Appeal dismissed; plaintiff failed to prove special working conditions required for bridge pension under Polish Social Security Act.
Legislator summary
AI generatedThe court dismissed the plaintiff's appeal against the Social Insurance Institution's refusal to grant a bridge pension. The plaintiff argued that his work in the investment department qualified as special working conditions, but the court found he did not perform direct tasks like fault removal or network operation. Consequently, the court ruled that his employment did not meet the statutory requirements for special working conditions under the Bridge Pension Act.
Legislator headnote
AI generatedUstawa o emeryturach pomostowych; Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych: The bridge pension requires proof of work in special conditions or character as strictly defined by the Act, excluding general supervision or investment management roles.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt VIII U 83/19
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2019 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR del. Magdalena Kimel Protokolant: Justyna Jarzombek po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2019 r. w Gliwicach sprawy J. P. (P.) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o emeryturę pomostową na skutek odwołania J. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 26 listopada 2018 r. nr (...) 1. oddala odwołanie;
2. zasądza od odwołującego J. P. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. kwotę 180zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) SSR del. Magdalena Kimel Sygn.akt VIII U 83/19
UZASADNIENIE
Decyzją z 26 listopada 2018 r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. działając na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych odmówił ubezpieczonemu J. P. (P.) prawa do emerytury pomostowej. W uzasadnieniu wskazał, że ubezpieczonemu nie przysługuje sporne świadczenie przyznawane w myśl art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, bowiem nie udowodnił on pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat oraz po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tejże ustawy.
Do stażu pracy w szczególnych warunkach zaliczono ubezpieczonemu okresy od 1 stycznia 1989 r. do 31 października 1994 r. i od 1 listopada 1994 r. do 16 listopada 1997 r. Natomiast do pracy w szczególnych warunkach organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu okresów od 1 lipca 1982 r. do 30 czerwca 1986 r., od 1 lipca 1986 r. do 31 grudnia 1988 r., od 1 stycznia 2006 r. do 30 czerwca 2006 r. i od 1 lipca 2006 r. do 31 marca 2007 r., ponieważ ubezpieczony nie wykazał na jakiej podstawie zakwalifikowano wskazane w świadectwach wykonywania pracy w szczególnych warunkach stanowiska na jakich pracował w ww. okresach do pracy w szczególnych warunkach, zgodnie z wyk.
A działem XIV, poz. 24 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Organ rentowy wskazał nadto, że ubezpieczony nie spełnił również przesłanek warunkujących przyznanie prawa do emerytury pomostowej w wariancie z art. 4 w zw. z art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych, ponieważ ubezpieczony na dzień 1 stycznia 2009 r. nie udowodnił pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych wynoszącego co najmniej 15 lat.
Z powyższą decyzją nie zgodził się ubezpieczony. Wniósł odwołanie, w którym domagał się jej zmiany i przyznanie prawa do spornego świadczenia. Twierdził, że spełnia wszystkie warunki do przyznania prawa do spornego świadczenia. Jednocześnie wskazał, że przed 31 grudnia 2008 r. wykonywał prace wymienione w zał. nr 2 poz. 17 stanowiącym załącznik do ustawy o emeryturach pomostowych, tj. prace elektromonterów bezpośrednio przy usuwaniu awarii oraz eksploatacji napowietrznych sieci elektroenergetycznych w warunkach prac pod napięciem.
W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony J. P. urodził się (...) Ubezpieczony zatrudniony był od 8 października 1979 r. d 31 grudnia 1998 r. w (...) SA w G., następnie został przejęty w trybie art. 23 1 kp przez Spółkę (...) Sp. z o.o. w G., w której pracował od 1 stycznia 1999 r. do 30 czerwca 2002 r. W powyższych okresach ubezpieczony pracował kolejno na stanowiskach samodzielny referent techniczny (od 8 października 1979 r. do 30 czerwca 1982 r.), inspektor nadzoru (od 1 lipca 1982 r. do 30 czerwca 1986 r.), samodzielny referent techniczny-inspektor nadzoru (od 1 lipca 1986 r. do 31 grudnia 1988 r.), inspektor nadzoru inwestycji i remontów (od 1 stycznia 1989 r. do 31 października 1994 r.), starszy inspektor nadzoru inwestycji i remontów (od 1 listopada 1994 r. do 16 listopada 1997 r.), specjalista ds. inwestycji (od 17 listopada 1997 r. do 31 marca 2000r.), kierownik wydziału przedsięwzięć komercyjnych (od 1 kwietnia 2000 r. do 30 czerwca 2002 r.).
Ubezpieczony posiada świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 26 czerwca 2018 r., z którego wynika, że w od 1 lipca 1982 r ubezpieczony wykonywał prace wymienione w wykazie A, dziale XIV, poz. 24 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, tj. kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na wydziałach i oddziałach. Z kolei w okresie od 1 lipca 2002 r. do 31 marca 2007 r. ubezpieczony pracował w (...) SA w G. kolejno jako koordynator ds. realizacji- inspektor nadzoru (od 1 stycznia 2006 r. do 30 czerwca 2006 r.) oraz inspektor nadzoru-specjalista ds. realizacji inwestycji (od 1 lipca 2006 r. do 31 marca 2007 r.).
Ubezpieczony posiada świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 13 sierpnia 2018 r., z którego wynika, że w ww. okresach wykonywał prace wymienione w wykazie A, dziale XIV, poz. 24 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Powyższe dokumenty zostały wystawione przez następcę prawnego ww. zakładów pracy, tj. (...) SA w K.. Ubezpieczony legitymuje się ogólnym stażem pracy wynoszącym 37 lat, 11 miesięcy i 26 dni, z czego 37 lat i 2 miesiące to okresy składkowe, a 9 miesięcy i 25 dni okresy nieskładkowe.
W powyższych okresach ubezpieczony pracował w dziale inwestycji, który zajmował się prowadzeniem inwestycji elektroenergetycznych sieci. Pracowało tam ok. 30 pracowników, z czego prawie połowa to inspektorzy. Zakres obowiązków wszystkich inspektorów był taki sam- zmieniały się tylko nazwy stanowisk. W skład działu inwestycji wchodziły działy: planowania, rozliczeń, odszkodowań, uzgodnień, dział inspektorów nadzoru. Inspektorzy rozpoczynali pracę w biurze, po czym najczęściej wyjeżdżali na budowy. Nadzorowali kilkanaście, czasem kilkadziesiąt budów.
Do zadań ubezpieczonego należało przygotowanie inwestycji i ich nadzorowanie w terenie. Ubezpieczony sprawdzał dokumentację, porównywał ją z warunkami w terenie, nadzorował stale prowadzone roboty elektroenergetyczne, a także roboty związane z modernizacją stacji; nadzorował wykonanie praz z zgodności z projektem; sprawdzał zgodność stosowanych materiałów i urządzeń, nadzorował stosowanie technologii odpowiadającej standardom obowiązującym w energetyce; koordynował pracę. Uczestniczył również w posiedzeniach komisji przetargowych (do 2 godzin dziennie) oraz naradach koordynacyjnych.
Z kolei bezpośrednie prace przy budowie sieci elektroenergetycznych były wykonywane przez firmy zewnętrzne, w tym elektromonterów średnich, niskich i wysokich napięć. Usuwaniem awarii zajmowało się natomiast pogotowie energetyczne. Z kolei eksploatacja sieci elektroenergetycznych, a więc czynności związane z bieżącym utrzymaniem sieci, wykonywanie przeglądów, oględziny należała do służb eksploatacyjnych danego rejonu. Czynności te były poza sferą działania inspektorów. Zdarzały się sytuacji, że inspektorzy udzielali porad w zakresie awarii.
Niemniej jednak nie brali bezpośredniego udziału w usunięciu awarii czy eksploatacji sieci. Ubezpieczony –pracując w terenie- pracował w pobliżu czynnych urządzeń elektroenergetycznych oraz urządzeń naprawianych. Nie wykonywał prac elektromontera. Ubezpieczony bezpośrednio nie uczestniczył przy usuwaniu awarii czy eksploatacji napowietrznych sieci elektroenergetycznych w warunkach prac pod napięciem. W dniu 17 maja 2018 r. ubezpieczony wniósł o przyznanie mu prawa do emerytury pomostowej. W dniu 26 listopada 2018 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do spornego świadczenia z przyczyn wyżej wskazanych.
Od powyższej decyzji ubezpieczony wniósł odwołanie, które zainicjowało niniejsze postępowanie. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach organu rentowego; aktach osobowych ubezpieczonego; zeznań świadka A. C. złożonych na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. (k.50-52); zeznań świadka M. K. złożonych na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. (k.52-54); zeznań świadka A. P. złożonych na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. (k.54-55); zeznań świadka K. S. złożonych na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. (k.55-56); zeznań świadka A.
Ż. złożonych na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. (k.56-57); zeznań ubezpieczonego złożonych na rozprawie w dniu 10 maja 2019 r. (k.59-60); Sąd dał wiarę zeznaniom świadków A. C., M. K., A. P., K. S., A. Ż. uznając je za spójne i kompletne. Zeznania świadków pokrywają się z zeznaniami ubezpieczonego. Sąd uznał materiał dowodowy za wiarygodny, kompletny i pozwalający na poczynienie ustaleń faktycznych.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.) prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1)urodził się po dniu 31 grudnia 1948r.; 2)ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat; 3)osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn; 4)ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn; 5)przed dniem 1 stycznia 1999r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; 6)po dniu 31 grudnia 2008r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 7)nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
W myśl art. 49 ustawy, prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która: 1)po dniu 31 grudnia 2008r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 2)spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12; 3)w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2009r.) miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3. Natomiast po myśli art. 3 ust. 1 ustawy prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.
Natomiast prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy (art. 3 ust. 3). Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2009r. ), w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 1, a za pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 3. (art. 3 ust. 4 i 5).
Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy prace (do 31 grudnia 2008r.) w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. (art. 3 ust.
7) Zgodnie z treścią art. 12 ustawy przy ustalaniu okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o których mowa w art. 4-11, nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał wynagrodzenie lub świadczenie z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury pomostowej albowiem po dniu 31.12.2008r nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust 1 i 3 ustawy, tj. nie spełnił warunków o którym mowa w art. 4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych, nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat.
W sprawie bezspornym było, że po 31.12.2008r ubezpieczony nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust 1 i 3 ustawy. W niniejszej sprawie Sąd zbadał, czy ubezpieczony spełnił przesłanki o których mowa w cytowanym powyżej art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych. Przepis ten pozwala na ustalenie prawa do emerytury pomostowej także dla pracownika, który po dniu 31.12.2008 r nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach, w rozumieniu tej ustawy, ale stawia ubezpieczonemu do spełnienia jeszcze dwa dodatkowe warunki: - pierwszy to spełnienie przesłanek wskazanych w art. 4 pkt 1-5 i 7 Ubezpieczony urodził się po dniu 31.12.1948r, osiągnął wiek wynoszący dla mężczyzn co najmniej 60 lat, ma kres składkowy i nieskładkowy wynoszący dla mężczyzn co najmniej 25 lat, przed dniem 01.01.1999 r wykonywał prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w rozumieniu art 3 ust1 i 3 ustawy, lub art. 32 i art. 33 ustawy emerytalnej, nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy, - drugi warunek to: aby w dniu wejścia wżycie ustawy, to jest w dniu 01 stycznia 2009 r osoba ubiegająca się o emeryturę pomostową miała przynajmniej 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach ale tylko w rozumieniu art. 3 ust 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, czyli prac wskazanych w załączniku nr 1 do tej ustawy.
W załączniku nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych w pkt 17 wymienione zostały prace elektromonterów bezpośrednio przy usuwaniu awarii oraz eksploatacji napowietrznych sieci elektroenergetycznych w warunkach prac pod napięciem. Z przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego wynika, że ubezpieczony pracując jako inspektor nadzoru (od 1 lipca 1982 r. do 30 czerwca 1986 r.), samodzielny referent techniczny-inspektor nadzoru (od 1 lipca 1986 r. do 31 grudnia 1988 r.) koordynator ds. realizacji- inspektor nadzoru (od 1 stycznia 2006 r. do 30 czerwca 2006 r.) oraz inspektor nadzoru-specjalista ds. realizacji inwestycji (od 1 lipca 2006 r. do 31 marca 2007 r.) w żaden sposób nie wykonywał pracy wymienionej w zał. nr 2 poz. 17 stanowiącym załącznik do ustawy o emeryturach pomostowych.
Z zeznań świadków oraz z zeznań ubezpieczonego jednoznacznie wynika, że awarie były usuwane przez specjalne ekipy z danego regionu, a eksploatacją sieci zajmowała się właściwa grupa eksploatacyjna. Czynnościami tymi nie zajmowali się inspektorzy. Zaznaczyć należy, że ubezpieczony był zatrudniony w dziale inwestycji, a do jego obowiązków należało przede wszystkich dbanie o przygotowanie inwestycji i ich realizacja w terenie, a także nadzór. Nie brał on udziału w czynnościami bezpośrednio związanych z usuwaniem awarii czy eksploatacją sieci napowietrznych, nie pracował jako elektromonter.
Pracy bezpośredniej przy usuwaniu awarii oraz eksploatacji napowietrznych sieci elektroenergetycznych nie stanowi praca w sąsiedztwie instalacji czynnych. Praca w pobliżu czynnych urządzeń energetycznych nie uprawnia do emerytury pomostowej Podkreślić należy, że w świetle art. 49 pkt 3 ustawy o emeryturach pomostowych przesłankę z art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych analizować należy przez pryzmat przepisów art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, a zatem nie znajdują zastosowania przepisy dotychczasowe, do których odsyła przepis art. 32 ust. 4 ustawy emerytalnej., tj. przepisy rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.
U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) (tak też: wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt III AUa 978/15). Ustawa o emeryturach pomostowych zawęziła rodzaje prac i stanowiska, na których wykonuje się prace w warunkach szczególnych w porównaniu do tych prac i stanowisk, jakie zawiera wyk. A będący załącznikiem do Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Ponadto wykaz prac wskazany w ustawie o emeryturach pomostowych jest zamknięty i nie podlega uzupełnieniu, co oznacza, że cech pracy o szczególnym charakterze lub w szczególnych warunkach nie mogą posiadać inne prace, choćby sposób ich wykonywania i ich jakość mogła obniżyć się z wiekiem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II UK 164/11, LEX nr 1171289).
Ubezpieczony nie udowodnił zatem, że na dzień 1 stycznia 2009 r. legitymuje się stażem w szczególnych warunkach, zgodnie z art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Reasumując ubezpieczony nie spełnił przesłanek do przyznania mu prawa do emerytury pomostowej zarówno w wariancie z art. 4, jak i z art. 4 w zw. z art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 477 14§1 kpc oddalił odwołanie ubezpieczonego jako bezzasadne i orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności na wynik procesu wyrażoną w art. 98 § 1 kpc w zw. z §9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804) zasądzając od ubezpieczonego jako od strony przegrywającej proces, na rzecz organu rentowego 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) SSR del.
Magdalena Kimel