Social security court dismissed appeal, ruling that declared contribution bases for multiple contracts must be summed to determine exemption thresholds.

Sygn. akt VI U 183/20

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 stycznia 2021 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia Ewa Milczarek po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2021 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym z odwołań: (...) Spółki z o. o. z siedzibą w B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 28 października 2019 r., nr (...) z dnia 28 października 2019 r., nr (...) z dnia 28 października 2019 r., nr (...) z dnia 28 października 2019 r., nr (...) z dnia 28 października 2019 r., nr (...) z dnia 28 października 2019 r., nr (...) z dnia 28 października 2019 r., nr (...) z dnia 28 października 2019 r., nr (...) z dnia 28 października 2019 r., nr (...) z dnia 28 października 2019 r., nr (...) w sprawie: (...) Spółki z o. o. z siedzibą w B. przeciwko:

Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. z udziałem O. K., O. V., V. P., N. L., V. K., D. O., A. T. (1), O. P., A. M. (1) i O. M. o podstawę wymiaru składek 1/ oddala odwołania, 2/zasądza od odwołującej na rzecz organu rentowego kwotę 1530 ( tysiąc pięćset trzydzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Na oryginale właściwy podpis. VIU 183/20

UZASADNIENIE

Spółka (...) spółka z o.o. w B. wniosła odwołanie od decyzji (...) Oddział w B. z dnia 28 października 2019 r. , którymi ustalono określoną podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne poszczególnych ubezpieczonych: O. K., O. V., V. P., N. L., V. K., D. O., A. T. (2), O. P., A. M. (1) i O. M. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia u płatnika składek - (...) spółka z o.o. w B.. Odwołująca domagała się zmiany zaskarżonych decyzji w ten sposób, aby w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych nie było uwzględnione wypłacone pracownikom wynagrodzenie z następnych, po pierwszej umowie zlecenia , zawartych umów zlecenia w miesiącach wskazanych w decyzji.

Zarzuciła zaskarżonym decyzjom naruszenie przepisu art. 9 ust. 2 c ustaw o systemie ubezpieczeń społecznych z uwagi na uwzględnienie w podstawie wymiaru składek wypłaconych pracownikowi należności z innych , poza pierwszą umów zlecenia. W uzasadnieniu odwołujący wskazał, iż w przekonaniu odwołującego dla ustalenia, czy zostały spełnione kryteria zawarte w przepisie art. 9 ust. 2 c ustawy decydujące znaczenie ma treść zawartej umowy zlecenia, która została zgłoszona do ZUS, a w szczególności wysokość umówionego wynagrodzenia z umowy zlecenia , która został zawarta jako pierwsza i która została zgłoszona do ZUS.

W odpowiedzi na odwołania pozwany organ rentowy wniósł o ich oddalenie i zasądzenie od odwołującej się kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych W uzasadnieniu argumentował, iż od przychodu uzyskanego przez ubezpieczonych z tytułu drugiej umowy zlecenia płatnik deklarował jedynie składkę na ubezpieczenie zdrowotne , pomimo , iż w niektórych miesiącach w kontrolowanym okresie podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu pierwsze umowy była niższa od obowiązującej w tym czasie kwoty minimalnego wynagrodzenia.

W przypadku ubezpieczonych przychód uzyskany z tytułu pierwszej umowy zlecenia zawartej w danym miesięcy był niższy od minimalnego wynagrodzenia w danym roku. W związku z powyższym odwołująca się spółka niesłusznie zadeklarowała z tytułu drugiej umowy zawartej w danym miesiącu jedynie składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje :

Stan faktyczny w sprawie pozostawał bezsporny między stronami. Spółka (...) spółka z o.o. w B. zawarła z każdym z ubezpieczonych po dwie umowy zlecenia, z tym, że pierwsza umowa zlecenia wyprzedzała druga umowę zlecenia o parę dni i w pierwszej umowie zlecenia wskazywano stałą stawkę wynagrodzenia zasadniczego a wysokość tej stawki przewyższała obowiązujące w danym okresie wynagrodzenie minimalne. W drugiej umowie zlecenia na wykonanie innych prac trony ustalały wynagrodzenie według stawki godzinowej. Całość należnego wynagrodzenia z pierwszej i drugie umowy obliczana była na podstawie obowiązującej danego ubezpieczonego stawki godzinowej i w oparciu o zestawienie liczby godzin przepracowanych w danym miesiącu.

I tak przykładowo z ubezpieczonym O. K., spółka w lipcu 2017 r. zawarła dwie umowy zlecenia - pierwszą na prace spawalnicze, w której wynagrodzenie za wykonane prace określono na kwotę 2080 zł. miesięcznie i drugą umowę zlecenia na wykonanie prac ślusarskich, w której strony określiły , iż zleceniobiorcy przysługuje wynagrodzenie w kwocie 13 zł za każdą przepracowaną godzinę. Ubezpieczonemu wypłacono tytułem wynagrodzenia z pierwszej umowy zlecenia za lipiec 2017 r. kwotę 873,60 zł. Z drugiej umowy zlecenia odwołująca spółka wypłaciła w/w lipiec 2017 r. -719,26 zł, które to wynagrodzenie zostało obliczone wg stawki godzinowej za faktycznie przepracowane godziny.

Wysokość wynagrodzenia według stawki godzinowej i zasadniczego mogła ulegać nieznacznej zmianie w kolejnych umowach. Z ubezpieczoną O. V., spółka zawarła w czerwcu 2017 r. pierwszą umowę zlecenia w na prace rozbieralno-wykrawalne za wynagrodzeniem 2080 zł. brutto miesięcznie . W drugiej umowie zlecenia na prace ubojowe, zleceniobiorcy określono wynagrodzenie wg stawki godzinowej wynoszącej 13 zł za godzinę. Ubezpieczonej wypłacono tytułem wynagrodzenia z pierwszej umowy zlecenia kwotę 1874,34 zł a z drugiej umowy zlecenia kwoty 468,65 zł. które to wynagrodzenia zostały obliczone wg stawki godzinowej za faktycznie przepracowane godziny.

Wysokość wynagrodzenia według stawki godzinowej i zasadniczego mogła ulegać nieznacznej zmianie w kolejnych umowach. Spółka (...) spółka z o.o. w B. zawarła z ubezpieczoną, V. P. w marcu 2018 r. również dwie umowy zlecenia ( na wykonanie prac rozbieralno-wykrawalniczych i prac ubojowych ). W pierwszej umowie ustalono wynagrodzenie według stawki stałej 2192 zł a w drugiej według stawki godzinowej- 13,70 zł. Faktycznie ubezpieczonej wypłacono z pierwszej umowy kwotę 321,40 zł i z drugiej umowy kwotę 80,28 zł., które to wynagrodzenia zostały obliczone wg stawki godzinowej za faktycznie przepracowane godziny.

Wysokość wynagrodzenia według stawki godzinowej i zasadniczego mogła ulegać nieznacznej zmianie w kolejnych umowach. Z ubezpieczoną N. L., spółka zawarła we wrześniu 2018 r. pierwszą umowę zlecenia na prace kasjerskie za wynagrodzeniem 2192 zł. brutto miesięcznie. W drugiej umowie zlecenia na prace sprzedawcze, ustalono wynagrodzenie według stawki godzinowej wynoszącej 13,70 zł za godzinę. Ubezpieczonej wypłacono za wrzesień 2018 r. kwote 750,76 zł tytułem wynagrodzenia z pierwszej umowy a z drugiej umowy kwotę 307,40 zł, które to wynagrodzenie zostało obliczone wg stawki godzinowej za faktycznie przepracowane godziny.

Spółka (...) spółka z o.o. w B. zawarła z ubezpieczonym V. K. w sierpniu 2018 r. pierwszą umowę zlecenia ( na prace spawalnicze ) , w której wynagrodzenie za wykonane prace określono na kwotę 2192 zł. miesięcznie . W kolejnej umowie zlecenia na prace ślusarskie strony określiły , iż zleceniobiorcy przysługuje wynagrodzenie w kwocie 13, 70 zł za każdą przepracowaną godzinę. Ubezpieczonemu wypłacono tytułem wynagrodzenia za ten miesiąc z pierwszej umowy kwotę 526,08 zł a z drugiej umowy kwotę 443,05 zł, które to wynagrodzenie zostało obliczone wg stawki godzinowej za faktycznie przepracowane.

Z ubezpieczonym D. O., spółka zawarła pierwszą umowę zlecenia na prace rozbieralno-wykrawalne m.in. za wynagrodzeniem 2080 zł. brutto miesięcznie. W kolejnej umowie zlecenia na prace ubojowe, strony określiły, iż zleceniobiorcy przysługuje wynagrodzenie wg stawki godzinowej wynoszącej 13,00 zł za godzinę. Ubezpieczonemu wypłacono tytułem wynagrodzenia z pierwszej umowy zlecenia za miesiące styczeń 2018 r. kwotę 1906,49 zł a za miesiąc czerwiec 2018 r. kwotę 831,32 zł. a z drugiej umowy zlecenia odpowiednio kwoty 476,62 zł i 207,.83 zł. które to wynagrodzenia zostały obliczone wg stawki godzinowej za faktycznie przepracowane godziny.

Z ubezpieczoną A. T. (2), spółka zawarła m.in. w maju 2017 r. pierwszą umowę zlecenia na prace rozbieralno-wykrawalnicze za wynagrodzeniem 2192 zł. brutto miesięcznie . W kolejnej umowie zlecenia na prace piekarskie, strony określiły, iż zleceniobiorcy przysługuje wynagrodzenie wg stawki godzinowej wynoszącej 13,70 zł za godzinę. Ubezpieczonej wypłacono tytułem wynagrodzenia z pierwszej umowy zlecenia za miesiące maj 2018 r. kwotę 1611,12 zł a z drugiej umowy zlecenia odpowiednio kwoty 486,78 zł. które to wynagrodzenia zostały obliczone wg stawki godzinowej za faktycznie przepracowane godziny.

W kolejnych umowach zawieranych prze strony sytuacja wyglądała podobnie. Z ubezpieczonym A. M. (2) w lipcu 2017 r. spółka zawarła pierwszą umowę zlecenia na prace monterskie za wynagrodzeniem 2080 zł. brutto miesięcznie . W kolejnej umowie zlecenia na prace ślusarskie, strony określiły, iż zleceniobiorcy przysługuje wynagrodzenie wg stawki godzinowej wynoszącej 13 zł za godzinę. Ubezpieczonemu za lipiec 2017 r. wypłacono tytułem wynagrodzenia z pierwszej umowy zlecenia kwotę 1118,00 zł a z drugiej umowy zlecenia kwotę 345,25 zł., które to wynagrodzenia zostały obliczone wg stawki godzinowej za faktycznie przepracowane godziny.

Wysokość wynagrodzenia według stawki godzinowej i zasadniczego ulegała nieznacznej zmianie w poszczególnych umowach w okresach objętych decyzją. Z ubezpieczonym O. M. spółka zawarła pierwszą umowę zlecenia na prace wylęgarne za wynagrodzeniem 2192 zł. brutto miesięcznie. W kolejnej umowie zlecenia na prace produkcyjne, strony określiły, iż zleceniobiorcy przysługuje wynagrodzenie wg stawki godzinowej wynoszącej 13,70 zł za godzinę. Ubezpieczonemu wypłacono tytułem wynagrodzenia z pierwszej umowy zlecenia za miesiąc kwiecień 2019 r. kwotę 213,72 zł, a z drugiej umowy zlecenia kwotę 53,43 zł, które to wynagrodzenia zostały obliczone wg stawki godzinowej za faktycznie przepracowane godziny.

Z ubezpieczonym O. P. spółka zawarła w kwietniu 2018 r. dwie umowy zlecenia w których w pierwszej umowie na prace monterskie ustalono wynagrodzenie według stawki stałej 2192 zł a w drugiej umowie na prace ślusarskie ustalono wynagrodzenie według stawki godzinowej- 13,70. Ubezpieczonemu wypłacono tytułem wynagrodzenia z pierwszej umowy zlecenia za miesiąc kwiecień 2018 r. kwotę 274 zł a z drugiej umowy zlecenia kwotę 95,31 zł, które to wynagrodzenia zostały obliczone wg stawki godzinowej za faktycznie przepracowane godziny. We wszystkich przypadkach pierwsze umowy zlecenia ( w poszczególnych przepadkach było ich więcej niż opisane przykładowo powyżej ) odwołująca zawierała z wszystkimi występującymi w sprawie osobami posiadającymi status strony na kilka dni przed zawarciem kolejnej umowy zlecenia, tak aby wykreować podstawy do zbiegu tytułów ubezpieczenia.

Umowy zlecenia zawierane jako pierwsze zawierały określenie wynagrodzenia w kwotach nie niższych od minimalnego wynagrodzenia ale faktycznie wypłacone ubezpieczonym kwoty wynagrodzenia za wykonanie prac określonych w tych umowach były niższe od minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym okresie i te rzeczywiste wysokości otrzymywanego wynagrodzenia wskazywane były przez odwołującą jako podstawy wymiaru składek w deklaracjach składanych do ZUS. dowód: protokół z kontroli przeprowadzonej w odwołującej spółce k.21-71 wraz z tabelami obrazującymi faktyczne podstawy wymiaru składek, umowy zlecenia i zestawienia przepracowanych godzin poszczególnych osób -stron postępowania k.77-434, zeznania pisemne prezesa zarządu P. H. k.542 Odwołania nie zasługiwały na uwzględnienie.

Podkreślić trzeba, że stan faktyczny w sprawie był bezsporny a prezes odwołującej spółki (...) w trakcie swoich pisemnych zeznań potwierdził, że wszystkie wynagrodzenia wypłacane zostały osobom posiadających status strony w niniejszym postępowaniu według stawki godzinowej oraz, że rzeczywiste wynagrodzenia poszczególnych osób w miesiącach objętych zaskarżonymi decyzjami - O. K., O. V., V. P., N. L., V. K., D. O., A. T. (2), O. P., A. M. (1) i O. M. wynosiły kwoty wskazane w protokole z kontroli przeprowadzonej u płatnika składek przez inspektorów ZUS-u i zgodnie z deklaracjami rozliczeniowymi składanymi przez spółkę.

Z dokumentów rozliczeniowych składanych przez płatnika składek wynikało, w sposób nie budzący wątpliwości, że w miesiącach objętych zaskarżonymi decyzjami podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z pierwszych umów zlecenia były niższe od obowiązującej w tym okresie kwoty minimalnego wynagrodzenia. Płatnik składek pozostawał w przekonaniu , że dla ustalenia, czy zostały spełnione kryteria zawarte w przepisie art. 9 ust. 2 c ustawy decydujące znaczenie ma treść zawartych z osobami posiadającymi status strony w niniejszej sprawie umów zlecenia, które zostały zgłoszone do ZUS, a w szczególności wysokość umówionego wynagrodzenia z umowy zlecenia, która został zawarta jako pierwsza i która została zgłoszona do ZUS a nie wysokość faktycznego wynagrodzenia otrzymywanego przez zleceniobiorcę w danym miesiącu.

Pogląd płatnika składek nie zasługiwały na uwzględnienie i opierały się na błędnej interpretacji cyt. art. 9 ust. 2 c ustawy systemowej. Stosownie bowiem do treści art. 9 ust. 2 c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoba , o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym miesiącu jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5 a , spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowymi z innych tytułów podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym również z innych tytułów.

Zasady tej nie stosuje się , jeżeli łączna podstawa wymiaru składek z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lub z innych tytułów osiąga kwotę określoną w art. 18 ust. 4 pkt 5 a . W tym zakresie - wysokości kwot deklarowanych przez płatnika jako podstawa wymiaru składek z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia i wypłacanych zleceniobiorcom – nie było w ogóle sporu pomiędzy stronami. Zdanie drugie przepisu ( wyłączające zastosowanie zasady opisanej w zdaniu pierwszym ) znalazłoby natomiast zastosowanie w sytuacji , w której łączna podstawa wymiaru składek z tytułu wykonywania pracy na podstawie pierwszej i drugiej umowy zlecenia osiągnęłaby kwotę określoną w art. 18 ust. 4 pkt 5 a ( poziom minimalnego wynagrodzenia dla danego roku ) , a strona uzyskiwałaby przychód z kolejnych ( trzeciej , czwartej i dalszych umów zlecenia ) .

W takim przypadku oskładkowaniu podlegałby jedynie przychód z dwóch pierwszych umów zlecenia, osoba taka nie podlegałaby natomiast obowiązkowo ubezpieczeniom z pozostałych tytułów - trzeciej, czwartej itd. umów zlecenia ( przychód z tego tytułu nie podlegałby już oskładkowaniu ). W tych jednak przypadkach, w których kwoty zadeklarowane przez płatnika jako podstawa wymiaru składek z pierwszej z umów zlecenia zawartych przez danego zleceniobiorcę były niższe aniżeli najniższa krajowa ( nawet wtedy gdy wynagrodzenie przewidziane w samej umowie było wyższe aniżeli minimalne wynagrodzenie) organ rentowy miał obowiązek prawidłowo oskładkować wynagrodzenia uzyskane z drugich umów zlecenia.

Taka sytuacja miała miejsce w przypadku wszystkich wymienionych wyżej ubezpieczonych. Wbrew twierdzeniom strony odwołującej się, istotną jest bowiem nie kwota wynagrodzenia wskazana w umowie zlecenia ( widniejąca na niej ) , a kwota deklarowana tytułem podstawy wymiaru składek za dany miesiąc i wypłacona danemu zleceniodawcy . Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Orzeczenie zostało wydane w oparciu o art. 148 1§ 1 k.p.c. na posiedzeniu niejawnym. Strony nie wniosły bowiem o przeprowadzenie rozprawy i nie było to konieczne w świetle całokształtu przytoczonych twierdzeń i przeprowadzonych dowodów .

O kosztach zastępstwa prawnego orzeczono w oparciu o przepis art.98 k.p.c. w zw. z § 2 ust. pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zasądzając je w oparciu o wartości przedmiotu sporu wskazanej przez organ rentowy w poszczególnych sprawach, których to wartości odwołująca spółka nie zakwestionowała. SSO Ewa Milczarek