Civil suit dismissed because the defendant social insurance office branch lacks legal capacity to sue. The court rejected the claim due to improper party designation. The plaintiff must sue the main social insurance office instead.

Sygn. akt I C 460/20 POSTANOWIENIE Dnia 10 września 2021 r. Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie Wydział I Cywilny, w składzie : Przewodniczący: sędzia Marta Karnacewicz rozpoznaniu w dniu 10 września 2021 r. w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa I. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w W. Oddział w S. o zapłatę postanawia: o d r z u c i ć p o z e w. sędzia Marta Karnacewicz Sygn. akt I C 460/20 Uzasadnienie postanowienia z dnia 10 września 2021 roku Pozwem z dnia 2 lutego 2020 roku powódka I.

R., reprezentowana przez pełnomocnika - swojego męża, wniosła o zasądzenie od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. odszkodowania z tytułu poniesionych strat i kosztów powstałych w wyniku wydania bezpodstawnej decyzji o objęciu obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym z tytułu rzekomego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 2.552,50 zł wraz z odsetkami w wysokości 11,33 zł z tytułu bezzasadnej zwłoki zwrotu pobranej wcześniej kwoty 330 zł oraz kwoty 14,40 zł jako kosztów poniesionych na korespondencję.

Łącznie kwota żądana przez powódkę wynosi 2.578,23 zł. Ponadto powódka wniosła o zasądzenie zadośćuczynienia za straty moralne i zdrowotne w wysokości 2.000 zł na rzecz Domu Opieki Społecznej w B. oraz o obciążenie kosztami niniejszego postępowania strony pozwanej. W odpowiedzi na pozew pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wniósł o odrzucenie powództwa z uwagi na nieprawidłowe oznaczenie strony pozwanej w procesie, a w przypadku nie uwzględnienia powyższego wniosku o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Pozwany podniósł, iż powództwo wniesione przez powódkę I. R. zostało wniesione przeciwko pozwanemu, który nie powinien w sprawie występować, z uwagi na fakt, że pozwanym w przedmiotowej sprawie jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w W., a nie jego terenowa jednostka organizacyjna jaką jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S..

Sąd zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 202 k.p.c. okoliczności, które uzasadniają odrzucenie pozwu sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy. Natomiast art. 199 § 1 pkt 3 stanowi, że sąd odrzuci pozew jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli powód nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej powodem zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Zgodnie z przepisem art. 64 § 1 k.c. każda osoba fizyczna i prawna ma zdolność występowania w procesie jako strona (zdolność sądowa).

Zgodnie natomiast z przepisem art. 64 § 1 1 k.p.c. zdolność sądową mają także jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Wymóg posiadania zdolności sądowej, zaliczany jest do tzw. przesłanek procesowych, w przypadku braku których proces nie może się toczyć, ponieważ postępowanie zakończone orzeczeniem merytorycznym będzie dotknięte nieważnością. Dlatego też brak zdolności sądowej którejkolwiek ze stron sąd zobligowany jest wziąć pod uwagę z urzędu. Wprawdzie zgodnie z art. 460 § 1 k.p.c. – regulującym postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych – zdolność sądową i procesową ma także pracodawca, chociażby nie posiadał osobowości prawnej, a w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zdolność tę ma organ rentowy i wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Powyższe oznacza, że organ rentowy - oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych posiada zdolność sądową jednakże jedynie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozpoznawane są przez sąd powszechny w ramach uruchomienia postępowania odwoławczego, po wydaniu decyzji przez organ administracyjny. Natomiast powódka I. R. domaga się w przedmiotowym postępowaniu zasądzenia od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. odszkodowania z tytułu poniesionych strat i kosztów powstałych w wyniku wydania bezpodstawnej decyzji o objęciu obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym z tytułu rzekomego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz o zasądzenie zadośćuczynienia za straty moralne i zdrowotne.

W tej sytuacji uznać należy, iż powyższe roszczenie powódki nie jest roszczeniem z zakresu ubezpieczeń społecznych, a w takim przypadku na gruncie przedmiotowego postępowania pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. nie posiada zdolności sądowej i posiadać jej nie będzie. Nie jest on bowiem ani osobą prawną, ani jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną. W realiach niniejszej sprawy powódka powinna wytoczyć powództwo wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w W..

Zgodnie bowiem z art. 66 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną. Siedzibą Zakładu jest (...) W.. W celu usunięcia braku zdolności sądowej u pozwanego sąd w drodze postanowienia wyznacza mu odpowiedni termin. (por. postanowienie SN z dnia 4 października 1966 r., II CZ 117/66, OSNC 1967, nr 2, poz. 40, LEX nr 472). Chodzić tutaj może jedynie o pozwanego będącego jednostką organizacyjną, której brak zdolności sądowej może zostać usunięty poprzez uzyskanie wpisu do stosownego rejestru, skutkującego nabyciem takiej zdolności.

Przy tym w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że usunięcie braku w zakresie zdolności sądowej jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy zostaje zachowana tożsamości strony dotkniętej tym brakiem (por. postanowienie SN z dnia 24 września 2004 r., I CK 131/04, OSNC 2005, nr 9, poz. 156, LEX nr 145110; pogląd przeciwny - por. uchwała SN z dnia 1 grudnia 1987 r., III CZP 71/87, OSNC 1989, nr 5, poz. 70, LEX nr 3445). Jak bowiem wielokrotnie wyjaśniał Sąd Najwyższy (m.in. uchwała SN z 19.04.2001r., sygn. akt III CZP 10/01, OSNC 2001 r.

Nr 10, poz. 147; postanowienie SN z 03.10.2002r., sygn. akt I CKN 448/01), brak zdolności sądowej, o której mowa w powołanym przepisie, odnosi się do podmiotu będącego stroną procesową. Pierwotną, konieczną przesłanką uzupełnienia tego braku jest zachowanie tożsamości stron, a więc zachowanie takiego stanu rzeczy, w którym zarówno przed uzupełnieniem, jak i po uzupełnieniu braku zdolności sądowej, stroną pozostaje ten sam podmiot. Zatem w sytuacji, gdy pozew został wniesiony przeciwko podmiotowi nieposiadającemu zdolności sądowej, w świetle wyżej wskazanych przepisów nie jest możliwe usunięcie tego braku w żaden sposób (tak Sąd Apelacyjny w Szczecinie w postanowieniu z dnia 28 lutego 2017r., Sygn. akt I ACz 55/17).

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której pozew wniesiono przeciwko jednostce nie posiadającej zdolności sądowej na gruncie danego postępowania, w świetle wyżej wskazanych przepisów nie jest możliwe usunięcie tego braku w żaden sposób. W takim przypadku zatem - pozew należało odrzucić. W przedmiotowej sprawie nie można również przyjąć, aby sprostowanie w orzeczeniu Sądu oznaczenia pozwanego mogło nastąpić w trybie przepisu art. 350 k.p.c. Nie budzi bowiem wątpliwości, że dopuszczalność sprostowania niedokładności, jest możliwe jedynie wówczas, gdy wynika z niestaranności samego Sądu, a nie strony.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. rozstrzygnął jak w sentencji postanowienia. Sędzia Marta Karnacewicz Szczecin, 1 października 2021 r.