Court dismisses tenants' claim to inherit lease under Polish Civil Code Article 691 due to lack of statutory standing.

Sygn. akt I C 845/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 03.03.2014 r. Sąd Rejonowy w Oławie VI Zamiejscowy Wydział Cywilny w S. w składzie: Przewodniczący SSR Iwona Łabęcka Protokolant Agata Borczuch Ławnicy: po rozpoznaniu dnia 03.03.2014 r. sprawy z powództwa A. M. i P. M. przeciwko Gminie S. o wstąpienie w stosunek najmu I. oddala powództwo; II. zasądza od powodów na rzecz strony pozwanej po 180,- zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE

Powodowie A. i P. M. domagali się ustalenia, że wstąpili w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, położonego w S. przy ul. (...) w miejsce zmarłego najemcy K. S.. Zdaniem powodów, jako zięć i wnuk zmarłej W. G., z którą zamieszkiwali w lokalu będącym przedmiotem najmu od 30 lat do jej śmierci, a następnie z jej konkubentem K. S. do jego śmierci są oni osobami uprawnionymi do wstąpienia w stosunek najmu tego lokalu po zmarłym najemcy, tym bardziej, że byli w tym lokalu zameldowani i partycypowali w kosztach utrzymania mieszkania..

Pozwana Gmina S. w S. wniosła o oddalenie powództwa, wskazując, że przepis art. 691 k.c., nie uzasadnia przyznania powodom prawa do wstąpienia w stosunek najmu, określa on bowiem wyraźnie krąg osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy, a powodów do tego kręgu zaliczyć nie można. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Od 1971 r. najemcą lokalu komunalnego mieszczącego się przy ul. (...) w S., będącego własnością Gminy S. była W. G.. W lokalu tym zamieszkiwali ponadto jej konkubent K. S., córka G.

M. wraz z mężem A. M. i synem P. M.. G. M. zmarła 20 lutego 2009 r., zaś W. G. zmarła 1 czerwca 2010 r. Dowód: - decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S. z dnia 12.08.1971 r. – k. 21-22 - odpis skrócony aktu zgonu nr 95/2010 – k. 23, - odpis skrócony aktu zgonu – nr (...) – k. 24, - odpis skrócony aktu zgonu nr 224/2013 r. – k. 25, Po śmierci W. G. w stosunek najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego wstąpił jej konkubent K. S.. A. M. i P. M. nadal mieszkali w tym lokalu. Dowód: - pismo z dnia 05.07.2010 r. – k. 26, - pismo z dnia 20.07.2010 r.

– k. 28 - umowa najmu lokalu mieszkalnego z dnia 22.07.2010 r. – k.29 Po śmierci najemcy – K. S. w 2013 r., powodowie wystąpili do – strony pozwanej Gminy w S. o ustanowienie ich głównymi najemcami lokalu przy ul. (...) wskazując, iż lokal ten zamieszkiwali od około 30 lat oraz partycypowali w kosztach jego utrzymania. Dowód: - pismo powoda P. M. z dnia 12.11.2013 r. – k. 30, - pismo powoda A. M. z dnia 12.11.2013 r. – k. 31 W pismach z dnia 21 listopada 2013 r. strona pozwana poinformowała powodów, iż wobec braku spełnienia przesłanek z art. 691 kodeksu cywilnego wstąpienie w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po zmarłym K.

S. jest niemożliwe. Dowód: - pisma z dnia 21.11.2013 r. – k. 42, 43

Sąd zważył, co następuje:

Skoro śmierć najemcy nastąpiła w 2013 r. możliwość wstąpienia w stosunek najmu lokalu zajmowanego przez najemcę, należy oceniać na podstawie art. 691 k.c. w nowym brzmieniu. Zgodnie z § 1 art. 691 k.c. w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Rozważając możliwość zaliczenia powodów do jednej z grup osób wskazanych w art. 691 k.c., Sąd doszedł do przekonania, że jednoznacznie brak podstaw do zaliczenia powodów do osób, które mogą wstąpić w stosunek najmu po śmierci najemcy lokalu.

Powodowie nie należą bowiem do żadnej z grup wymienionych w tym przepisie. Nawet gdyby powód P. M. był wnukiem zmarłego najemcy, to nie należy na pewno do drugiej grupy osób, o których mowa w art. 691 k.c. Przepis art. 691 § 1 k.c. nie obejmuje jako osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu dalszych zstępnych zmarłego najemcy (wnuków, prawnuków itp.), w tym wnuków - nawet wtedy, gdy łączyła ich z najemcą więź gospodarcza i uczuciowa (zob. uchwała SN z 21 maja 2002 r., III CZP 26/02, OSNC 2003, nr 2, poz. 20). Nie można go też zaliczyć do grupy trzeciej, gdyż na najemcy, w świetle art. 132 k.r.o., nie ciążył obowiązek alimentacyjny wobec powoda.

Powodowie nie należą na pewno do ostatniej grupy osób, o których mowa w art. 691 k.c. Faktyczne wspólne pożycie, w rozumieniu art. 691 § 1 k.c., oznacza bowiem więź łączącą dwie osoby pozostające w takich relacjach jak małżonkowie ( uchwała SN z dnia 20.11.2009 r., III CZP ). Artykuł 691 k.c. konstruując instytucję wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym najemcy stawia dwa warunki, które muszą być spełnione łącznie, aby dana osoba wstąpiła w stosunek najmu: należenie do kręgu osobą wymienionych w art. 691 § 1 k.c. oraz stałe zamieszkiwanie z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci - art. 691 § 2 k.c. Brak pierwszej z przesłanek skutkuje tym, że dana osoba nie może wstąpić w stosunek najmu i nie ma potrzeby badania drugiej przesłanki.

Z tego względu nie miało znaczenia ustalenie, czy powodowie zamieszkiwali ze zmarłym najemcą do chwili jego śmierci. Nieistotne były rozważania powodów odnośnie zameldowania w przedmiotowym mieszkaniu. Samo zameldowanie jest aktem o charakterze administracyjnoprawnym i nie kreuje sytuacji cywilnoprawnej podmiotów. Nawet gdyby powodowie byli tam zameldowani przed śmiercią najemcy nie zmieniałoby to w niczym ich sytuacji prawnej. Nie miało znaczenia z tego samego powodu, czy powodowie partycypowali w kosztach utrzymania lokalu mieszkalnego.

Są to okoliczności nieistotne prawnie biorąc pod uwagę treść art. 691 k.c. Z uwagi na powyższe skoro powodowie nie należą do kręgu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu, powództwo na podstawie art. 691 § 1 k.c. podlegało oddaleniu. Powodowie przegrali w całości proces, stąd winni zgodnie z art. 98 k.p.c. ponieść jego koszty. Oznacza to, że są zobowiązani zwrócić pozwanemu poniesione przez niego koszty zastępstwa procesowego. Składa się na nie wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie po 180 zł, a ich wysokość wynika z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia prze Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.