem. Celem i zamiarem stron umowy o pracę winna być każdorazowo faktyczna realizacja treści stosunku pracy, przy czym oba te elementy wyznaczają: ze strony pracodawcy – realna potrzeba ekonomiczna i umiejętności pracownika, zaś ze strony pracownika – ekwiwalentność wynagrodzenia uzyskanego za pracę.

Dla stwierdzenia, czy zaistniały podstawy do objęcia ubezpieczeniem społecznym, w świetle powołanych przepisów, wymagane jest ustalenie, czy zatrudnienie miało charakter rzeczywisty i polegało na wykonywaniu pracy określonego rodzaju, na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, czyli w warunkach określonych w art. 22 § 1 k.p. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że przy ocenie istnienia tytułu do ubezpieczenia społecznego nacisk kładzie się na ustalenie faktycznego wykonywania umowy czy działalności (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 26 lutego 2013r., I UK 472/12, z 24 sierpnia 2010r.

I UK 74/10, z 13 listopada 2008r., II UK 94/08, postanowienie Sądu Najwyższego z 18 października 2011r., III UK 43/11). Nie wystarczy zatem zawarcie samej umowy, lecz konieczne jest rozpoczęcie jej wykonywania. Umowa taka powinna mieć, przynajmniej w zamiarze, realne znaczenie gospodarcze, w innym bowiem przypadku można by mówić jedynie o relacji grzecznościowej, a nie stosunku prawnym. W rozpoznawanej sprawie organ rentowy wskazywał m.in., że brak było wystarczających dowodów na to, aby uznać, że po stronie pracodawcy zaistniała potrzeba zatrudnienia odwołującej w ramach stosunku pracy, skoro wcześniej M.

M. współpracowała ze spółką w formie umowy zlecenia. Forma umowy zlecenia była w przeszłości dominującą formą zatrudnienia odwołującej. Organ wskazał ponadto, że odwołująca zawierając umowę o pracę wiedziała już, że jest w ciąży, a zatem nawiązała stosunek pracy jedynie w celu skorzystania z wysokich świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Z tego względu, zdaniem ZUS należało uznać umowę o pracę zawartą 27 lipca 2018 r. za nieważną, jako zawartą z naruszeniem zasad współżycia społecznego, tj. zasady równego traktowania wszystkich ubezpieczonych, zasady solidaryzmu ubezpieczeń społecznych, zasady ochrony interesów i nie pokrzywdzenia innych ubezpieczonych, zasady nieuprawnionego uszczuplania środków funduszu ubezpieczeń społecznych i elementarnych zasad uczciwego obrotu prawnego.

Sąd po przeprowadzeniu szczegółowej analizy zgromadzonych dowodów i wynikających z nich okoliczności, nie podzielił argumentacji Zakładu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że ubezpieczona zawarła ze Spółką S24 umowę o pracę w dniu 27 lipca 2018r. i rozpoczęła świadczenie pracy na rzecz spółki od 1 sierpnia 2018 r. – będąc już w ciąży. W toku postępowania dowodowego organ nie dowiódł, że M. M. w dniu 1 sierpnia 2018r. (ani tym bardziej w dacie zawarcia umowy o pracę) wiedziała o tym, że jest w ciąży. Wprawdzie zdaniem Sądu odwołująca mogła już wówczas podejrzewać, że jest w ciąży skoro sześć dni później odbyła pierwszą wizytę ciążową u lekarza ginekologa, jednak zdaniem Sądu Okręgowego nie przesądza to o wyłącznym celu odwołującej – uzyskaniu świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

W toku niniejszego postępowania wykazano, że M. M. posiada kwalifikacje do zatrudnienia na stanowisku samodzielnej księgowej, co nie było kwestionowane przez organ rentowy. Ponadto wykazano, że u płatnika składek od marca 2018r. trwała trudna sytuacja kadrowa, w związku z jednoczesnym złożeniem wypowiedzenia przez niemal cały zespół w (...) oddziale firmy. W związku z powyższym spółka zleciła rekrutację księgowych przez biznesowe portale społecznościowe i w ten sposób doszło do nawiązania współpracy Spółki S24 z M. M..

Podczas rozmowy kwalifikacyjnej w marcu 2018r. odwołująca i członek zarządu spółki – (...) ustalili, że początkowo współpraca będzie odbywać się na podstawie umowy zlecenia, co będzie swoistym okresem próbnym, a w późniejszym terminie planowano zawarcie umowy o pracę. Początkowa forma umowy, tj. umowa zlecenie, była wynikiem niepełnej dyspozycyjności M. M. do pracy u płatnika składek, wobec jej równoczesnego zatrudnienia w N. (...) w pełnym wymiarze czasu pracy. Podczas rozmowy kwalifikacyjnej strony ustaliły ponadto przyszłe warunki zatrudnienia w ramach stosunku pracy, w tym wynagrodzenie.

Wobec trudnej sytuacji kadrowej w spółce, zdaniem Sądu Okręgowego odwołująca znajdowała się w lepszej pozycji negocjacyjnej, zatem uzasadnione i racjonalne jest, że jej wynagrodzenie zostało ustalone na stosunkowo wysokim poziomie, tym bardziej, że spółka dysponowała możliwościami ekonomicznymi do zatrudnienia odwołującej z ww. wynagrodzeniem. Powyższe okoliczności dowodzą, zdaniem Sądu, również tego, że nie było jedynym celem ubezpieczonej w nawiązaniu stosunku pracy uzyskania świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Negocjacje warunków zatrudnienia odbyły się między odwołującą a przedstawicielem spółki jeszcze w marcu 2018r., kiedy bez wątpienia M.

M. nie była w ciąży. Niezależnie zatem od tego, czy początkowe zawarcie umowy zlecenia wynikało z praktyki płatnika zmierzającej do obejścia przepisów prawa pracy w zakresie umowy na okres próbny, czy też z praktyki zawierania równocześnie z umową o pracę umowy o zakazie konkurencji (podczas gdy odwołująca była równolegle zatrudniona w N. (...)), obie strony umowy od początku planowały, że dojdzie do zawarcia przez nich umowy o pracę. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że nie można uznać za sprzeczny z ustawą lub zmierzający do jej obejścia, zamiaru zawarcia umowy o pracę polegającego na uzyskaniu świadczeń z ubezpieczenia społecznego, nawet gdyby był to jedyny cel przyświecający przystępującemu do umowy pracownikowi.

Nie jest bowiem obejściem prawa dokonanie czynności prawnej w celu osiągnięcia skutków, jakie ustawa wiąże z tą czynnością prawną. Skoro z zawarciem umowy o pracę ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych wiąże obowiązek ubezpieczenia emerytalno-rentowego, chorobowego i wypadkowego, podjęcie zatrudnienia w celu objęcia ubezpieczeniem i ewentualnego korzystania ze świadczeń z tego ubezpieczenia nie może być kwalifikowane jako obejście prawa. O czynności prawnej mającej na celu obejście ustawy można mówić wówczas, gdy czynność taka pozwala na uniknięcie zakazów, nakazów lub obciążeń wynikających z przepisu ustawy i tylko z takim zamiarem została dokonana.

O ważności umowy o pracę nie decyduje zamiar dyktujący potrzebę jej zawarcia, lecz to, czy zawierające ją strony miały zamiar wzajemnego zobowiązania się – pracownik do świadczenia pracy, a pracodawca do dania mu pracy i wynagrodzenia za nią – oraz czy umowa była w rzeczywistości realizowana. ( por. wyroki SN: z 5.10.2005r. I UK 32/05, LEX 191088, z 2.07.2008r. II UK 334/07). Zebrany w sprawie materiał dowodowy – poza tym, że wskazuje na okoliczności zatrudnienia ubezpieczonej, zasadność zmiany formy pracy odwołującej u płatnika składek oraz na faktyczne zapotrzebowanie na jej pracę – potwierdza również fakt rzeczywistego wykonywania pracy.

Świadczą o tym w szczególności zeznania odwołującej, która opisała zakres swoich obowiązków podczas realizowania umowy o pracę, tj. samodzielną obsługę księgową podmiotów z grupy L.: L. C. i L. Chirurgia Plastyczna oraz spółki finansowej B. F., co znajduje potwierdzenie w załączonych do wyjaśnień płatnika wydrukach korespondencji mailowej odwołującej z okresu od 28 marca do 31 sierpnia 2018r. (w aktach organu rentowego). Na uwagę zasługuje fakt, że w okresie od 28 marca do 31 lipca 2018r. ubezpieczona kierowała swoje maile do przełożonych – głównych księgowych, tj. do R.

K., a w późniejszym okresie do N. K., a po zatrudnieniu w ramach stosunku pracy – od 1 sierpnia 2018 r. również bezpośrednio do obsługiwanych podmiotów. Zdaniem Sądu Okręgowego stanowi to potwierdzenie, że doszło do zmiany charakteru pracy odwołującej po zawarciu umowy o pracę, bowiem od 1 sierpnia 2018r. odwołująca była samodzielna w wykonywaniu swoich obowiązków, podczas gdy wcześniej jej praca miała charakter raczej pomocniczy wobec głównych księgowych. Również spóźnione zgłoszenie odwołującej do ubezpieczeń społecznych nie przesądza o nieważności umowy czy o nieprawidłowej motywacji ubezpieczonej.

Tego rodzaju nieprawidłowość po stronie płatnika składek nie może skutkować negatywnie po stronie ubezpieczonego. Z opisanych przyczyn Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję, zgodnie z żądaniem odwołującej się M. M.. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd Okręgowy orzekł mając na względzie zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, określoną w art. 98 § 1 i 2 k.p.c. Ich wysokość została ustalona na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.

U. z 2015r. poz. 1800).