Civil court partially awarded process costs to plaintiff against defendant with severe disability and low income.

Sygn. akt I 1 C 1603/19

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 lipca 2020 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny Sekcja do spraw rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym w składzie: Przewodniczący: sędzia Anna Stolarska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2020 r. w Gdyni na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa S. (...) S. z siedzibą w G. przeciwko A. C. o zapłatę I zasądza od pozwanej A. C. na rzecz powoda S. (...) S. z siedzibą w G. kwotę 10.894,07 zł (dziesięć tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt cztery 7/100 złotych) z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP rocznie, nie wyższej jednakże niż wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, od dnia 4 lipca 2018 roku do dnia 27 lipca 2020 roku;

II zasądzone w pkt. I świadczenie rozkłada pozwanej na 37 (trzydzieści siedem) rat: 36 (trzydzieści sześć) pierwszych w wysokości po 300,00 zł (trzysta złotych) każda i trzydziestą siódmą ratę w wysokości 94,07 zł (dziewięćdziesiąt cztery 7/100 złotych) płatną wraz z równowartością odsetek umownych w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP rocznie, nie wyższych jednakże od wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od kwoty 10.894,07 zł, od dnia 4 lipca 2018 roku do dnia 27 lipca 2020 roku – płatnych miesięcznie, do dwudziestego dnia miesiąca, poczynając od sierpnia 2020 roku, z zastrzeżeniem odsetek ustawowych za opóźnienie w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat;

III zasądza od pozwanej A. C. na rzecz powoda S. (...) S. z siedzibą w G. kwotę 300,00 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w pozostałym zakresie odstępuje od obciążania pozwanej kosztami procesu. Zarządzenia:

1. odnotować i zakreślić w rep. C, 2. odpis wyroku doręczyć: - pełnom. powoda z odpisem pisma pozwanej z datą z dnia 24 czerwca 2020 r., - pozwanej z odpisem pisma pełnom. powoda z datą z dnia 1 lipca 2020 r. oraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia apelacji oraz o sposobie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, 3. przedłożyć z wpływem lub za 30 dni od wykonania. G., 29.07.2020 r.

UZASADNIENIE

do zawartego w pkt III wyroku z dnia 29 lipca 2020 r. postanowienia w przedmiocie kosztów procesu Sąd uwzględniając powództwo S. (...) S. z siedzibą w G. wyrokiem z dnia 29 lipca 2020 r., w której powódka domagała się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanej A. C. kwoty 10.894,07 zł, w pkt III wyroku orzekł także o kosztach procesu w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w pozostałym zakresie odstępując od obciążania pozwanej kosztami procesu. Rozstrzygając o kosztach w powyższy sposób i zasądzając je od pozwanej jako strony spór przegrywającej, jedynie w części, Sąd działał w oparciu o przepis art. 102 k.p.c. Niewątpliwie regulacja zawarta we ww. przepisie stanowi odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik postępowania i jest zarazem podkreśleniem przez ustawodawcę przyjętej w Kodeksie postępowania cywilnego zasady słuszności przy orzekaniu o kosztach procesu.

Stanowi ona pewnego rodzaju wentyl bezpieczeństwa dla podmiotów, które byłyby zobowiązane do zwrotu kosztów na zasadzie art. 98 k.p.c., jeżeli w szczególnie uzasadnionych wypadkach, względy słuszności przemawiają za tym, aby takiej strony nie obciążać kosztami w całości lub w części (post. SN z 16.1.2013 r., II CZ 154/12, L.). Uprawnienie sądu nie jest przy tym dowolne – przy stosowaniu tej regulacji sąd nie może dokonywać wykładni rozszerzającej i powinien, stosując ten przepis, mieć na uwadze konkretny stan faktyczny występujący w sprawie (wyr.

SA w Łodzi z 26.9.2013 r., I ACa 466/13; post. SA w P. z 3.5.2014 r., I ACz 294/14, niepubl.). Do kręgu „wypadków szczególnie uzasadnionych” należą okoliczności zarówno związane z samym przebiegiem procesu, jak i leżące na zewnątrz. Do pierwszych zalicza się np. charakter żądania poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenie dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczeń, przedawnienie, do drugich – sytuację majątkową i życiową strony, z zastrzeżeniem że nie jest wystarczające powołanie się jedynie na trudną sytuację majątkową, nawet jeżeli była podstawą zwolnienia od kosztów sądowych (wyr.

SA we Wrocławiu z 3.7.2013 r., I ACa 660/13, L.; wyr. SA w Warszawie z 10.7.2013 r., VI ACa 1414/12, L.). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy i biorąc pod uwagę całokształt występujących tu okoliczności, wskazać należy, iż Sąd uznając, iż w sprawie tej zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, przez co odstąpił od obciążania pozwanej kosztami procesu ponad wskazaną w wyroku kwotę 300 zł, przyjmując, iż jedynie w tej kwocie pozwana jest w stanie je ponieść, miał na uwadze zarówno subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczenia, jak też złą sytuację finansową pozwanej, a także kierował się tym, że ewentualne zasądzenie od pozwanej kosztów procesu w pełnej wysokości, obciążałoby ją ponad miarę.

Odnosząc się do sytuacji materialnej i życiowej strony pozwanej, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż przy orzekaniu o kosztach sąd, winien porównać sytuację materialną strony oraz wysokość kosztów, które strona winna uiścić i zdecydować, czy strona jest w stanie konkretne koszty ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Nie ulega wątpliwości, iż sytuacja materialna, rodzinna i zdrowotna pozwanej jest trudna. Wskazać należy, iż pozwana posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności stwierdzonej po chorobie złośliwego nowotworu krtani.

Jej jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości ok. 1.700 zł miesięcznie. Pozwana prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, gdyż jej mąż zmarł. Do wydatków pozwanej należą: wydatki z tytułu opłat: za energię elektryczną – ok. 300 miesięcznie, za opał ok. 200 zł miesięcznie, za telefon ok. 140 zł miesięcznie, za gospodarowanie odpadami komunalnymi – 85 zł miesięcznie etc. Pozwana spłaca wymagalne zadłużenie w banku (...) w wysokości ponad 18.000 zł, a także pożyczki zaciągnięte w firmie (...) w kwocie 500 zł miesięcznie.

Zważyć należy, iż kwota pozostała do dyspozycji pozwanej po dokonaniu niezbędnych potrąceń, stanowiąca około 500 miesięcznie, to w ocenie Sądu niezbędne minimum, które wystarczy jedynie na wyżywienie i bieżące utrzymanie. Dlatego też, mając na względzie powyższe Sąd uznał, iż zasadnym będzie obciążenie pozwanej obowiązkiem zwrotu na rzecz powoda kosztów tytułem zwrotu kosztów procesu w wysokości 300 zł oraz odstąpienie od obciążania jej tymi kosztami w pozostałej części. ZARZĄDZENIE 1. odnotować w kontrolce „uzas.”, 2. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powódki, 3. akta przedłożyć z wpływem lub za 30 dni.