Appeal court quashes first-instance sentence for failure to address victim's compensation request under Art. 46 § 1 k.k.

Warszawa, dnia 6 września 2019 r. Sygn. akt VI Ka 1398/18

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie : Przewodniczący: SSO Jacek Matusik Sędziowie: SO Sebastian Mazurkiewicz SR del. Justyna Dołhy (spr.) protokolant: protokolant sądowy- stażysta Aleksander Wawer przy udziale prokuratora Ewy Gołębiowskiej po rozpoznaniu dnia 6 września 2019 r. w Warszawie sprawy A. R. syna J. i S. ur. (...), w W. art. 286 § 1 k.k. oskarżonego o przestępstwa z art. 286 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 2 lipca 2018 r. sygn. akt III K 454/18 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie do ponownego rozpoznania. SSO Jacek Matusik SSO Sebastian Mazurkiewicz SSR del. Justyna Dołhy Sygn. akt VI Ka 1398/18

UZASADNIENIE

A. R. został oskarżony o popełnienie dwóch występków z art. 286 § 1 kk. Wraz z aktem oskarżenia prokurator skierował do Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie wniosek w trybie art. 335 § 2 kpk w zakresie wymierzenia za każdy z występków kar po 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz kary łącznej w wymiarze 8 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrokiem z dnia z dnia 2 lipca 2018 r. w sprawie o sygn. akt III K 454/18 oskarżony A. R. został uznany za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, za które Sąd wymierzył kary uzgodnione przez prokuratora z oskarżonym.

Od powyższego wyroku apelację wywiódł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego (...) S.A. z siedzibą w Ł., który w oparciu o art. 438 pkt 1 kpk zaskarżył wyrok na niekorzyść oskarżonego zarzucając m. in. obrazę treści art. 46 § 1 kk poprzez brak rozstrzygnięcia Sądu w zakresie złożonego przez oskarżyciela posiłkowego wniosku o nałożenie na podstawie art. 46 § 1 kk na oskarżonego obowiązku częściowego naprawienia szkody. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego częściowego obowiązku naprawienia szkody ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy.

Sąd Okręgowy zważył co następuje. Apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego zasługuje w pełni na uwzględnienie. Analizując zaskarżone orzeczenie przez pryzmat zarzutu podniesionego w niej należy w całości podzielić przedstawioną przez skarżącego argumentację. Jak wynika z akt sprawy, Sąd Rejonowy wydając wyrok w niniejszej sprawie znał treść wniosku pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, który wpłynął do akt najpierw w dniu 29 czerwca 2018 r., a następnie w dniu 2 lipca 2018 r. Świadczy również o tym zapis w protokole posiedzenia z dnia 2 lipca 2018 r.

Pomimo tego Sąd Rejonowy nie uwzględnił tego wniosku, przy czym nieznane są przyczyny, z powodu których wniosek zgłoszony przez oskarżyciela posiłkowego w trybie art. 46 § 1 kk nie został uwzględniony, ponieważ pisemne uzasadnienie wyroku nie zawiera stosownej argumentacji, chociaż Sąd sporządzał je na wniosek pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego. Zarówno treść wyroku jak i okoliczności sprawy oraz treść wniosku wskazują na konieczność podjęcia w tym zakresie decyzji przez Sąd I instancji albowiem z uwagi na treść art. 46 § 1 kk jest on takim wnioskiem związany.

Szkoda istniała w chwili orzekania, bowiem nie została naprawiona, zaś obowiązek naprawienia szkody obejmuje również utracone korzyści, które zostały wskazane przez oskarżyciela posiłkowego. Sąd Rejonowy winien zatem dokonać stosownej modyfikacji wniosku przy uwzględnieniu w tym zakresie stanowiska stron albo rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych. Biorąc pod uwagę powyższe, konieczne stało się uchylenie wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania. Konieczność uchylenia wyroku związana była z niestawiennictwem oskarżonego na rozprawie odwoławczej pomimo wezwania go i brakiem możliwości uzyskania od niego stanowiska co do warunków skazania w zakresie wniosku oskarżyciela posiłkowego złożonego w trybie art. 46 § 1 kk.

Zgodnie z art. 437 § 2 kpk konieczne w niniejszej sprawie jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości, ponieważ zastosowany przez Sąd I instancji tryb konsensualny z zasady wyklucza prowadzenie postępowania dowodowego. Jak podkreśla się w orzecznictwie i judykaturze „ dostrzeżenie przez Sąd II instancji obrazy prawa materialnego w części dotyczącej kary lub jej rażącej niewspółmierności, co do zasady eliminuje rozstrzygniecie reformatoryjne przez Sąd odwoławczy orzeczenia wydanego w trybie konsensualnym. Zmiana wyroku wydanego w trybie dobrowolnego poddania się odpowiedzialności przed Sądem odwoławczym determinowana jest ewentualną wyrażoną ponownie zgodą stron na wymierzenie kary na nowych warunkach.

Brak takiego porozumienia w sytuacji, gdy Sąd II instancji podzielił argumenty apelacji prokuratora winien skutkować uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przed Sądem I instancji na zasadach ogólnych. W przeciwnym razie doszłoby do wydania wyroku w trybie konsensualnym, zmienionego następnie przez Sąd II instancji, pomimo braku porozumienia stron co do warunków skazania, a więc bez konstytutywnego elementu warunkującego w omawianym trybie” (vide wyrok Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 3 września 2015 r., w sprawie V KK 240/15 oraz wyrok Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 8 października 2009 r. w sprawie V KK 29/09).

To samo należy odnieść do występującego w niniejszej sprawie wniosku o częściowe naprawienie szkody. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy winien zatem dokonać stosownej modyfikacji wniosku przy uwzględnieniu w tym zakresie stanowiska stron albo rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych. SSO Sebastian Mazurkiewicz SSO Jacek Matusik SSR del. Justyna Dołhy