Legislator Case Law & Legislation
I Ns 300/20 AI generated

Court confirms statutory inheritance for one decedent and testamentary inheritance for another, ruling on validity and acceptance.

Case Number I Ns 300/20
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The court confirmed that the wife and daughters inherited one-third of the estate of the first decedent under statutory law, while the daughter inherited the entire estate of the second decedent via a valid notarial will. The court found the notarial will valid due to its formal security and the lack of objections regarding the testator's capacity, noting the daughter's acceptance by silence under the six-month statutory period. Consequently, the request to declare the inheritance was granted in part for both estates, with costs allocated to the parties.

Legislator headnote

AI generated

Ustawa o spadkobierstwie ustawowym; Kodeks cywilny art. 941, 950, 959, 1015, 1031: Statutory inheritance applies when no will exists, while a notarial will validly established by the testator excludes statutory heirs and grants the designated heir the entire estate, with acceptance by silence within six months constituting acceptance with the benefit of inventory.

Keywords

AI generated
statutory inheritance notarial will benefit of inventory acceptance of inheritance testamentary disposition heir exclusion inheritance acceptance period

Cited Legislation

AI generated
Ustawa o spadkobierstwie ustawowym
art. 941 k.c.
(...), Sąd miał na uwadze, że rozporządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament ( art. 941 kc ).
art. 950 k.c.
Zgodnie z art. 950 kpc, testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego ( testament zwykły ).
art. 959 k.c.
Rozrządzenia testamentowe mogą mieć różny charakter, do typowych rozrządzeń można zaliczyć ustanowienie spadkobiercy ( art. 959 i n.
art. 963 k.c.
Testament może jednak zawierać wiele innych rozrządzeń, na przykład podstawienie (art. 963 kc ), testament negatywny, w którym spadkodawca wyłącza od dziedziczenia ustawowego określoną osobę, nie powołując w jej miejsce innej osoby.
art. 981 k.c.
kc ), zapis windykacyjny ( art. 981 1 i n.
art. 982 k.c.
kc ), polecenie ( art. 982 i n.
art. 986 k.c.
kc ), powołanie wykonawcy testamentu ( art. 986 i n.
art. 1008 k.c.
kc ), wydziedziczenie ( art. 1008 kc ).
art. 1015 k.c.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 1015 § 1 i 2 kc, w brzemieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku po S.
art. 1031 k.c.
art. 244 k.p.c.
Niemniej istotne jest też i to, że testament taki ma charakter dokumentu urzędowego w świetle art. 244 kpc.
art. 520 k.p.c.
Na postawie art. 520 § 1 kpc Sąd pozostawił wnioskodawczynię i uczestników postępowania przy poniesionych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I Ns 300/20 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2020 r. Sąd Rejonowy w Ciechanowie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Lidia Grzelak Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2020 r. w C. sprawy z wniosku S. B. z udziałem J. J. i M. D. (1) o stwierdzenie nabycia spadku po M. D. (2) i S. D. (1) I stwierdza, że spadek po M. D. (2) s. F. i S. z d. B., zmarłym dnia 24 listopada 2013 r. w C., ostatnio stale zamieszkałym w C., na podstawie ustawy nabyły żona S. D. (2) z d.

O. oraz córki J. J. i S. B. po 1/3 ( jednej trzeciej ) części; II stwierdza, że spadek po S. D. (1) z d. (...) c. R. i L. z d. N., zmarłej dnia 24 października 2016 r. w C., ostatnio stale zamieszkałej w C., na podstawie testamentu notarialnego rep. A nr 895/2015 z dnia 21 kwietnia 2015 r., sporządzonego przed notariuszem R. N. prowadzącą Kancelarię Notarialną w C., otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym w Ciechanowie dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie I Ns 300/20, nabyła z dobrodziejstwem inwentarza córka S. B. w całości;

III pozostawia wnioskodawczynię i uczestników postępowania przy poniesionych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Sygn. akt I Ns 300/20

UZASADNIENIE

Wnioskodawczyni S. B. złożyła wniosek o stwierdzenie, że spadek po dwóch osobach M. D. (2) i S. D. (1). Wnosiła o stwierdzenie, że spadek po M. D. (2) zmarłym dnia 24 listopada 2013 r., na podstawie ustawy nabyli żona S. D. (1) oraz córki S. B. i J. J., zaś spadek po S. D. (1) na podstawie testamentu notarialnego rep. A nr 895/15 z dnia 21 kwietnia 2015 r. sporządzonego przed notariuszem R. N. nabyła S. B. w całości. Uczestnicy postępowania J. J. i M. D. (1) nie zajęli stanowiska w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Spadkodawca M. D. (2) zmarł dnia 24 listopada 2013 r. w C., ostatnio na stałe zamieszkiwał w C.. W chwili śmierci był żonaty ze S. D. (2) z d. O.. Miał troje dzieci: córki – J. J. i S. B. oraz syna M. D. (1). Nie miał dzieci pozamałżeńskich, przysposobionych ani zmarłych przed jego śmiercią ( bezsporne ). Spadkodawczyni S. D. (2) z d. O., zmarła dnia 24 października 2016 r. w C., ostatnio na stałe zamieszkiwała w C.. W chwili śmierci była wdową. Miała troje dzieci: córki – J. J. i S. B. oraz syna M. D. (1). Nie miała dzieci pozamałżeńskich, przysposobionych ani zmarłych przed jej śmiercią ( bezsporne ).

W dniu 10 czerwca 1994 r. M. D. (1) złożył w formie aktu notarialnego oświadczenie o zrzeczeniu się dziedziczenia po rodzicach M. i S. małż. D., zaś M. i S. małż. D. przyjęli złożone przez syna M. D. (1) oświadczenie o zrzeczeniu się dziedziczenia ( wypis aktu notarialnego rep. A nr (...) k. 9 ). M. D. (2) nie sporządził testamentu ( bezsporne ). S. D. (1) w dniu 21 kwietnia 2015 r. sporządziła przed notariuszem R. N., prowadzącą Kancelarię Notarialną w C., testament notarialny rep. A nr 895/2015, w którym do spadku powołała w całości córkę S. B..

Testament został otwarty i ogłoszony w Sądzie Rejonowym w Ciechanowie w dniu 26 listopada 2020 r. w sprawie I Ns 300/20 ( testament k. 10, protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu k. 21 ). Nikt nie został uznany za niegodnego dziedziczenia po M. D. (2) lub S. D. (1). Nikt nie składał oświadczeń w przedmiocie przyjęcia lub odrzucenia spadku po M. D. (2) lub S. D. (1) ( bezsporne ). Nie został u notariusza zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia po M. D. (2) lub S. D. (1) ( bezsporne ). Okoliczności faktyczne sprawy w zakresie kręgu spadkobierców M.

D. (2) i S. D. (1) są bezsporne. Sąd ustalił je na podstawie zapewnienia spadkowego złożonego przez wnioskodawczynię S. B., znajdującego potwierdzenie w przedłożonych aktach stanu cywilnego. Dowody te Sąd ocenił jako w pełni wiarygodne, jako że ich prawdziwość nie nasuwała jakichkolwiek wątpliwości i nie była kwestionowana przez żadną ze stron niniejszego postępowania. Nie budzi również wątpliwości Sądu, wiarygodność i ważność przedstawionego testamentu spadkodawczyni S. D. (1), otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym w Ciechanowie, jak też oświadczenia uczestnika postępowania M.

D. (1) o zrzeczeniu się dziedziczenia po rodzicach.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 926 kodeksu cywilnego powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. ( § 1 ). Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób które powołał nie chce lub nie może być spadkobiercą ( § 2 ), co wskazuje, że dziedziczenie testamentowe ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym, o ile testament jest ważny. Zgodnie z art. 931 § 1 kc, w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek dziedziczą oni w częściach równych.

Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Uznać zatem należy, że co do zasady do kręgu spadkobierców ustawowych M. D. (2) należą: żona S. D. (1) oraz zstępni: syn M. D. (1) i córki J. J. i S. B.. Jak wskazano powyżej, M. D. (1) złożył w dniu 10 czerwca 1994 r. oświadczenie w formie aktu notarialnego, przyjęte przez M. D. (2) i S. D. (1), o zrzeczeniu się dziedziczenia po rodzicach. Zgodnie z art. 1048 kc, spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim.

Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Stosownie zaś do art. 1049 kc zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje również zstępnych zrzekającego się, chyba że umówiono się inaczej ( § 1 ). Zrzekający się oraz jego zstępni, których obejmuje zrzeczenie się dziedziczenia, zostają wyłączeni od dziedziczenia, tak jakby nie dożyli otwarcia spadku ( § 2 ). W związku z powyższym Sąd stwierdził, że spadek po M. D. (2) na postawie ustawy nabyły żona S. D. (2) z d. O. oraz córki J. J. i S. B. po 1/3 części. Orzekając w zakresie dziedziczenia po S. D. (1) z d. (...), Sąd miał na uwadze, że rozporządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament ( art. 941 kc ).

Rozrządzenia testamentowe mogą mieć różny charakter, do typowych rozrządzeń można zaliczyć ustanowienie spadkobiercy ( art. 959 i n. kc ), zapis windykacyjny ( art. 981 1 i n. kc ), zapis zwykły ( art. 968 i n. kc ), polecenie ( art. 982 i n. kc ), powołanie wykonawcy testamentu ( art. 986 i n. kc ), wydziedziczenie ( art. 1008 kc ). Testament może jednak zawierać wiele innych rozrządzeń, na przykład podstawienie (art. 963 kc ), testament negatywny, w którym spadkodawca wyłącza od dziedziczenia ustawowego określoną osobę, nie powołując w jej miejsce innej osoby.

Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że spadkodawczyni S. D. (1) pozostawiła testament sporządzony w formie aktu notarialnego, w którym do całości spadku powołała córkę S. B.. Zgodnie z art. 950 kpc, testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego ( testament zwykły ). Przepisy o formie aktu notarialnego są rygorystyczne i sformalizowane, stąd też ta forma testamentu uważana jest za najbardziej bezpieczną i najtrudniejszą do obalenia formę testamentu, z uwagi na charakter dokumentu oraz udział w czynności notariusza.

Najpełniej też zabezpiecza rzeczywistą wolę spadkodawcy. Niemniej istotne jest też i to, że testament taki ma charakter dokumentu urzędowego w świetle art. 244 kpc. Zgodnie z art. 945 § 1 pkt 1 kc, testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Sąd uznał, że wskazany powyżej testament S. D. (1) jest ważny; nikt nie zgłosił zastrzeżeń co do jego ważności i Sąd nie stwierdził okoliczności mających negatywny wpływ na ważność tego testamentu.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że spadek po S. D. (1) z d. (...), na podstawie testamentu notarialnego rep. A nr 895/2015 z dnia 21 kwietnia 2015 r., sporządzonego przed notariuszem R. N. prowadzącą Kancelarię Notarialną w C., otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym w Ciechanowie dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie I Ns 300/20, nabyła z dobrodziejstwem inwentarza córka S. B. w całości. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 1015 § 1 i 2 kc, w brzemieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku po S. D. (1), oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, a brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a zatem przyjęciem spadku z ograniczeniem za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku ( art. 1031 § 2 kc ).

Na postawie art. 520 § 1 kpc Sąd pozostawił wnioskodawczynię i uczestników postępowania przy poniesionych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie.