Court confirms statutory inheritance shares under 1946 Decree for heirs of two deceased persons dying in 1958.
Legislator summary
AI generatedThe court granted the applicant's request to confirm statutory inheritance shares for land acquired by her parents after the deaths of her grandparents in 1958. The deceased left no wills, and the court applied the 1946 Succession Law rather than the 1964 Civil Code because the latter was found unconstitutional regarding inheritance matters. Consequently, the husband and three daughters of the first deceased each received one-quarter, while the three daughters of the second deceased each received one-third of their respective estates.
Legislator headnote
AI generatedDz. U. z dnia 20 listopada 1946 r. Prawo spadkowe; The court must apply the succession law valid at the time of death when the 1964 Civil Code is deemed unconstitutional for inheritance cases decided after 2001, resulting in specific statutory shares for spouses and children.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt: I Ns 308/18 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2019 r. Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SR Małgorzata Kłek Protokolant: St. sekretarz sądowy Mieczysław Budrewicz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2019 r. w Kętrzynie na rozprawie sprawy z wniosku B. T. z udziałem W. M., F. W., J. R. o stwierdzenie nabycia spadku po S. M. i K. M. postanawia: I. stwierdza, że spadek po S. M. , zmarłej w dniu 10.09.1958 r. w R. gmina R., której ostatnim miejscem zwykłego pobytu były R., na podstawie ustawy nabyli : - mąż K.
M. s. M. i R. w ¼ części spadku - córka W. M., c. K. i S. w ¼ części spadku, - córka F. W., c. K. i S. w ¼ części spadku, - córka J. R., c. K. i S. w ¼ części spadku II. stwierdza, że spadek po K. M., zmarłym w dniu 11.09.1958 r. w R. gmina R., którego ostatnim miejscem zwykłego pobytu były R., na podstawie ustawy nabyły : - córka W. M. , c. K. i S. w 1/3 części spadku, - córka F. W., c. K. i S. w 1/3 części spadku, - córka J. R., c. K. i S. w 1/3 części spadku III. wnioskodawczyni i uczestniczki postępowania ponoszą we własnym zakresie koszty związane ze swoim udziałem w sprawie Sygn. akt I Ns 308/18
UZASADNIENIE
Wnioskodawczyni B. T. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie ustawy po spadkodawcach S. M. zmarłej w dniu 10.09.1958 r. we wsi R. , gmina R. oraz po K. M. zmarłemu w dniu 11.09.1958 r. we wsi R. , gmina R.. Podniosła, że spadkodawcy nie pozostawili po sobie testamentu, nie mieli zawartych umów dotyczących spadku, nie były prowadzone inne postępowania spadkowe dotyczę stwierdzenia nabycia spadku po zmarłych. Spadkobiercy nie składali żadnych oświadczeń dotyczących spadku. W zakresie interesu wnioskodawczyni w przedmiocie nabycia spadku po zmarłych S. M. i K.
M. wnioskodawczyni podniosła, iż zmarli pozostawili po sobie działki gruntu nr (...) położone we wsi R., gmina R., które obecnie sąsiadują z terenem należącym do wnioskodawczyni. Po śmierci spadkodawców ziemię będącą ich własnością użytkowali rodzice wnioskodawczyni, a obecnie ziemię tę użytkuje sama wnioskodawczyni . Obecnie wnioskodawczyni jest współwłaścicielką sąsiednich działek gruntu nr (...) położonych we wsi R., gmina R. , dla której Sąd Rejonowy w Kętrzynie prowadzi księgę wieczystą nr (...) i pragnie uregulować stan prawny pozostałych działek.
Uczestniczki postępowania W. M., F. W. , J. R. nie sprzeciwiały się wnioskowi. Sąd ustalił, co następuje: S. M., córka J. i H., zmarła 10 września 1958 r. we wsi R., gmina R., gdzie ostatnio przed śmiercią na stałe zamieszkiwała. W chwili śmierci była zamężna z K. M., posiadała trzy córki : W. M., F. W. i J. R.. S. M. nie pozostawiła testamentu. (dowód : akt zgonu spadkodawcy – k. 15,akt małżeństwa W. M. k.14 , akt małżeństwa F. W. k. 12, akt małżeństwa J. R. k. 13, zapewnienie spadkowe k.37 ) K. M., syn M. i R., zmarł 11 września 1958 r. we wsi R., gmina R., gdzie ostatnio przed śmiercią na stałe zamieszkiwał.
W chwili śmierci był wdowcem, posiadał trzy córki : W. M., F. W. i J. R.. K. M. nie pozostawił testamentu. (dowód : akt zgonu spadkodawcy – k. 16, akt małżeństwa W. M. k.14 , akt małżeństwa F. W. k. 12, akt małżeństwa J. R. k. 13, zapewnienie spadkowe k.37 ) W. M., F. W. i J. R. nie składały oświadczenia o odrzuceniu spadku i nie zrzekały się dziedziczenia . (dowód : zapewnienie spadkowe k.
37)
Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie nie budzących wątpliwości dokumentów w postaci odpisów aktów stanu cywilnego oraz zapewnienia spadkowego złożonego przez uczestniczkę J. R.. W okolicznościach sprawy brak było jakichkolwiek podstaw, by odmówić wiary zapewnieniu spadkowemu złożonemu przez uczestniczkę J. R.. Nie był kwestionowany interes prawny wnioskodawczyni B. T. w żądaniu stwierdzenia nabycia spadku. Wynika on z faktu użytkowania przez wnioskodawczynię, a wcześniej przez jej rodziców, działek gruntu należących do spadkodawców i dążenia do uregulowania stanu prawnego tych działek.
Oba spadki - po S. M. zmarłej w dniu 10.09.1958 r. oraz po K. M. zmarłym w dniu 11.09.1958 r., zostały otwarte przed wejściem w życie ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny - ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - w art. LI stanowiły, iż do spraw spadkowych stosuje się prawo obowiązujące w chwili śmierci spadkodawcy, o ile przepisy poniższe nie stanową inaczej. Wskazać przy tym należy , iż zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 września 2007 r. w sprawie P 21/06 Art. LV, art. LVI i art. LVIII ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz.
U. Nr 16, poz. 94, z 1974 r. Nr 24, poz. 142, z 1990 r. Nr 55, poz. 321, z 1994 r. Nr 85, poz. 388 oraz z 2003 r. Nr 49, poz. 408) w zakresie, w jakim odnoszą się do spraw spadkowych, w których wydanie orzeczenia następuje od 14 lutego 2001 r., czyli od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 31 stycznia 2001 r. (sygn. P. 4/99) w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, są niezgodne z art. 2 oraz z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji w niniejszej sprawie do stwierdzenia nabycia spadku po obu spadkodawcach - S. M. i K.
M. - znajdą zastosowanie przepisy obowiązujące w chwili ich śmierci tj. Dekret z dnia 8 października 1946 r. Prawo spadkowe (Dz. U. z dnia 20 listopada 1946 r.). Zgodnie z przepisami tego dekretu dziedziczenie polega na przejściu spadku jako całości na jedną lub więcej osób (spadkobierców- art.
4) Spadkobiercą może być tylko ten, kto żyje w chwili otwarcia spadku (art. 5 § 1) . Dziedziczenie może być ustawowe albo testamentowe (art. 15§ 1).Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku zachodzi wówczas, gdy spadkodawca nie zostawił testamentu, w którym ustanowił spadkobiercę, albo gdy wszyscy spadkobiercy, powołani do spadku w testamencie, nie chcą lub nie mogą być spadkobiercami ( art. 15 § 2). W zakresie dziedziczenia ustawowego przepisy powołanego dekretu stanowiły, iż do spadku powołane są przede wszystkim dzieci spadkodawcy, które dziedziczą w częściach równych (art. 17 § 1) .
Jak wynika z treści art. 22 powołanego dekretu, pozostały przy życiu małżonek dziedziczy z ustawy w zbiegu ze zstępnymi małżonka zmarłego - jedną czwartą część spadku. Wobec powyższego spadek po S. M. na mocy przywołanych powyżej przepisów obowiązujących w dacie jej śmierci nabyli z mocy ustawy mąż K. M. w ¼ części spadku oraz córki : W. M., F. W. i J. R., każda z nich w ¼ części spadku. Natomiast spadek po K. M. na mocy przywołanych powyżej przepisów obowiązujących w dacie jego śmierci nabyły z mocy ustawy jego córki :
W. M., F. W. i J. R., każda z nich w 1/3 części spadku. W konsekwencji należało orzec jak w punkcie I i II postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono w pkt III postanowienia zgodnie z art. 520§1 kpc, mając na uwadze brak sprzeczności interesów pomiędzy stronami. W sprawach o stwierdzenie nabycia spadku interes wszystkich uczestników jest zbieżny, oczekują bowiem na orzeczenie o stwierdzeniu nabycia spadku, niezależnie od tego, czy sami - i w jakim udziale - dziedziczą spadek (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2012 r., II CSK 620/11, Legalis nr 966545).