VIII U 4296/19 · Sąd powszechny

Sygn. akt VIII U 4296/19

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 sierpnia 2019 roku (znak: ENP/15/021229769) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 12 sierpnia 2019 r. przyznał M. G. prawo do emerytury z FUS i okresowej emerytury zaliczkowej od dnia 01 sierpnia 2019 roku tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że podstawę obliczenia emerytury przyjęto kwotę składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przyznano emeryturę.

Podstawa obliczenia emerytury podlega pomniejszeniu o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur, w wysokości przed obliczeniem zaliczki na podatek dochodowy i składki ubezpieczenie zdrowotne. Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę. Przy ustaleniu wysokości emerytury uwzględniono: - kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 204530,31 zł; - kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 408025,80zł; - średnie dalsze trwanie życia wynosi 256,20 miesięcy; - wyliczona kwota emerytury wynosi 2390,93 zł.

Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26c ustawy emerytalnej: ( (...),82 + (...),80 + (...),49) / 256,20 = 2390,93 zł Okresowa emerytura kapitałowa wynosi 388, 66 zł Wypłata emerytury podlega zawieszeniu, gdyż wnioskodawczyni kontynuuje zatrudnienie. W celu podjęcia wypłaty emerytury ZUS wskazał, że należy przedłożyć świadectwo pracy lub zaświadczenie potwierdzające fakt rozwiązanie stosunku pracy z każdym pracodawcą, na rzecz którego praca ta była wykonywana bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury oraz wniosek o podjęcie wypłaty emerytury.

Z uwagi na to, że zgodnie art. 25 ustawy emerytalnej podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie do końca miesiące poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytura, wysokość emerytury zostanie ustalona w ostatecznej kwocie z chwilą podjęcia wypłaty emerytury, tj. po rozwiązaniu stosunku pracy i zgłoszeniu wniosku o podjęcie wypłaty emerytury. Średni dalsze trwanie życia zostanie ustalone na dzień zgłoszenie wniosku o podjęcie wypłaty emerytury.

Z uwagi na to, że zgodnie z art. 25 ustawy emerytalnej podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, wysokość emerytury zostanie ustalona w ostatecznej kwocie z chwilą podjęcia wypłaty emerytury, tj. po rozwiązaniu stosunku pracy i zgłoszeniu wniosek o podjęcie wypłaty emerytury. Średnie dalsze trwanie życia zostanie ustalone na dzień zgłoszenia wniosku o podjęcie wypłaty emerytury.

Organ rentowy wskazał, że decyzja ma charakter zaliczkowy. Decyzja ostateczna zostanie wydana po udokumentowaniu rozwiązania stosunku pracy i zgłoszeniu wniosku o podjęcie wypłaty emerytury. /decyzja z dnia 26 sierpnia 2019 roku k. 7- 8 v akt ZUS/ Decyzją z dnia 26 sierpnia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. po rozpatrzeniu wniosku ubezpieczonej ustalił okresową emeryturę kapitałową od dnia 1 sierpnia 2019 r. tj. od dnia nabycia prawa do emerytury z FUS. Od 1 sierpnia 2019 r. okresowa emerytura wynosi 388,66 zł.

Prawo do okresowej emerytury kapitałowej wygaśnie z dniem 08.02.2024 r., tj. z dniem poprzedzającym wiek, o którym mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o emeryturach kapitałowych, chyba że prawo do tej emerytury wygaśnie wcześniej. Wypłata okresowej emerytury kapitałowej podlega zawieszeniu, gdyż wnioskodawczyni kontynuuje zatrudnienie. /decyzja z dnia 26 sierpnia 2019 r. k. 9 – 10 v akt ZUS/ Odwołanie od w/w decyzji złożyła wnioskodawczyni w dniu 5 września 2019 roku. W uzasadnieniu ubezpieczona wskazała, że dotyczy pkt II decyzji – w pozycji „kwoty składek zewidencjonowanych na koncie” powinna wynosić 204530,31 zł, a nie 104954,82 zł, jak podano w wyliczeniu całkowitej emerytury.

Kwota 104954,82 zł nie figuruje w dokumencie przesłanym przez ZUS. Wnioskodawczyni wskazała, że prawidłowo wyliczenie jej emerytury powinno wyglądać w następujący sposób: ( (...), 31 + (...),80 + (...),49) (...).59 zł. Ponadto wskazała, że kwota emerytura całkowitej w wysokości 2390,93 zł wyliczona została na podstawie kapitału początkowego, w sumie pozycji nie uwzględniono okresowej emerytury kapitałowej. Jej zdaniem nie wyliczono jej faktycznej emerytury, którą będzie otrzymywać. /odwołanie z dnia 5 września 2019 roku k. 3/ W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania od powyższej decyzji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że ustalił prawo do emerytury wnioskodawczyni zgodnie z art. 24 ustawy o emeryturach i rentach z FUS z dnia 17.12.1998 r. oraz jej wysokość z art. 25 w/w ustawy, zgodnie z którym podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytura, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art. 185 ust. 1a. stanowi, że przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, dla osoby, która miała ustalone prawo do emerytury częściowej, nie uwzględnia się kwot zwiększeń składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego określonego w art. 173 – 175, uzyskanych w wyniku waloryzacji kwartalnej, o której mowa w art. 25a, przeprowadzonej w celu obliczenia emerytury częściowej.

Organ rentowy wskazał, że w pozycji „kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji” wartość – 204530,31 zł jest sumą dwóch składowych – kwoty 104954,82 zł – właśnie kwota składek zewidencjonowanych” oraz kwoty środków zewidencjonowanych na subkoncie. Organ rentowy wskazał, że kwota 204530,31 zł stanowi sumę tych dwóch składników. Zakład ponadto zwrócił uwagę na to, że w decyzji z 26.08.2019 r. te dwie wielkości zostały podane w jednej pozycji. Organ rentowy wskazał, że w dniu 13.09.2019 r. organ rentowy wydał decyzję, w której każdą z wielkości wykazał osobno. / odpowiedź na odwołanie z dnia 7 października 2019 roku k. 12 - 13/ Pismem z dnia 14 listopada 2019 r. organ rentowy przekazał pismo wnioskodawczyni, które stanowi kontynuacja w/w odwołania. /pismo organu rentowego z dnia 14 listopada 2019 r. k.14/ W kolejnym odwołaniu od decyzji wnioskodawczyni wskazała, że jej zdaniem kwota całkowitej emerytury powinna wynosić 2779, 59 zł.

Wnioskodawczyni wskazała, że jej zdaniem ZUS odjął jej składki z OFE od składek zewidencjonowanych w ZUS. /pismo wnioskodawczyni z dnia 7 października 2019 r. k.15/ Pismem z dnia 23 października 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił wnioskodawczyni, że pełna składka emerytalna jest w wysokości 19, 52 % natomiast (...) jest wyliczona na podstawie zwaloryzowanych składek z I filaru w wysokości 12,22 %, (...) jest wyliczona na podstawie zwaloryzowanych składek z II filaru w wysokości 7,30 %. ZUS wskazał, że przy wyliczeniu emerytury kwoty składek z OFE nie są odejmowane od tych zaewidencjonowanych na koncie ZUS.

W kwocie (...),31 zawierają się zarówno składki zaewidencjonowane i zwaloryzowane na koncie ubezpieczeniowym w wysokości 104954,82 zł oraz środki zaewidencjonowane i zwaloryzowane na subkoncie (część składki z OFE) w wysokości 99575, 49 zł. Organ rentowy wskazał, że zarówno składki z konta ZUS jak i te zaewidencjonowane na subkoncie są uwzględnione w wyliczeniu emerytury wnioskodawczyni. /odpowiedź ZUS na pismo wnioskodawczyni z dnia 23 października 2019 r. k.21/ Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny:

M. G. urodziła się w dniu (...). /okoliczność bezsporna/ W dniu 12 sierpnia 2019 roku wnioskodawczyni złożyła wniosek o emeryturę. /wniosek o emeryturę z dnia 12 sierpnia 2019 roku k. 1 - 6 akt kapitałowych ZUS/ Decyzją zmieniającą z dnia 13 września 2019 r decyzję z dnia 26 sierpnia 2019 roku (znak: ENP/15/021229769) w punkcie II, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 12 sierpnia 2019 r. przyznał M.

G. prawo do emerytury z FUS i okresowej emerytury zaliczkowej od dnia 01 sierpnia 2019 roku tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że podstawę obliczenia emerytury przyjęto kwotę składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przyznano emeryturę. Podstawa obliczenia emerytury podlega pomniejszeniu o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur, w wysokości przed obliczeniem zaliczki na podatek dochodowy i składki ubezpieczenie zdrowotne.

Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę. Przy ustaleniu wysokości emerytury uwzględniono: - kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 104954,82 zł; - kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 408025,80 zł; - kwota środków zewidencjonowanych na subkoncie, z uwzględnieniem ich waloryzacji, wynosi 99575,49 zł - średnie dalsze trwanie życia wynosi 256,20 miesięcy; - wyliczona kwota emerytury wynosi 2390,93 zł.

Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26c ustawy emerytalnej: ( (...),82 + (...),80 + (...),49) / 256,20 = 2390,93 zł Okresowa emerytura kapitałowa wynosi 388, 66 zł Wypłata emerytury podlega zawieszeniu, gdyż kontynuuje Pani zatrudnienia. W celu podjęcia wypłaty emerytury należy przedłożyć w oddziale ZUS świadectwo pracy lub zaświadczenie potwierdzające fakt rozwiązanie stosunku pracy z każdym pracodawcą, na rzecz którego praca ta była wykonywana bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury oraz wniosek o podjęcie wypłaty emerytury.

Z uwagi na to, że zgodnie art. 25 ustawy emerytalnej podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie do końca miesiące poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytura, wysokość emerytury zostanie ustalona w ostatecznej kwocie z chwilą podjęcia wypłaty emerytury, tj. po rozwiązaniu stosunku pracy i zgłoszeniu wniosku o podjęcie wypłaty emerytury. Średni dalsze trwanie życia zostanie ustalone na dzień zgłoszenie wniosku o podjęcie wypłaty emerytury.

Z uwagi na to, że zgodnie z art. 25 ustawy emerytalnej podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, wysokość emerytury zostanie ustalona w ostatecznej kwocie z chwilą podjęcia wypłaty emerytury, tj. po rozwiązaniu stosunku pracy i zgłoszeniu wniosek o podjęcie wypłaty emerytury. Średnie dalsze trwanie życia zostanie ustalone na dzień zgłoszenia wniosku o podjęcie wypłaty emerytury.

Organ rentowy wskazał, że decyzja ma charakter zaliczkowy. Decyzja ostateczna zostanie wydana po udokumentowaniu rozwiązania stosunku pracy i zgłoszeniu wniosku o podjęcie wypłaty emerytury. /decyzja z dnia 13 września 2019 roku k. 11 -12v akt ZUS/ Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy w Łodzi dokonał na podstawie powołanych dowodów w postaci dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym w aktach rentowych. Rolą Sądu była ocena czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo obliczył emeryturę wnioskodawczyni.

Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:

Odwołanie wnioskodawczyni jest bezzasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. Art. 24.

1. Ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184.

2. Dla ubezpieczonych, urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, z wyjątkiem ubezpieczonych mających prawo do emerytury na warunkach określonych w art. 32, 33, 39, 40, 46, 50, 50a i 50e, 184 oraz w art. 88 ustawy, o której mowa w art. 150, zostaną ustanowione emerytury pomostowe. 2a. Ubezpieczonym spełniającym warunki określone w art. 50a lub 50e przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku i okresów pracy lub okresu pracy, określonych w tych przepisach.

3. Zasady, warunki i tryb ustanawiania emerytur, o których mowa w ust. 2, określi odrębna ustawa. W myśl art. 26 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 roku, poz.1383 z późn. zm.) emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 (podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24 , stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art.173-175 oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art.40a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem ust.1a i 1b oraz art.185) przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust.5 i art.183.

Zgodnie z art. 185.

1. Przy ustalaniu wysokości emerytury dla osób nabywających prawo do emerytury w wieku określonym w art. 184 kapitał początkowy podlega przeliczeniu poprzez dodanie do okresów składkowych okresu równego różnicy pomiędzy wiekiem emerytalnym, o którym mowa w art. 24, a faktycznym wiekiem przejścia na emeryturę. Do przeliczonego kapitału początkowego stosuje się przepisy art. 173 ust. 3-6.

2. Okresy składkowe, o których mowa w ust. 1, ustala się z dokładnością do pełnego miesiąca. Zgodnie art. 173 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy. Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osób w wieku 62 lat (art. 173 ust. 2). Kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12 (art. 174 ust. 1 ww. ustawy). Jak stanowi art. 174 ust. 2 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:

1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6, 2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5, 3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-4 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust.

2. W myśl ust. 3 ww. przepisu podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym, że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się przed dniem przed dniem 1 stycznia 1999 roku. Natomiast ust. 7 art. 174 stanowi, że do obliczenia kapitału początkowego przyjmuje się kwotę bazową wynoszącą 100 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w II kwartale kalendarzowym 1998 roku. Ustęp 8 analizowanego przepisu stanowi zaś, że przy obliczaniu kapitału początkowego część kwoty bazowej wynoszącej 24 % tej kwoty mnoży się przez współczynnik proporcjonalny do wieku ubezpieczonego oraz okresu składkowego i nieskładkowego osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 roku według określonego w ustawie wzoru.

Wartość współczynnika, obliczonego na podstawie ust. 8, w zależności od płci, wieku ubezpieczonego oraz stażu ubezpieczeniowego w dniu 31 grudnia 1998 r., przedstawiona jest w tabeli, stanowiącej załącznik do ustawy (ust. 13). Istota niniejszego postępowania sprowadziła się, zatem do rozstrzygnięcia czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo wyliczył emeryturę wnioskodawczyni. Organ rentowy w decyzji z dnia 26 sierpnia 2019 r. w kwocie składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wskazał kwotę (...),31 oraz kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego – (...),80.

Organ zsumował wyżej wymienione kwoty i podzielił przez średnie dalsze trwanie życia – 256, 20 m-cy i otrzymał kwotę emerytury 2390,93 zł. Następnie w decyzji zmieniającej z dnia 19 września 2019 r. decyzję z dnia 26 sierpnia 2019 r. organ wyodrębnił kwoty – kwotę składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 104954,82 zł, kwotę środków zewidencjonowanych na subkoncie 99575,49 zł oraz kwotę 408025,80 zł. Kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji tj. (...),82 oraz kwota środków zewidencjonowanych na subkoncie 99575,49 zł stanowi łącznie kwotę (...),31.

Organ rentowy prawidłowo zsumował wyżej wymienione wartości i podzielił przez średnie dalsze trwanie życia i otrzymał prawidłowy wynik emerytury - 2390,93 zł. Zgodnie z art. 24 ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych - wysokość okresowej emerytury kapitałowej stanowi iloraz kwoty środków zewidencjonowanych na subkoncie ustalonych na dzień, o którym mowa w art. 8 pkt 2, i średniego dalszego trwania życia, o którym mowa w art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Kwota okresowej emerytury kapitałowej wyliczonej przez organ wyniosła 388,66 zł. Organ prawidłowo wyliczył wartość kwoty okresowej emerytury kapitałowej tj. podzielił kwotę środków zewidencjonowanych na subkoncie - 99575,49 zł oraz podzielił przez średnią dalszego trwania życia tj. 256,20 m-cy. Nie było podstaw, aby podzielić argumentacji odwołującej co kwestii odjęcia przez organ kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie. Organ rentowy nie dokonał żadnej pomyłki w swoich obliczeniach. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

ZARZĄDZENIE odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć wnioskodawczyni z pouczeniem. J.K.