Court dismissed request for court-appointed lawyer as plaintiff demonstrated legal competence despite financial difficulties.

Sygn. akt I.Cz 111/21 p-I POSTANOWIENIE Dnia 8 czerwca 2021 roku Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Cezary Olszewski po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2021 roku w Suwałkach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa E. M. przeciwko o odszkodowanie w związku z zażaleniem powódki E. M. od postanowienia Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 3 lutego 2021 r., sygn. akt I C 39/20 na skutek wniosku powódki o ustanowienie pełnomocnika z urzędu p o s t a n a w i a: wniosek oddalić SSO Cezary Olszewski Sygn. akt I Cz 111/21 p-I

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 03 lutego 2021 roku wydanym w sprawie o sygn. akt IC 39/20 tut. Sąd Okręgowy w pkt.1 odrzucił pozew powódki E. M. przeciwko Przedsiębiorstwu Handlowo – Usługowemu (...) sp. z o.o. z siedzibą w R. wskazując, że uprzednio analogiczna sprawa z powództwa w/w przeciwko tożsamemu pozwanemu zawisła przed Sądem Rejonowym w Legionowie i została zarejestrowana pod sygn. akt I C 320/11. W ramach punktu drugiego sentencji tegoż postanowienia, nakazano zwrócić powódce kwotę 500 zł tytułem uiszczonej opłaty od odrzuconego pozwu.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła powódka E. M.. Jednocześnie, wraz z zażaleniem, powódka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej pełnomocnika z urzędu, wskazując, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika. W załączonym do akt sprawy oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania wskazała, że pozostaje właścicielką mieszkania spółdzielczego, własnościowego, o powierzchni 45,51 m 2, położonego w O. przy ulicy (...). Jednocześnie przysługuje jej, z tytułu dziedziczenia po rodzicach, prawo własności w zakresie 1/3 gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,06 ha położonego na terenie O..

Źródło utrzymania powódki stanowi świadczenie emerytalne w wysokości 1717,02 zł miesięcznie. Na ciążące na powódce zobowiązania i stałe wydatki składają się: zobowiązania kredytowe, których łączna miesięczna rata wynosi 960,31 zł, wydatki związane z utrzymaniem karty kredytowej w wysokości 70 zł miesięcznie, wydatki związane z abonamentem telefonicznym w kwocie 35 zł miesięcznie, wydatki związane z opłatą za zużycie energii elektrycznej w kwocie 56,41 zł, opłata za czynsz mieszkaniowy w wysokości 480 zł miesięcznie.

Powódka ponadto podkreślała, że posiada zadłużenie w opłatach na rzecz spółdzielni mieszkaniowej, korzysta z pomocy lekarzy: kardiologa, ginekologa, ortopedy oraz okulisty oraz korzysta ze wsparcia finansowego członków najbliższej rodziny.

Sąd zważył, co następuje:

Wniosek należało uznać za bezzasadny. Przepisy regulujące dopuszczalność ustanowienia stronie pełnomocnika z urzędu zostały uregulowane w art. 117 i nast. k.p.c. Stosownie do treść art. 117 § 2 i § 5 k.p.c. osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym Sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny.

Doktryna i judykatura prezentuje spójne stanowisko, zgodnie z którym udział profesjonalnego pełnomocnika w sprawie należy uznać za potrzebny, gdy strona domagająca się ustanowienia pełnomocnika, ze względu na trudną sytuację majątkową, nie jest w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu lub gdy ze względu na nieporadność życiową lub inne przyczyny (m.in. zdrowotne - uniemożliwiające prawidłowe funkcjonowanie) jest niezdolna do kompetentnego działania w sprawie albo sprawa jest na tyle skomplikowana faktycznie lub prawnie, że tylko pomoc dobrze przygotowanego prawnika może zapewnić stronie należyte jej prowadzenie.

W okolicznościach zaistniałych w przedmiotowej sprawie stwierdzić należało, że o ile sytuacja finansowa powódki może uzasadniać uznanie, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, to już sam charakter sprawy, jak również postępowanie powódki przed Sądem, nie uzasadniały celowości przyznania jej pełnomocnika z urzędu. Jak wynika bowiem z regulacji zawartej w art. 117 § 5 k.p.c. Sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny. Kluczową kwestią jest tutaj zatem uznanie czy strona występująca w sprawie bez udziału profesjonalnego pełnomocnika jest w stanie samodzielnie, należycie dochodzić swoich praw przed Sądem.

Przytoczyć w tym miejscu należy, aprobowaną przez tut. Sąd w całości, tezę wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 11 października 2019 roku, gdzie wskazane zostało, że: „Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu podlega zawsze indywidualnej ocenie, a sąd uwzględnia go tylko wtedy, gdy udział pełnomocnika w sprawie uzna za potrzebny, co uzasadnione jest przede wszystkim przymiotami takiej strony, które wskazują na jej nieporadność, brak racjonalności w działaniu, nieumiejętność sformułowania stanowiska” (por. z wyrokiem SA w Białymstoku z dnia 11 października 2019 roku, sygn. akt I ACa 236/19, legalis).

Uwzględniając zgromadzoną w aktach przedmiotowej sprawy dokumentację, w ocenie Sądu udział profesjonalnego pełnomocnika po stronie powódki należało uznać za zbędny. Powódka samodzielnie sporządziła zarówno przedmiotowy wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu jak również inicjujący postępowanie pozew oraz pozostałe pisma procesowe, w których jasno i jednoznacznie wyartykułowała swoje roszczenia, uzasadniając je w sposób zrozumiały. Ponadto powódka rozumie kierowane do niej pouczenia w zakresie uzupełniania braków formalnych, jak równie terminowo wnosi dopuszczalne środki odwoławcze.

W ocenie Sądu brak było zatem podstaw do uznania powódki za osobę nieporadną, wymagającą pomocy profesjonalnego pełnomocnika w celu należytej reprezentacji. Pobodnie okoliczność posiadania przez powódkę licznych wydatków i zobowiązań natury kredytowej, nie stanowi przesłanki samoistnie warunkującej celowość ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Strona należycie dbająca o swoje interesy powinna bowiem, w pierwszej kolejności, poczynić stosowne oszczędności w swoich wydatkach – celem posiadania środków niezbędnych do wystąpienia na drogę postępowania sądowego.

Zważywszy na wszystko powyższe należało postanowić jak w sentencji. SSO Cezary Olszewski