Appeal court found procedural delay in land registry case and awarded partial compensation to plaintiffs.

Sygn. akt I S 19/11 I S 20/11 POSTANOWIENIE Dnia 22 lipca 2011 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Ewa Tkocz Sędziowie: SA Małgorzata Wołczańska (spr.) SA Ewa Jastrzębska po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2011 roku w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg C. P. i M. P. o stwierdzenie przewlekłości w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym w (...) o numerze Dz. Kw. (...) oraz przed Sądem Okręgowym w (...) w sprawie o sygn. akt IV Cz 535/11 przy udziale Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Okręgowego w (...) p o s t a n a w i a :

1. stwierdzić, że w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w (...) w sprawie o numerze. Dz. Kw. (...) nastąpiła przewlekłość postępowania, 2. przyznać od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w (...) na rzecz C. P. kwotę 5 000 (pięć tysięcy) złotych oraz na rzecz M. P. kwotę 5 000 (pięć tysięcy) złotych, 3. oddalić skargi w pozostałym zakresie, 4. zwrócić skarżącym uiszczone przez nich opłaty od skarg. Sygn. akt I S 19/11 I S 20/11

UZASADNIENIE

C. P. i M. P. wnieśli skargi o stwierdzenie, że w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Rejonowym w (...) pod sygn. akt Dz. Kw (...) i Sądem Okręgowym w (...) doszło do nieuzasadnionej przewlekłości postępowania i zażądali zasądzenia na rzecz każdego z nich kwot po 20 000 złotych. Skarżący podali miedzy innymi, że przez sześć lat nie doręczono im postanowienia Sądu Rejonowego w (...) w przedmiocie dokonania wpisu w księdze wieczystej nr (...) służebności przejazdu i przechodu. Nadto do dnia wniesienia skarg nie zostały rozpoznane zażalenia na powyższe postanowienie wniesione przez C.

P. i M. P. w dniu 21 grudnia 2010 r. Przystąpienie do sprawy zgłosił jedynie Prezes Sądu Okręgowego w K. wnosząc o oddalenie skarg i podniósł, że w sprawie nie doszło do nieuzasadnionej przewlekłości postępowania w rozumieniu przepisu art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (zwanej dalej ustawą o skardze). Zarządzeniem z dnia 30 czerwca 2006 r. sprawę wszczętą w wyniku skargi wniesionej przez M.

P. połączono do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą ze skargi C. P..

Sąd Apelacyjny ustalił i zważył co następuje:

Postanowieniem z dnia 24 marca 2004 r. Sąd Rejonowy w (...) sprostował wpis w księgach wieczystych (...) w ten sposób, że służebność drogi koniecznej obciążającą działkę (...) wykreślił z działu III księgi wieczystej (...) i wpisał ją w dziale III księgi wieczystej (...) (k. 16 akt i dokumentów księgi wieczystej (...)). Zarządzenie o doręczeniu uczestnikom postępowania odpisu powyższego postanowienia, z dnia 24 marca 2004 r. nie zostało wykonane. W dniu 21 września 2010 r. C. P. złożył wniosek o wydanie odpisu postanowienia z dnia 24 marca 2004 r., który otrzymał w dniu 28 września 2010 r. (k. 187 verte akt i dokumentów księgi wieczystej (...)).

Skarżący w dniu 22 października 2010 r. złożył zażalenie na postanowienie z dnia 24 marca 2004 r. (k. 193 akt i dokumentów księgi wieczystej (...)) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia (k. 188 wymienionych powyżej akt). Odpis postanowienia Sądu Rejonowego w (...) z dnia 24 marca 2004 r. Dz. Kw (...) doręczono skarżącym w dniu 14 grudnia 2010 r. (k. 201 i 202 akt i dokumentów księgi wieczystej (...)), a to z uwagi na brak dowodów doręczenia im odpisów tego orzeczenia W dniu 23 grudnia 2010 r. do Sądu Rejonowego w (...) wpłynęły zażalenia C. i M.

P. na postanowienie z dnia 24 marca 2004 r. (k. 206 i 218 akt i dokumentów księgi wieczystej (...)) oraz wniosek o jego uzupełnienie (k. 234 wymienionych powyżej). Braki formalne i fiskalne zażaleń uczestnicy postępowania usunęli w terminie - do dnia 22 lutego 2011 r.(k. 215 akt i dokumentów księgi wieczystej (...)). Postanowieniem z dnia 1 marca 2011 r. Sąd Rejonowy w (...) oddalił wniosek C. P. o sprostowanie postanowienia z dnia 24 marca 2004 r. (k. 236 wymienionych powyżej akt). Zażalenia na powyższe postanowienie złożone przez oboje skarżących wpłynęły do Sądu Rejonowego w dniu 22 marca 2011 r.(k. 238 i 259 akt i dokumentów księgi wieczystej (...)), a ich braki formalne i fiskalne uczestnicy postępowania usunęli w dniach 31 marca 2011 (k. 243 i 245) oraz 8 kwietnia 2011 r. (k. 263 i 264) Po doręczeniu odpisów zażaleń pozostałym uczestnikom postępowania akta sprawy przedstawiono Sądowi Okręgowemu, do którego wpłynęły one w dniu 2 czerwca 2011 r. (k. 275) i w tym też dniu wyznaczono termin posiedzenia na 21 czerwca 2011 r. (k. 276 verte).

Postanowieniami z dnia 24 czerwca 2011 r. sygn. akt IV Cz 535/11 Sąd Okręgowy w (...) uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w (...) z dnia 24 marca 2004 r. nr Dz Kw. (...) (k. 278 akt i dokumentów księgi wieczystej (...)) i w konsekwencji umorzył postępowania wywołane wniesieniem przez skarżących zażaleń na postanowienie Sądu Rejonowego w (...) z dnia 1 marca 2011 r. wydane w sprawie o nr Dz KW (...) (k. 285 i 289 akt i dokumentów księgi wieczystej (...)). W tak ustalonym stanie faktycznym uznał Sąd Apelacyjny, że skarga jest częściowo uzasadniona.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że Sąd Apelacyjny rozpoznał skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki wniesione przez C. P. i M. P. pomimo, iż postępowanie w sprawie zostało zakończone. Skargi zostały bowiem wniesione jeszcze gdy postępowanie zażaleniowe dotyczące postanowienia Sądu Rejonowego w (...) z dnia 24 marca 2004 r. było w toku, a rozpoznanie skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki zostało przez Sąd Apelacyjny odroczone do czasu wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu wywołanym wniesieniem środka zaskarżenia (podobnie Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. akt III SPZP 1/07, OSNP 2008/13 – 14/205, Biuletyn Sądu Najwyższego 2008/1/27).

Z zebranego w sprawie materiału wynika, że nieuzasadniona zwłoka w rozpoznaniu sprawy wystąpiła między 24 marca 2004 r., czyli dniem wydania orzeczenia w przedmiocie usunięcia usterki wpisu w księdze wieczystej, a dniem 14 grudnia 2010 r. kiedy to doręczono skarżącym odpisy powyższego postanowienia. Okoliczność, iż uczestnikom postępowania nie doręczono odpisu postanowienia wydanego z urzędu spowodowała, że nie mieli oni świadomości istnienia tego orzeczenia, co w konsekwencji uniemożliwiło im doprowadzenie do kontroli instancyjnej postanowienia z dnia 24 marca 2004 r.

Nie sposób natomiast podzielić stanowiska skarżących zgodnie, z którym zwłoka dotyczyła również okresu po doręczeniu C. i M. P. odpisów postanowienia Sądu Rejonowego w (...) z dnia 24 marca 2004 r. (k. 4 akt I S 19/11). Podkreślić należy, że wnoszone przez skarżących środki zaskarżenia dotknięte były wadami formalnymi i fiskalnymi, które wymagały usunięcia i w następstwie czego doszło do wydłużenia fazy postępowania międzyinstancyjnego przed Sądem I instancji. Nie jest także trafny zarzut skarżących, iż przewlekłością dotknięte było postępowanie przed Sądem Okręgowym w (...).

Zważyć bowiem należy, że skarga C. P. wpłynęła do Sądu Okręgowego w dniu 3 czerwca 2011 r. (k. 4 akt I S 19/11), a M. P. w dniu 6 czerwca 2011 (k. 3 akt I S 20/11) Tymczasem akta sprawy zaledwie w dniu 2 czerwca 2011 r. zostały przedstawione Sądowi Okręgowemu w celu rozpoznania zażaleń na postanowienia z dnia 24 marca 2004 r. i 1 marca 2011 r. W tym samym dniu wydano zarządzenia o skierowaniu na posiedzenie niejawne, zaś w około trzy tygodnie później - 24 czerwca 2011 r. wniesione środki zaskarżenia zostały przez Sąd Okręgowy rozpoznane.

Z powyższych przyczyn uznać należało, że nieuzasadniona zwłoka wystąpiła w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym w (...) i to wyłącznie w okresie pomiędzy wydaniem postanowienia z dnia 24 marca 2004 r. a doręczeniem jego odpisu C. i M. P.. Wobec zaistnienia okoliczności określonych w przepisie art. 12 ust. 4 ustawy o skardze, stwierdzić należy, że uzasadnionym jest przyznanie od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w (...) na rzecz każdego ze skarżących kwoty po 5000 złotych. Określając wysokość świadczenia Sąd Apelacyjny miał na względzie, że wprawdzie skarżący wystąpili z oddzielnymi skargami o stwierdzenie przewlekłości postępowania, jednakże są oni na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej współwłaścicielami nieruchomości (k. 171 akt i dokumentów księgi wieczystej (...)), której dotyczyło postępowanie sprawie o nr Dz KW (...) prowadzone przez Sąd Rejonowy w (...).

Zatem otrzymają oni wspólnie do dyspozycji kwotę 10 000 złotych, która jest adekwatna do uciążliwości jakich doznali oni w związku ze zwłoką we wskazanym powyżej postępowaniu sądowym. Dalej idące żądania skarżących jako nieuzasadnione zostały oddalone (art. 12 ust. 1 ustawy o skardze). Na mocy art. 17 ust. 3 ustawy o skardze należało zwrócić skarżącym uiszczone przez nich opłaty od skargi w kwotach po 100 złotych. Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.