Civil court dismisses claim against state but exempts plaintiff from costs due to poverty.

Sygnatura akt I C 599/18

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2019 r. Sąd Rejonowy w Opocznie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Mirosława Makowska Protokolant: sekr. sąd. Paulina Neyman po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2019 r. w Opocznie sprawy z powództwa M. B. (1) przeciwko Skarbowi Państwa - Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w W. o zapłatę ( (...).00 PLN) 1. oddala powództwo;

2. nie obciąża powódki M. B. (1) kosztami procesu. Sygn. akt I C 599/18

UZASADNIENIE

W pozwie z dnia 26 lipca 2018 roku. powódka M. B. (1) wnosiła o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kwoty 28.731 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 19.07.2018 roku do dnia zapłaty tytułem odszkodowania w związku z deliktem legislacyjnym Skarbu Państwa oraz o zasądzenie od strony pozwanej na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (pozew k. 3-90). W odpowiedzi na pozew z dnia 1 marca 2019 r. (data wpływu do sądu) pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zastępowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, wnosił o oddalenie powództwa w całości jako bezzasadnego co do zasady i co do wysokości z uwagi na brak przesłanek odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa oraz o zasądzenie od powódki kosztów postępowania na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej według norm prawem przepisanych (odpowiedź na pozew k. 110 – 206).

Powódka M. B. (1) zamieszkuje w S. razem z mężem M. B. (2), którym się opiekuje. Mąż powódki jest osobą niepełnosprawną, po przebytym udarze, porusza się przy pomocy kuli, nie mówi, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powódka pobiera na męża specjalny zasiłek opiekuńczy, w kwocie 520,00 zł. Małżonek otrzymuje rentę w kwocie 1097,18 złotych. Wcześniej małżonkowie utrzymywali się z prowadzenia gospodarstwa rolnego, obecnie jest ono ugorowane, nie pobierają już datacji unijnych (oświadczenie o stanie majątkowym 16-18, wyjaśnienia powódki k. 213 v.) Sąd Rejonowy zważył, co następuje.

Przepis art. 102 kpc przewiduje wyjątek od zasady odpowiedzialności strony przegrywającej sprawę za koszty procesu (art. 98 § 1 kpc). Przepis ten stanowi, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko cześć kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Zastosowanie przez sąd art. 102 kpc powinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu tych okoliczności należy zaliczyć zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i fakty leżące na zewnątrz procesu zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego (sytuacji życiowej).

Okoliczności te powinny być ocenione przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (vide postanowienie SN z dnia 14.01.1974r., sygn.akt II CZ 223/73 LEX nr 7379). W rozpoznawanej sprawie Sąd podejmując decyzję o odstępstwie od zasady wyrażonej w art. 98 § 1 kpc miał na względzie szczególną sytuację powódki i jej męża. Powódka zrezygnowała z pracy w gospodarstwie rolnym i zajmuje się niepełnosprawnym mężem. Ich sytuacja finansowa jest ciężka. Posiadają dochód miesięczny w kwocie około 1.700 złotych.

Biorąc pod uwagę potrzeby osoby niepełnosprawnej należy wnosić, że powódka żyje bardzo skromnie. Nadto Sąd miał na uwadze charakter sprawy dotyczący głównie wykładni i stosowania prawa na styku z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i związane z tym subiektywne przekonanie powódki co do słuszności swoich roszczeń. Wszystkie te okoliczności prowadzą do wniosku, że obciążanie powódki obowiązkiem zwrotu kosztów procesu, w szczególności kosztów zastępstwa procesowego byłoby w ocenie Sądu nieusprawiedliwione. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na podstawie art. 102 kpc.