Legislator Case Law & Legislation
II C 7571/17 AI generated

Court allows action to declare non-debtor status where creditor's claim remains unproven.

Case Number II C 7571/17
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The court granted the plaintiff's request to declare he is not a debtor of the defendant company. Although the plaintiff had a prior debt recorded in a consumer registry, the defendant failed to prove the existence of the underlying contract and subsequent assignment of the claim. The court ruled that the plaintiff maintained a legal interest in clarifying his status until the creditor successfully sued him for payment.

Legislator headnote

AI generated

Art. 189 k.p.c.; Art. 6 k.c.: A debtor retains a legal interest in establishing the non-existence of an obligation until the creditor initiates a lawsuit for performance, at which point the interest shifts to defense.

Keywords

AI generated
legal interest in declaration debtor status clarification burden of proof allocation assignment of claim consumer registry entry civil jurisdiction costs of proceedings

Cited Legislation

AI generated
Art. 1103 § 7 pkt 1 k.p.c.
Uwzględniając powyższe, w pierwszej kolejności wskazać należy, że w ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodziła jurysdykcja krajowa zważywszy na treść przepisów art. 1103 7 pkt 1 k.p.c.
Art. 5 ust. 1 a Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001
z art. 5 ust. 1 a Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r.
Art. 189 k.p.c.
Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności powództwa wskazać należy, że jego postawę prawną stanowi przepis art. 189 k.p.c., zgodnie z którym powód może żądać ustalenia istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego, o ile ma w tym interes prawny.
Art. 6 k.c.
W tej sytuacji procesowej to pozwaną, zgodnie z art. 6 k.c., obciążała inicjatywa dowodowa, której celem powinno być wykazanie zasadności twierdzeń w oparciu o zaprezentowane przez nią dowody.
Art. 98 § 1 k.p.c.
Podstawę prawną orzeczenia o kosztach postępowania sądowego stanowił przepis art. 98 § 1 k.p.c.
art. 189 k.p.c
Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności powództwa wskazać należy, że jego postawę prawną stanowi przepis art. 189 k.p.c., zgodnie z którym powód może żądać ustalenia istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego, o ile ma w tym interes prawny.
art. 6 k.c
Skoro zatem po stronie powoda występował interes prawny w ustaleniu nieistnienia zobowiązania wobec pozwanej, koniecznym było dokonanie oceny zasadności twierdzeń zawartych w pozwie w oparciu o przedstawione przez strony dowody z uwzględnieniem reguły wynikającej z art. 6 k.c.
art. 98 § 1 k.p.c
Podstawę prawną orzeczenia o kosztach postępowania sądowego stanowił przepis art. 98 § 1 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
I CR 388/71
Zwrócił na to uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 lutego 1972 r., ( I CR 388/71), podnosząc, że „W sprawach o świadczenie dłużnik dopóty ma interes prawny w ustaleniu rozmiaru swego obowiązku, dopóki nie został przez wierzyciela pozwany o świadczenie.
I CSK 332/08
Supreme Court reformed appeal ruling, holding civil procedure article 189 is substantive law, allowing consumer association standing.
III CSK 155/16
Supreme Court allows hunting club member's claim to annul suspension for alleged procedural violations and lack of good name protection.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt II C 7571/17

UZASADNIENIE

Powód K. N. w pozwie z dnia 5 grudnia 2017 r. skierowanym przeciwko pozwanemu (...) S.A.R.L. z siedzibą w Luksemburgu wnosił o ustalenie, że nie jest dłużnikiem pozwanej oraz domagał się zasądzenia kosztów postępowania sądowego ( pozew, k. 2 – 3). Pozwana (...) S.A.R.L. z siedzibą w Luksemburgu nie uznała powództwa i wnosiła o jego oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego ( odpowiedź na pozew, k. 77 - 79). S ąd ustalił i zważył, co następuje. W Raporcie o konsumencie sporządzonym dla K. N. przez (...) Biuro (...) znajdowała się informacja o zwłoce powoda w uregulowaniu zobowiązania pieniężnego w kwocie 2.229,23 zł, wymagalnego z dniem 16 grudnia 2014 r. z tytułu umowy o świadczenie usług pocztowych i telekomunikacyjnych wpisana na wniosek wierzyciela wtórnego, którym była spółka (...) S.A.R.L. z siedzibą w Luksemburgu (dowód:

Raport o konsumencie, k. 4 – 5). Powód kwestionując fakt posiadania zobowiązania ze wskazanego powyżej tytułu wystąpił z niniejszym powództwem i wskazał, że ma interes prawny w wytoczeniu tego procesu, gdyż „…jest to jedyny sposób, aby uchronić się przez byciem na „listach dłużników”, co narusza jego dobra osobiste i dyskwalifikuje go od zawierania różnorakich umów, np. z bankami, firmami telekomunikacyjnymi oraz uniemożliwia mu nabywanie czegokolwiek na raty. Uwzględniając powyższe, w pierwszej kolejności wskazać należy, że w ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodziła jurysdykcja krajowa zważywszy na treść przepisów art. 1103 7 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 5 ust. 1 a Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych biorąc pod uwagę fakt, że z twierdzeń pozwanej zawartych w odpowiedzi na pozew wynikało, że umowa, na podstawie której doszło do dokonania wpisu powoda jako dłużnika do rejestru gospodarczego została zawarta w Polsce, była wykonywana w Polsce i nie ulega wątpliwości, iż płatności z niej wynikające również miały następować na rachunek bankowy wierzyciela pierwotnego, który prowadzony w Polsce.

Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności powództwa wskazać należy, że jego postawę prawną stanowi przepis art. 189 k.p.c., zgodnie z którym powód może żądać ustalenia istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego, o ile ma w tym interes prawny. Istnienie interesu prawnego stanowi materialnoprawną przesłankę powództwa o ustalenie, którą Sąd bada z urzędu. Przesłanka ta decyduje o dopuszczalności badania i ustalania prawdziwości twierdzeń powoda. Brak interesu prawnego skutkuje oddaleniem powództwa, czyniąc zbędnymi rozważania na temat jego zasadności.

Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. występuje wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa. Niepewność ta powinna być obiektywna, tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko subiektywna, tj. według odczucia powoda. Interes prawny stanowi o potrzebie wprowadzenia jasności, co do konkretnego prawa lub stosunku prawnego – w celu ochrony przed grożącym naruszeniem sfery uprawnień powoda. Skuteczne powołanie się na ten interes wymaga wykazania, że oczekiwane rozstrzygnięcie wywoła takie skutki w stosunkach między stronami, w następstwie których ich sytuacja prawna zostanie określona jednoznacznie i tym samym wyeliminowane zostanie ryzyko naruszenia w przyszłości praw powoda.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 maja 2017 r. , III CSK 155/16 wskazał, że pojęcie interesu prawnego utożsamiać należy z potrzebą prawną, która wynika z określonej sytuacji prawnej, w jakiej powód się znajduje. Decyzja sądu o wydanie wyroku ustalającego jest konsekwencją stwierdzenia, że istnieje potrzeba tego rodzaju ochrony sądowej. Pojęcie interesu prawnego należy rozumieć zatem szeroko, a więc nie tylko w sposób wynikający z treści określonych przepisów prawa przedmiotowego, lecz w sposób uwzględniający oprócz treści tych przepisów również ogólną sytuację prawną powoda.

W ramach konstrukcji powództwa o ustalenie pojęcie to powinno być interpretowane z uwzględnieniem szeroko pojmowanego dostępu do sądów w celu zapewnienia ochrony prawnej lub prawa. W orzecznictwie wyjaśniono, że jeżeli powództwo o ustalenie istnienia prawa jest jedynym możliwym środkiem jego ochrony, powód ma interes prawny w żądaniu ustalenia. Powództwo przewidziane w art. 189 k.p.c. ma znaczenie uniwersalne, a interes prawny w rozumieniu tego przepisu stanowi szeroką formułę, obejmującą wiele sytuacji prawnych, w których uwikłany może być podmiot występujący z powództwem ustalenia (nieistnienia) prawa lub stosunku prawnego.

Powód w niniejszym procesie domagał się ochrony prawnej w związku ze sporządzonym przez (...) Biuro (...) dotyczącym jego osoby i znajdującym się tam zapisie dokonanym na wniosek wierzyciela wtórnego (...) S.A.R.L. z siedzibą w Luksemburgu o wymagalnym zobowiązaniu w kwocie 2.229,23 zł wynikającym z umowy o świadczenie usług pocztowych i telekomunikacyjnych. K. N. twierdził, że długu takiego nie posiada. Oceniając powyższe okoliczności w aspekcie roszczenia powoda zawartego w pozwie stwierdzić należy, że K. N. zdaniem Sądu posiadał zindywidualizowany interes prawny w żądanym ustaleniu, że nie istnieje pomiędzy nim a pozwaną stosunek zobowiązaniowy mający podstawę prawną w umowie o świadczenie usług pocztowych i telekomunikacyjnych.

Powód nie ma bowiem innej możliwości doprowadzenia do tego, aby jego sytuacja prawna została jednoznacznie wyjaśniona i w sytuacji wykazania tego faktu wyeliminowany został wpis naruszający jego prawa. Nie została zakwestionowana przez pozwaną okoliczność, na którą w aspekcie posiadania interesu prawnego powoływał się powód, a mianowicie, że jego dane figurują w Biurze (...). Powód, jako dłużnik posiada zatem tak długo interes prawny w ustaleniu nieistnienia prawa wierzyciela, dopóki wierzyciel nie wystąpi z przeciwko niemu z powództwem o świadczenie.

Zwrócił na to uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 lutego 1972 r., ( I CR 388/71), podnosząc, że „W sprawach o świadczenie dłużnik dopóty ma interes prawny w ustaleniu rozmiaru swego obowiązku, dopóki nie został przez wierzyciela pozwany o świadczenie. Gdy już został pozwany, przysługuje mu już tylko obrona w takim procesie” oraz wyroku z dnia 5 lutego 2009 r., (I CSK 332/08) z którego także wynika, że „W sprawach o świadczenie dłużnik dopóty ma interes prawny w ustaleniu rozmiaru swego obowiązku, dopóki nie został przez wierzyciela pozwany o świadczenie”.

Skoro zatem po stronie powoda występował interes prawny w ustaleniu nieistnienia zobowiązania wobec pozwanej, koniecznym było dokonanie oceny zasadności twierdzeń zawartych w pozwie w oparciu o przedstawione przez strony dowody z uwzględnieniem reguły wynikającej z art. 6 k.c. w zakresie rozkładu ciężaru dowodu. Przepis ten stanowi, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Pozwana w odpowiedzi na pozew wskazywała, że zobowiązanie powoda pochodzi z zawartej umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, z warunków której K.

N. się nie wywiązał i nie regulował w terminie faktur za świadczone mu usługi, co w konsekwencji skutkowało wypowiedzeniem mu umowy, a następnie zbyciem wierzytelności przez wierzyciela pierwotnego powoda dla strony pozwanej, która udostępniła dane gospodarcze i wniosła o dokonanie wpisu powoda w rejestrze dłużników. K. N. okolicznościom tym zaprzeczał, w szczególności podnosząc, iż nie posiada żadnego zobowiązania wobec strony pozwanej. W tej sytuacji procesowej to pozwaną, zgodnie z art. 6 k.c., obciążała inicjatywa dowodowa, której celem powinno być wykazanie zasadności twierdzeń w oparciu o zaprezentowane przez nią dowody.

Inicjatywie tej strona pozwana jednak nie podołała, gdyż załączonymi do odpowiedzi na pozew dokumentami nie udowodniła istnienia zobowiązania pomiędzy powodem a spółką (...) sp. z o. o. w postaci umowy o świadczenie usług pocztowych i telekomunikacyjnych, powstałego długu po stronie powoda w kwocie 2.229,23 zł oraz faktu cesji tej wierzytelności przez wierzyciela pierwotnego na jej rzecz. Sąd nie podzielił stanowiska pozwanej co do braku jurysdykcji krajowej sądu krajowego w niniejszym procesie. Z przedstawionych powyżej względów zdaniem Sądu należało orzec jak na wstępie.

Podstawę prawną orzeczenia o kosztach postępowania sądowego stanowił przepis art. 98 § 1 k.p.c.