Court dismisses second loan suit due to res judicata after first judgment already decided the underlying debt dispute.

Sygn. akt: I C 458/20 upr POSTANOWIENIE Dnia 12 listopada 2020 r. Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Beata Bihuń Protokolant: Sekr. sąd. Żaneta Kowalska po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2020 r. w Kętrzynie na rozprawie sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w B. przeciwko T. K. o zapłatę postanawia:

1. Odrzucić pozew;

2. Zasądzić od powoda (...) S.A. z siedzibą w B. na rzecz pozwanej T. K. kwotę 3.600,00 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt I C 458/20

UZASADNIENIE

Powód (...) S.A. z siedzibą w B. wniósł o zasądzenie od pozwanej T. K. kwotę 10.111,52 zł wraz z umownymi odsetkami oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu powód wskazał, że podstawą żądania jest umowa pożyczki nr (...), jaką strony zawarły w dniu 23.08.2016 r. i na podstawie której pozwana zobowiązana była do zapłaty na rzecz powoda łącznie kwotę 13.464,00 zł. Pozwana zalegała ze spłatą należnych rat i ostatecznie umowa pożyczki została jej wypowiedziana, a na dzień wniesienia pozwu zobowiązanie pozwanej wynosiło kwotę 10.111,52 zł.

Nakazem zapłaty z dnia 13 lutego 2020 r. w sprawie (...) sąd uwzględnił powództwo w całości (k. 33). W sprzeciwie wniesionym od nakazu zapłaty powódka wniosła o oddalenie powództwa w całości, kwestionując istnienie zobowiązania co do zasady jak i co do wysokości. Pozwana wskazała na powagę rzeczy osądzonej, wskazując, że roszczenie z umowy pożyczki, której dotyczy pozew było już przedmiotem postępowania, które zakończyło się wyrokiem sądu rejonowego w Kętrzynie z dnia 23.08.2018 r. w sprawie (...), utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15.02.2019 r. w sprawie (...).

Pozwana wskazała, że Sąd Rejonowy rozpoznając pierwotną sprawę ocenił spór za stosunku wekslowego oraz dokonał równocześnie analizy stosunku podstawowego, przy czym uznał m.in., że postanowienia zawarte w umowie pożyczki mają charakter postanowień abuzywnych, a także stwierdził że pozwana dokonała uprzedniego spełnienia świadczenia w znacznej części, a powód nie udowodnił skutecznego wypowiedzenia pozwanej umowy pożyczki. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 23.08.2016 r. pozwana T. K. zawarła z powodem (...) S.A. z siedzibą w (...) Białej umowę pożyczki nr (...) na kwotę 6.250,00 zł.

Zabezpieczeniem spłaty pożyczki był podpisany przez pozwaną weksle in blanco . (dowód: umowa pożyczki k. 10-13) Pozwana nie wywiązywała się z obowiązku spłaty należnych rat i powód wzywał ją do zapłaty wymagalnych rat. (dowód: wezwanie wraz z dowodem nadania k. 16-22). Pozwem z dnia 26.10.2017 r. w sprawie (...) powód wystąpił przeciwko pozwanej o zapłatę kwoty 10.111,52 zł wskazując jako podstawę swojego żądania podpisany przez pozwaną weksel in blanco. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła zarzuty w stosunku do łączącej strony umowy pożyczki nr (...) z dnia 23.08.2016r, na zabezpieczenie której wystawiła weksel.

Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2018 r. Sąd Rejonowy w Kętrzynie w sprawie (...) oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanej koszty zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu sądu zawarto rozważania również w zakresie łączącego strony stosunku podstawowego tj. umowy pożyczki. Od powyższego wyroku powód wniósł apelację, w której m.in. zarzucał sądowi niewłaściwą ocenę zapisów zawartej przez strony umowy pożyczki. Apelacja została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15.02.2019 r. w sprawie (...). (dowód: dokumenty znajdujące się w aktach (...)).

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo podlegało odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku lub została prawomocnie zakończona sąd odrzuci pozew. Zgodnie z treścią art. 365 § 1 kpc orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Art. 366 kpc wskazuje z kolei, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami.

W postanowieniu z dnia 10 września 2014 r. I CSK 730/13 SN wskazał, że badając czy w sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, sąd ocenia treść zgłoszonego w drugiej sprawie roszczenia oraz przedmiot rozstrzygnięcia wydanego w sprawie poprzednio osądzonej z udziałem tych samych stron. O wystąpieniu stanu powagi rzeczy osądzonej rozstrzyga nie tylko tożsamość stron występujących w obu procesach, ale równocześnie tożsamość podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. W zakresie podstawy faktycznej, jej tożsamość bada się na datę zamknięcia rozprawy (art. 316 KPC).

W związku z tym nie są objęte powagą rzeczy osądzonej roszczenia, które wynikają z nowych okoliczności faktycznych powstałych po wydaniu wyroku. Prekluzji ulega tylko materiał dowodowy, który legł u podstaw orzeczenia w procesie zakończonym prawomocnym orzeczeniem. Nowe okoliczności, czyli podstawa faktyczna powstała po uprawomocnieniu się orzeczenia, uzasadnia nowy pozew. Jak wynika z akt sprawy (...) przed tutejszym Sądem toczyła się już sprawa z powództwa powoda przeciwko pozwanej o zapłatę identycznej, jak wskazana w niniejszym postępowaniu kwota.

Wprawdzie w sprawie (...) powód wskazywał, że podstawą roszczenia był podpisany przez pozwaną weksel in blanco, a w niniejszej sprawie umowa pożyczki z dnia 23.08.2016 r., jednakże jak słusznie wskazał SN w wyroku z dnia 20.06.2008 r. w sprawie IV CSK 65/08 (na który powoływał się również Sąd w uzasadnieniu wyroku w sprawie I C 1435/17), że w przypadku dochodzenia wierzytelności wekslowej, jeżeli zobowiązanie wekslowe jest ważne, wystawca może, w braku skutecznych zarzutów wekslowych, podnieść zarzuty oparte na stosunku podstawowym i na ich podstawie podważać zarówno istnienie, jak i rozmiar zobowiązania wekslowego ze względu na jego związek ze stosunkiem podstawowym.

Spór przenosi się wówczas na płaszczyznę stosunku prawa cywilnego, który w związku z zarzutami wystawcy podlega badaniu przez sąd oceniający zasadność nakazu zapłaty. Sytuacja powyższa miała miejsce w sprawie (...), ponieważ wskutek zarzutów pozwanej, sąd dokonywał oceny stosunku podstawowego tj. umowy z dnia 23.08.2016r., czemu powód nie tylko nie sprzeciwiał się, ale sam w apelacji od wyroku sądu I instancji prowadził rozważania co do ważności postanowień umowy pożyczki. W obecnym postępowaniu nie wystąpiły żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby wystąpienie z nowym pozwem.

Z całą pewnością nową okolicznością, powstałą już po wydaniu wyroku z dnia 23.08.2018 r. nie może być przedłożenie przez powoda dokumentów mających świadczyć o wypowiedzeniu pozwanej umowy pożyczki, ponieważ z uwagi na ich datę, uznać należy, że nic nie stało na przeszkodzie, aby powód przedłożył je w sprawie (...). Na marginesie zauważyć dodatkowo należy, że w niniejszej sprawie powód również nie udowodnił, że wypowiedział pozwanej umowę pożyczki. Dowodem takim nie może być pismo zatytułowane ”wypowiedzenie umowy pożyczki” (k. 23), kopia z książki nadawczej (k. 24-26) oraz wydruk ze strony Poczty Polskie „śledzenie przesyłek” (k. 27-28).

Powód udowodnił jedynie, że sporządził oświadczenie o wypowiedzeniu umowy pożyczki, natomiast nie wykazał, że pismo to nadał do pozwanej, albowiem po pierwsze numer przesyłki w książce nadawczej jest wpisany ręcznie, co budzi wątpliwości co do jego wiarygodności, a po drugie nr przesyłki z wydruku śledzenia przesyłek jest inny niże w książce nadawczej, a dodatkowo z pieczęci pod książką wynika, że przesyłki zostały nadane w dniu 05.09.2017 r., a z wydruku ze śledzenia przesyłek, że data nadania to 06.09.2017 r. W wyroku z dnia 6.03.2014 r. w sprawie V CSK 203/13 SN wyraźnie podkreślił, że regulacje przewidziane w art. 365 § 1 i art. 366 k.p.c. gwarantują stabilność określonej orzeczeniem sądowym sytuacji prawnej, uniemożliwiając jej podważenie przez stronę niezadowoloną z rozstrzygnięcia i zobowiązując do jej respektowania inne sądy oraz inne organy państwa w określonych przez ustawę granicach.

Regulacje te realizują jedną z najistotniejszych gwarancji konstytucyjnych jaką jest prawo do rozstrzygnięcia sprawy przez niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji), która nie byłaby możliwa do osiągnięcia bez stabilności, pewności i niewzruszalności rozstrzygnięć sądowych. Są także jedną z gwarancji powagi wymiaru sprawiedliwości. W konsekwencji, wobec prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie (...) o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami, kolejny pozew dotyczący tego samego roszczenia podlega odrzuceniu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 kpc w zw. z art. 365 § 1 kpc i art. 366 kpc należało orzec jak w sentencji postanowienia. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 kpc.