Legislator Case Law & Legislation
III AUa 265/20 AI generated

Appeal dismissed: One-time pension payment for deceased farmer's child denied due to statutory exclusion of Art. 136 SSZU.

Case Number III AUa 265/20
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Court of Appeal dismissed the daughter's appeal against the Social Security Fund's refusal to pay a one-time pension benefit for her deceased father. The lower court correctly identified that while the daughter was eligible for benefits under the general rules of the Social Security Act, the specific 2019 one-time payment law explicitly excluded the application of those general rules. Consequently, the court ruled that the statutory exclusion prevented the daughter from claiming the benefit despite her eligibility under the broader social security framework.

Legislator headnote

AI generated

Art. 12 pkt 4 ustawy z 4 kwietnia 2019 r. o jednorazowym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów w 2019 r.; Art. 136 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych: The specific statutory exclusion in the one-time payment law prevents the application of general social security provisions regarding death benefits to heirs, thereby denying such payments to eligible family members.

Keywords

AI generated
one-time pension payment deceased farmer's child statutory exclusion Social Security Act benefit eligibility appeal dismissal social security fund

Cited Legislation

AI generated
Art. 12 pkt 4 of the Act of 4 April 2019 on the one-time payment for pensioners and retirees in 2019
Sąd Okręgowy odwołał się do art. 12 pkt 4 ustawy z 4 kwietnia 2019 r.
Art. 136 ust. 1 of the Act of 17 December 1998 on pensions and allowances from the Social Insurance Fund
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z wyjątkiem art. 136.
art. 385 k.p.c
Mając powyższe na uwadze, apelacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn.akt III AUa 265/20

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 sierpnia 2020 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący sędzia Barbara Orechwa-Zawadzka Sędziowie Alicja Sołowińska Bożena Szponar - Jarocka Protokolant Edyta Katarzyna Radziwońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2020 r. w B. sprawy z odwołania E. S. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o świadczenie niezrealizowane na skutek apelacji wnioskodawczyni E. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 lutego 2020 r. sygn. akt V U 1032/19 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 265/20

UZASADNIENIE

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z 23 maja 2019 r. odmówił E. S. prawa do wypłaty jednorazowego świadczenia pieniężnego jako świadczenia niezrealizowanego po zmarłym ojcu G. C.. E. S. złożyła odwołanie od tej decyzji, wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie jej jako córce G. C. prawa do wypłaty jednorazowego świadczenia pieniężnego za maj 2019 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z 11 lutego 2020 r. oddalił odwołanie.

Sąd Okręgowy ustalił, że G. C. zmarł 8 maja 2019 r. 15 maja 2019 r. jego córka E. S. złożyła wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia, tj. emerytury rolniczej za maj 2019 r. wraz z jednorazowym świadczeniem pieniężnym. W wyniku rozpoznania tego wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję. Sąd Okręgowy odwołał się do art. 12 pkt 4 ustawy z 4 kwietnia 2019 r. o jednorazowym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów w 2019 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 743), zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z wyjątkiem art. 136.

Stosownie do treści art. 136 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1270 ze zm.) w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.

Roszczenia o wypłatę świadczeń, o których mowa w ust. 1 art. 136 ustawy, wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zostanie zgłoszony wniosek o dalsze prowadzenie postępowania (art. 136 ust. 3 ustawy). Sąd Okręgowy stwierdził, że E. S. jako córka zmarłego G. C. należy do kręgu osób uprawnionych do wypłaty niezrealizowanego przez zmarłego świadczenia. Jednak nie może ubiegać się o wypłatę jednorazowego świadczenia pieniężnego, gdyż do tego świadczenia nie stosuje się regulacji przewidzianej w art. 136 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Z tych względów Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. E. S. złożyła apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Zaskarżyła wyrok w całości i zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 12 ustawy z 4 kwietnia 2019 r. o jednorazowym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów w 2019 r. Wniosła o skierowanie do Sądu Najwyższego lub Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego, czy jednorazowe świadczenie pieniężne dla emerytów i rencistów wypłacone po raz pierwszy w 2019 r. jest świadczeniem niezrealizowanym w razie śmierci osoby uprawnionej.

Sąd Apelacyjny ustalił i rozważył: Apelacja była niezasadna. Sąd Apelacyjny pozostawił bez rozpoznania złożony w postępowaniu apelacyjnym ponowny wniosek E. S. o ustanowienie jej adwokata z urzędu. Po wydaniu postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku z 7 listopada 2019 r. o odmowie E. S. ustanowienia adwokata z urzędu oraz postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku z 10 grudnia 2019 r. oddalającego zażalenie na postanowienie odmawiające jej ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie nastąpiła zmiana sytuacji odwołującej, która wymagałaby konieczności udziału w sprawie takiego pełnomocnika.

We wniosku tym odwołująca wskazała, że prawo do jednorazowego świadczenia, o które się ubiega, wygasa po upływie 12 miesięcy od śmierci jej ojca, i wnosi o kontynuowanie postępowania. Nie były jednak to okoliczności, które stanowiły podstawę do ponownej oceny jej sytuacji życiowej i oceny zasadności wniosku o ustanowienie jej pełnomocnika z urzędu. Z tego względu wniosek ten został pozostawiony w aktach sprawy bez rozpoznania na podstawie art. 177 2 § 2 k.p.c. E. S. domagała się wypłaty jej jako córce po zmarłym 8 maja 2019 r. ojcu, G.

C., niezrealizowanego świadczenia, tj. jednorazowego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2019 r., o którym mowa w art. 2 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z 4 kwietnia 2019 r. o jednorazowym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów w 2019 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 743). Ustawa ta określa warunki nabywania prawa do jednorazowego świadczenia pieniężnego przysługującego w 2019 r. oraz zasady jego wypłaty. Zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 2 tej ustawy jednorazowe świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które 30 kwietnia 2019 r. mają prawo do m.in.

świadczeń z ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o których mowa w art. 18 pkt 1-4 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2019 r. poz. 299 i 303). Do takich świadczeń należy m.in. emerytura rolnicza, wymieniona w art. 18 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Ojciec odwołującej, G. C., miał przyznane na 30 kwietnia 2019 r. prawo do takiej emerytury. Oceniając, czy odwołującej jako córce przysługuje po zmarłym ojcu niezrealizowane jednorazowe świadczenie, o jakim mowa w art. 2 pkt 2 tej ustawy, Sąd Okręgowy zasadnie odwołał się do art. 12 pkt 4 ustawy o jednorazowym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów w 2019 r.

Ustawa ta nie reguluje kwestii wypłaty jednorazowego świadczenia w 2019 r. dla innych osób niż osoba uprawniona do takiego świadczenia. Zgodnie z art. 12 pkt 4 tej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się przepisy ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z wyjątkiem art. 136. Niemniej jednak właśnie art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych reguluje zasady przyznania prawa do niezrealizowanego świadczenia w związku ze śmiercią osoby ubiegającej się o świadczenie.

Zgodnie z tym przepisem w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Odwołująca należy do kręgu tych osób jako córka zmarłego G.

C.. Niemniej jednak art. 12 pkt 4 ustawy o jednorazowym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów w 2019 r. wyraźnie wyłącza możliwość zastosowania art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z tego względu Sąd Apelacyjny nie dostrzegł potrzeby zwrócenia się do Sądu Najwyższego z pytaniem prawnym w zakresie możliwości wypłaty osobom, o których mowa w art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, niezrealizowanego jednorazowego świadczenia pieniężnego dla emerytów w 2019 r.

Sąd Apelacyjny nie dostrzegł również potrzeby, aby skierować do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne w zakresie zgodności art. 12 pkt 4 ustawy o jednorazowym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów w 2019 r. z Konstytucją RP. Odwołująca również nie wskazuje dlaczego ten przepis miałby być niezgodny z Konstytucją RP. Mając powyższe na uwadze, apelacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.