Military pension appeal dismissed; court ruled simultaneous military pay and pension during active duty was illegal.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the appellant's appeal against a lower court decision ordering the return of an overpaid military pension. The appellant, a military retiree, had received both a pension and active military pay during a period when he was recalled to active duty, which the court found to be prohibited by law. The court held that the pension was legally due to be suspended and the overpaid amount returned because the general rule forbids receiving both benefits simultaneously. Consequently, the lower court's finding that the pension was invalid during the active duty period was upheld as correct.
Legislator headnote
AI generatedArt. 39a, Art. 41 ust. 2, Art. 48 ust. 1 of the Act on Pension Provision for Professional Soldiers and Their Families; the pension is suspended upon recall to active duty, and receiving both pension and military pay simultaneously is prohibited, making the pension for that period invalid and subject to return.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt III A Ua 1070/18
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 października 2018 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Irena Różańska-Dorosz (spr.) Sędziowie: SSA Ireneusz Lejczak SSO del. Izabela Głowacka-Damaszko Protokolant: Marcin Guzik po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy R. J. przeciwko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu Oddział we W. o zwrot nienależnie pobranej emerytury na skutek apelacji R. J. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 czerwca 2018 r. sygn. akt VIII U 335/18 oddala apelację.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 25 czerwca 2018 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wnioskodawcy R. J. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego Oddział we W. z 21 grudnia 2017 r., nr (...), którą wstrzymano wnioskodawcy wypłatę emerytury wojskowej z dniem 1 grudnia 2017 r., a nadto stwierdzono, że w okresie od 6 do 30 listopada 2017 r. wnioskodawca pobrał nienależne świadczenie wojskowe w wysokości 4.643,04 zł. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy wydał w oparciu o następująco ustalony stan faktyczny:
R. J. posiada ustalone prawo do emerytury wojskowej na podstawie decyzji Wojskowego Biura Emerytalnego we W. z 16 grudnia 2011 r. W dniu 6 listopada 2017 r., na mocy rozkazu personalnego nr (...) Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej oraz kontraktu na pełnienie służby zawodowej kontraktowej, wnioskodawca został powołany do zawodowej służby wojskowej. W okresie od 6 listopada 2017 r. do 30 listopada 2017 r. wnioskodawca pobierał uposażenie wojskowe i emeryturę wojskową wypłaconą przez WBE we W.. Decyzją 21 grudnia 2017 r., nr (...), WBE we W. wstrzymało R.
J. wypłatę emerytury wojskowej oraz stwierdziło pobranie w okresie od 6 listopada 2017 r. do 30 listopada 2017 r. nienależnego świadczenia wojskowego w kwocie brutto 4.643,04 zł. Kolejną decyzją z 21 grudnia 2017 r., nr (...), WBE we W. zawiesiło R. J. prawo do emerytury wojskowej z dniem 6 listopada 2017 r. Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy stwierdził, że odwołanie wnioskodawcy nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd ten przytoczył treść przepisów, które były podstawą wydania decyzji w sprawie wnioskodawcy, tj. art. 39a, art. 41 ust. 2 ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (j.t.:
Dz.U.2015.330; dalej: ustawa), a nadto art. 44 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy i wskazał, że nie ulega wątpliwości, że R. J. od 6 listopada 2017 r. został powołany do pełnienia zawodowej służby wojskowej, pobierając w tym czasie emeryturę wojskową. Z tego powodu Sąd pierwszej instancji przyjął, że prawo do emerytury wojskowej wnioskodawcy, w świetle art. 39a podlegało zawieszeniu w dniu ponownego powołania do zawodowej służby wojskowej, tj. 6 listopada 2017 r. W ocenie Sądu Okręgowego, WBE prawidłowo przyjęło, że w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do zastosowania art. 41 ust. 2 ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, a w konsekwencji zasadnie zawieszono wnioskodawcy prawo do emerytury wojskowej w okresie od 6 do 30 listopada 2017 r.
Natomiast, jeśli chodzi o datę wstrzymania prawa do emerytury wojskowej, w ocenie Sądu pierwszej instancji, organ rentowy również prawidłowo zastosował przepisy, gdyż art. 44 ust. 2 pkt 1 ustawy nie pozwala na wydanie decyzji o wstrzymaniu świadczenia miesiąc, po miesiącu wydania decyzji w tym przedmiocie. Sąd stanął na stanowisku, że art. 44 ust. 2 pkt 1 ustawy nie może być stosowany z wyłączeniem art. 41 ust. 2 ustawy. W innym bowiem przypadku ubezpieczony byłby uprawniony do otrzymywania emerytury wojskowej i uposażenia z tytułu ponownego powołania do służby wojskowej, pomimo jednoznacznego wyłączenia takiego zbiegu zgodnie z art. 39a i art. 41 ust. 2 ustawy.
Sąd Okręgowy powołał się również na stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z 22 października 2003 r., sygn. akt: II UK 112/03, zgodnie z którym emerytury lub renty inwalidzkiej oraz dodatków z wojskowego zaopatrzenia emerytalnego nie wypłaca się jedynie za okres, za który żołnierz zawodowy otrzymał uposażenie przewidziane w ustawie z 1974 r. o uposażeniu żołnierzy. Wypłata słusznie nabytych praw emerytalnych lub rentowych może być wstrzymana, zawieszona bądź częściowo ograniczona wyłącznie na podstawie i w granicach niesprzecznych z Konstytucją RP norm prawa ustawowego.
Do tego rodzaju szczególnych unormowań ustawowych zalicza się art. 41 ust. 2 ustawy z 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Szczególna natura prawna powołanego unormowania nakazuje jego ścisłą gramatyczną wykładnię, bez możliwości dokonywania interpretacji rozszerzającej przewidzianej w nim wyjątkowej dopuszczalności wstrzymania wypłaty świadczeń emerytalnych lub rentowych z wojskowego zaopatrzenia emerytalnego. Reasumując, zdaniem tego Sądu, w przedmiotowej sprawie były podstawy do zawieszenia prawa do emerytury i wstrzymania jej wypłaty od 1 grudnia 2017 r., a co za tym idzie również świadczenie wypłacone ubezpieczonemu za okres od 6 do 30 listopada 2017 r. było świadczeniem nienależnym w myśl art. 48 ustawy.
Sąd nie doszukał się, zatem podstaw do uwzględnienia odwołania wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku, a to zgodnie z art. 477 14 § 1 k.p.c. Orzeczenie o kosztach Sąd wydał na podstawie art. 98 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku złożył wnioskodawca wnosząc o jego zmianę lub uchylenie oraz nakazanie organowi emerytalnemu zmiany decyzji. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, odnosząc się do zaskarżonej decyzji będącej przedmiotem postępowania, że nieprawidłowo został zastosowany przepis art. 41 ust. 2 ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin.
Zdaniem wnioskodawcy przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy organ rentowy rozpoczyna dopiero wypłatę emerytury, a emeryt wojskowy zamierza skorzystać z uprawnienia przyznanego mu w art. 95 ww. ustawy. W ocenie skarżącego przepis ten nie odnosi się do jego sytuacji i nie może być podstawą do wydania decyzji w jego sprawie.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zarzutom skarżącego Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy i wyczerpujący ustalił w sprawie stan faktyczny, jak też zastosował właściwe przepisy prawne, które przytoczył i przeanalizował w pisemnym uzasadnieniu wyroku. Poza sporem w sprawie było, że R. J., w okresie od 6 listopada 2017 r. do 30 listopada 2017 r. pobrał emeryturę wojskową i jednocześnie uposażenie wojskowe w związku z powołaniem do zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr nr (...) z dnia 29 sierpnia 2017 r.
Spór w sprawie dotyczył właściwej oceny powyższych faktów, w odniesieniu do przepisów regulujących kwestie wstrzymania wypłaty emerytury i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W związku z powyższym rozważania należy rozpocząć od wskazania, że zgodnie z przepisem art. 41 ust. 2 ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U.2017.2225 j.t.), emerytury lub renty inwalidzkiej oraz dodatków nie wypłaca się za okres, za który żołnierz otrzymał uposażenie przewidziane w przepisach o uposażeniu żołnierzy, chyba że emerytura lub renta inwalidzka byłaby korzystniejsza.
W tym przypadku organ emerytalny potrąca z należnej emerytury lub renty inwalidzkiej oraz dodatków kwoty wypłacone z tytułu uposażenia lub świadczenia pieniężnego przysługującego po zwolnieniu ze służby. Istotne jest, czego nie zauważa apelujący, że przepis ten wyraża generalną zasadę niedopuszczalności jednoczesnego pobierania emerytury wojskowej i uposażenia, zgodnie z którą świadczenia emerytalne zastępują uposażenie i inne świadczenia uzyskiwane z tytułu wykonywania zawodowej służby wojskowej. Zatem nie ma wątpliwości, że w sytuacji, z jaką mamy do czynienia w sprawie, tj. równoczesnego pobrania w okresie od 6 do 30 listopada 2017 r. emerytury oraz uposażenia wojskowego, świadczenie emerytalne otrzymane przez wnioskodawcę za ww. okres było nienależne.
Skoro tak, to podlegało zwrotowi stosownie do art. 48 ust. 1 przytoczonej wyżej ustawy, zgodnie z którym osoby, które pobierały świadczenia pieniężne pomimo istnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo ograniczenie ich wysokości, są obowiązane do zwrotu nienależnych im świadczeń, jeżeli były pouczone w formie pisemnej przez organ emerytalny o obowiązku zawiadomienia o tych okolicznościach. W sprawie zachodziła podstawa do zawieszenia prawa do emerytury, w świetle art. 39a tej ustawy, bowiem wnioskodawca - emeryt wojskowy został powołany do zawodowej służby wojskowej.
Pouczenie natomiast zawarte jest w punkcie 11 decyzji z 16 grudnia 2011 r. o przyznaniu emerytury wojskowej, którą wnioskodawca otrzymał 23 grudnia 2011 r. Wobec powyższych regulacji i rozważań, mimo konsekwentnych zarzutów wnioskodawcy, w sprawie nie ma zastosowania art. 44 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, zgodnie z którym wypłatę emerytury lub renty albo dodatków, zasiłków i świadczeń pieniężnych, o których mowa w art. 25, wstrzymuje się, jeżeli powstaną okoliczności uzasadniające zawieszenie prawa do świadczeń lub ustanie tego prawa.
Wypłatę świadczeń pieniężnych wstrzymuje się, poczynając od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym wojskowy organ emerytalny wydał decyzję w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. a i c oraz pkt 3. Jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy przepis ten nie może być stosowany z pominięciem ww. generalnej zasady o niedopuszczalności jednoczesnego pobierania emerytury wojskowej i uposażenia. Skoro zatem doszło do sytuacji, w której ziściła się przesłanka do zawieszenia prawa do emerytury, to brak było podstaw, już od tego momentu, do wypłaty przedmiotowego świadczenia.
Z tego względu Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c., oddalił apelację wnioskodawcy jako bezzasadną. SSO del. Izabela Głowacka-Damaszko SSA Irena Różańska-Dorosz SSA Ireneusz Lejczak