Legislator Case Law & Legislation
I C 758/19 AI generated

Bank dismissed for failing to follow mandatory pre-termination notice procedures under banking law.

Case Number I C 758/19
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The court dismissed the bank's claim for loan repayment, ruling that the bank violated mandatory procedural requirements before terminating the loan agreement. Although the borrower was in default, the bank failed to issue a formal demand letter with a minimum 14-day working day notice period as required by law. Consequently, the court held that the subsequent termination declaration was invalid and could not be ratified, leaving the debt unenforceable.

Legislator headnote

AI generated

Art. 58 § 1 k.c.; Art. 75c ust. 1-2 ustawy o prawach bankowych: The bank's declaration of termination of a loan contract is void if it fails to first issue a demand letter with a minimum 14-day working day notice period, and such termination cannot be ratified by subsequent actions.

Keywords

AI generated
loan contract termination banking law procedure mandatory notice period invalid declaration of will ratification of void act professional bank duties enforceability of debt

Cited Legislation

AI generated
Art. 58 § 1 k.c.
W przypadku, gdy powyższe przesłanki nie zostały spełnione, czynność prawna banku polegająca na wypowiedzeniu umowy jest nieważna (art. 58 § 1 k.c.).
Art. 75c ust. 1-2 ustawy o prawach bankowych
Zdaniem Sądu, powód dokonał wypowiedzenia umowy pożyczki w wadliwy sposób, bez wdrożenia procedury wynikającej z przepisu art. 75c ustawy Prawo bankowe.
§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku
O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepisy § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.
art. 98 k.p.c.
1800 ze zm.) oraz art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
art. 58 § 1 k.c
W przypadku, gdy powyższe przesłanki nie zostały spełnione, czynność prawna banku polegająca na wypowiedzeniu umowy jest nieważna (art. 58 § 1 k.c.).
art. 98 k.p.c
1800 ze zm.) oraz art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Cited Case Law

AI generated
wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 15.04.2019r. w sprawie V ACa 663/18
wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 19.07.2018r. w sprawie I ACa 285/18
w sprawie V ACa 663/18, Legalis; podobnie wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 19.07.2018r. w sprawie I ACa 285/18).
V ACa 663/18
Bank appeal dismissed for failing to prove loan termination under mandatory bank law article 75c.
I ACa 285/18
Appeal dismissed; bank's conditional termination notice lacked clarity and prior demand, preventing immediate debt enforceability.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I C 758/19 upr.

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 marca 2020 r. Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Anna Gajewska Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Zuzga po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2020 r. w Piszu sprawy z powództwa (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. przeciwko B. G. o zapłatę o r z e k a : I. Oddala powództwo. II. Zasądza od powoda (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na rzecz pozwanej B. G. kwotę 3 617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 758/19 upr

UZASADNIENIE

(...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wytoczyła powództwo przeciwko B. G. o zapłatę kwoty 19 141,87 złotych wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od kwoty 17 812,24 złotych od dnia 10.09.2019r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że w dniu 30.01.2018r. pomiędzy stronami zawarta została umowa pożyczki nr (...) z pakietem ubezpieczeniowym z terminem zapadalności wyznaczonym na dzień 15.02.2026r., na podstawie której powódka udzieliła pozwanej pożyczki gotówkowej w kwocie 25 137,08 zł.

Pozwana zobowiązała się do spłaty pożyczki wraz z odsetkami w 96 równych ratach płatnych do 15-ego dnia każdego miesiąca zgodnie z harmonogramem spłaty. Pozwana nie realizowała postanowień umowy. Z powodu braku spłaty wymaganych rat, powódka pismem z 13.06.2019r. wypowiedziała umowę pożyczki z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia. Korespondencja została doręczona pozwanej 24.06.2019r. Przed wytoczeniem powództwa powódka skierowała do pozwanej wezwanie do zapłaty, informując o możliwości zawarcia ugody/porozumienia w spłacie wymagalnego zadłużenia, jednakże do dnia dzisiejszego pozwana nie podjęła próby dobrowolnego uregulowania zadłużenia.

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym w niniejszej sprawie 23.09.2019r., Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie nakazał pozwanej zapłacić na rzecz powódki całość dochodzonego roszczenia wraz z kosztami postępowania (k. 6). Pozwana w przepisanym terminie wniosła sprzeciw od wydanego nakazu zapłaty zaskarżając go w całości. Wniosła o zawieszenie niniejszego postępowania z uwagi na toczące się śledztwo. Podniosła, że została pokrzywdzona przez przestępcze działania J. W. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Operacje (...), jak również reprezentującej (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w T..

Prokuratura Rejonowa w Ełku w postępowaniu pod sygn. akt PR 2 Ds. 243/2019 postawiła J. W. zarzuty doprowadzenia do niekorzystanego rozporządzenia mieniem znacznej wartości poprzez wprowadzenie w błąd, co do faktycznej zdolności kredytowej kredytobiorców oraz ilości zaciąganych przez nich zobowiązań w innych bankach, a także faktycznej możliwości osiągnięcia deklarowanego zysku oraz możliwości spłaty zaciągniętych zobowiązań finansowych, a także przejęcia i używania środków pieniężnych pochodzących z ww. przestępstwa.

Śledztwo to przejęła Prokuratura Okręgowa w Suwałkach, która prowadzi je pod sygn. akt PO 1 Ds. 51/2019. Ewentualnie, pozwana wniosła o oddalenie powództwa jako bezzasadnego i o zasądzenie na jej rzecz od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zakwestionowała roszczenie powódki tak co do zasady, jak i wysokości. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 30 stycznia 2018 roku pomiędzy (...) Bankiem (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w W., a B. G. zawarta została umowa pożyczki o numerze (...), w ramach której B.

G. przyznana została kwota 25 137,08 złotych, a wypłacona na rachunek bankowy została kwota 17 500 złotych. Zgodnie z harmonogramem spłat, B. G. zobowiązała się do spłaty pożyczki wraz z odsetkami umownymi w 96 równych miesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych płatnych do 15-ego dnia każdego miesiąca począwszy od marca 2018 roku, w wysokości określonej w planie spłaty. (dowód: umowa pożyczki k.

23) W związku z brakiem spłaty zadłużenia wymagalnego w wysokości 1 157,61 złotych, pismem z 13 czerwca 2019 roku (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wypowiedziała umowę pożyczki z 30 stycznia 2018 roku z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia. Jednocześnie Bank poinformował, że brak spłaty zadłużenia wymagalnego przed upływem terminu wypowiedzenia spowoduje, że cała kwota pożyczki wraz z odsetkami i opłatami stanie się przeterminowana i wymagalna. Jeżeli natomiast w okresie wypowiedzenia nastąpi spłata całości zadłużenia wymagalnego, wypowiedzenie należy traktować jako bezskuteczne, a w konsekwencji umowa kontynuowana będzie na dotychczasowych obowiązujących warunkach.

Pismo zawierające oświadczenie Banku o wypowiedzeniu umowy pożyczki zostało doręczone B. G. w dniu 24.06.2019r. Wezwanie do zapłaty pozostało bezskuteczne. (dowód: pismo z 13.06.2019r. wraz z dowodem doręczenia k. 27-28) Pismem z 1 sierpnia 2019 roku, doręczonym pożyczkobiorcy w dniu 12 sierpnia 2019 roku, (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. skierowała do B. G. wezwanie do zapłaty w terminie 7 dni zadłużenia z tytułu umowy pożyczki numer (...), które na dzień sporządzenia pisma wynosiło 18 875,42 złotych. Jednocześnie Bank poinformował o możliwości złożenia w terminie 7 dni wniosku o zawarcie porozumienia lub umowy ugody, ustalających warunki spłaty zadłużenia. (dowód: pismo z 01.08.2019r. wraz z dowodem doręczenia k. 34-35; historia operacji na kontrakcie kredytowym k. 29-31) Prokuratura Okręgowa w Suwałkach przejęła do prowadzenia i zarejestrowała pod sygn. akt PO I Ds. 51.2019 postępowanie Prokuratury Rejonowej w Ełku prowadzone pod sygn. akt PR 2 Ds. 243.2019 w sprawie oszustwa na szkodę wielu osób w postaci doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości ustalonych w sprawie pokrzywdzonych, w tym B.

G., poprzez wprowadzenie w błąd co do faktycznej zdolności kredytowej kredytobiorców oraz ilości zaciąganych przez nich zobowiązań w innych bankach, a także faktycznej możliwości osiągnięcia deklarowanego zysku oraz możliwości spłaty zaciągniętych zobowiązań finansowych, a także przejęcia i używania środków pieniężnych pochodzących z ww. przestępstwa. (dowód: pismo z Prokuratury Okręgowej w Suwałkach k.

68)

Sąd zważył, co następuje:

Zawarta przez strony umowa pożyczki zasadniczo jest regulowana w przepisach art. 720-724 k.c., a także znajdują do niej zastosowanie przepisy ustawy z 12.05.2011r. o kredycie konsumenckim na mocy art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, a nadto przepisy ustawy Prawo bankowe z 29.08.1997r. Pozwana wniosła o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na toczące się śledztwo przeciwko J. W., jednak niniejsze powództwo – w ocenie Sądu – winno być oddalone z powodów, które nie mają związku z zarzutami przedstawionymi podejrzanej.

Roszczenie powódki podlegało oddaleniu, albowiem powódka nie zdołała wykazać, że roszczenie o zwrot pożyczki stało się wymagalne z chwilą jego wypowiedzenia. Podkreślenia przy tym wymaga, iż żądanie swoje powódka wywodziła z faktu postawienia całego zobowiązania w stan wymagalności w związku z wypowiedzeniem umowy pożyczki łączącej ją z pozwaną, a tym samym winna była wykazać, iż wypowiedzenie to było skuteczne. Okoliczność, iż pozwana faktu tego nie podważała, nie zwalniała Sądu z obowiązku przesądzenia prawidłowości wypowiedzenia wiążącej strony umowy.

Zgodnie z art. 75c ust. 1-6 ustawy Prawo bankowe, jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Bank powinien, na wniosek kredytobiorcy, umożliwić restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu, jeżeli jest uzasadniona dokonaną przez bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy.

Restrukturyzacja, o której mowa w ust. 1, dokonywana jest na warunkach uzgodnionych przez bank i kredytobiorcę. Bank, w przypadku odrzucenia wniosku kredytobiorcy o restrukturyzację zadłużenia, przekazuje kredytobiorcy, bez zbędnej zwłoki, szczegółowe wyjaśnienia, w formie pisemnej, dotyczące przyczyny odrzucenia wniosku o restrukturyzację. Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do umów pożyczek pieniężnych. Zdaniem Sądu, powód dokonał wypowiedzenia umowy pożyczki w wadliwy sposób, bez wdrożenia procedury wynikającej z przepisu art. 75c ustawy Prawo bankowe.

Uwzględniając treść wspomnianego przepisu uznać należy, że bank nie może swobodnie wypowiedzieć umowy kredytowej, gdy kredytobiorca popadł w opóźnienie ze spłatą kredytu. W pierwszej kolejności bank winien doręczyć kredytobiorcy wezwanie oraz odczekać do upływu dodatkowego terminu, wyznaczonego w wezwaniu (nie krótszego niż 14 dni roboczych), na spłatę zadłużenia. Dopiero po upływie tego terminu może złożyć wobec kredytobiorcy oświadczenie woli w sprawie wypowiedzenia umowy kredytowej. W przypadku, gdy powyższe przesłanki nie zostały spełnione, czynność prawna banku polegająca na wypowiedzeniu umowy jest nieważna (art. 58 § 1 k.c.).

W szczególności nie prowadzi ona do wymagalności wierzytelności banku o spłatę tej części kredytu, co do której kredytobiorca nie pozostawał w opóźnieniu. Procedura wynikająca z art. 75c ustawy nie może być przeprowadzona także po złożeniu oświadczenia o wypowiedzeniu umowy kredytu. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, tym samym wypowiedzenie umowy kredytu nie może być konwalidowane poprzez późniejsze działania. Wskazany przepis prawa bankowego stanowi w całości przepis semidyspozytywny. Może zostać zmieniony w umowie kredytu albo osobnym porozumieniu jedynie na korzyść kredytobiorcy, na przykład przez wydłużenie terminu na złożenie wniosku w sprawie restrukturyzacji kredytu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 15.04.2019r. w sprawie V ACa 663/18, Legalis; podobnie wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 19.07.2018r. w sprawie I ACa 285/18).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, iż powódka w pierwszej kolejności wypowiedziała umowę pożyczki z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia, po upływie którego to okresu, pismem z 1 sierpnia 2019 roku wezwała pozwaną do zapłaty w terminie 7 dni zadłużenia z tytułu umowy pożyczki numer (...), informując jednocześnie o możliwości złożenia w terminie 7 dni wniosku o zawarcie porozumienia lub umowy ugody, ustalających warunki spłaty zadłużenia. Podkreślić należy, że od banku jako profesjonalisty należy oczekiwać, aby działania upominawcze były zgodne z dyspozycją art. 75c prawa bankowego i tym samym poprzedzały właściwe wypowiedzenie umowy.

Z samej istoty upomnienia wynika, że stanowi ono rodzaj skarcenia, napomnienia, przypomnienia, lecz nie ukarania. Sekwencja oświadczeń powodowego banku powinna być taka, że w pierwszej kolejności winien on wezwać kredytobiorcę do zapłaty, z poinformowaniem o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację, a następnie, w przypadku bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu, złożyć oświadczenie o wypowiedzeniu umowy. Tego w rozpatrywanym przypadku nie było. Mając powyższe na uwadze, uznając roszczenie powódki za niezasadne, na podstawie powołanego przepisu Sąd powództwo oddalił.

O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepisy § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W tym przypadku jest to kwota 3 600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota 17 złotych tytułem zwrotu opłaty od udzielonego pełnomocnictwa.