Legislator Case Law & Legislation
VIII U 3932/19 AI generated

Court allows compensation for special work conditions by recognizing cooperative membership periods as valid employment tenure.

Case Number VIII U 3932/19
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Social Insurance Institution denied compensation for special work conditions, excluding periods where the applicant worked as a cooperative member without a formal employment certificate. The applicant appealed, arguing these periods should count toward the required 15 years of special work. The court ruled that cooperative members performing work under employment contracts are legally considered employees and thus entitled to compensation for those periods.

Legislator headnote

AI generated

Art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.: The court established that periods of work performed by cooperative members under employment contracts qualify as special work conditions for compensation purposes, provided the individual was legally an employee.

Keywords

AI generated
compensation special work conditions cooperative member employment status social insurance compensation employment contract validity special work conditions duration

Cited Legislation

AI generated
Art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zgodnie zaś z przepisami art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
§ 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Art. 23 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
Zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę.
Art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Jak stanowi art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Art. 477 14 § 2 k.p.c.
Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy w Łodzi, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji.
art. 386 § 4 k.p.c
Reasumując, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.
art. 6 k.c
W szczególności zastosowanie mają art. 6 k.c., art.
art. 232 k.p.c
art. 233 § 1 k.p.c
Strony mają też prawo podważać moc dowodową dokumentów, w tym także świadectwa pracy, które jest dokumentem prywatnym i podlega ocenie przez sąd zgodnie z zasadami art. 233 § 1 k.p.c.
art. 2 k.p
Zgodnie bowiem z art. 2 k.p.

Cited Case Law

AI generated
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VIII U 3932/19

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 stycznia 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 27 grudnia 2017 r. odmówił A. N. (1) prawa do rekompensaty za pracę w szczególnych warunkach. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że ubezpieczona nie udowodniła 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. ZUS nie uwzględnił do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu: od 22 października 1975 r. do 31 października 1980 r. oraz od 10 października 1983 r. do 30 września 1991 r., ponieważ świadectwo pracy wykonywania prac w szczególnych warunkach nie jest wystawione przez pracodawcę, a przez archiwum tj. jednostkę przechowującą. / decyzja k. 24 plik III akt ZUS/ Odwołanie od powyższej decyzji złożyła wnioskodawczyni, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 21 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS oraz o naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, poprzez przyjęcie, iż nie przedstawiono świadectwa pracy, czy też innego zaświadczenia na udokumentowanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze i tym samym, iż nie udowodniono wymaganego 15-letniego okresu pracy wykonywanej w tych warunkach w sposób stały i w pełnym wymiarze czasu pracy.

W konsekwencji skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej prawa do wypłaty rekompensaty za pracę w szczególnych warunkach, ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. /odwołanie – k. 3 – 8/ W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc argumentację jak w zaskarżonej decyzji. /odpowiedź na odwołanie – k. 11 – 12/ Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Łodzi - VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. w sprawie VIII U 655/18 po rozpoznaniu odwołania A.

N. (1) od decyzji ZUS II Oddział w Ł. z dnia 26 stycznia 2018 r. o rekompensatę z tytułu pracy w szczególnych warunkach oddalił odwołanie ubezpieczonej. W uzasadnieniu wskazał, że okres wykonywania pracy w charakterze członka spółdzielni nie może zostać zaliczony do okresu, od którego zależy prawo do rekompensaty w związku z pracą w szczególnych warunkach, bowiem wnioskodawczyni nie pozostawała w spornym okresie w stosunku pracy, lecz wykonywała jedynie pracę na rzecz spółdzielni produkcyjnej w następstwie ciążącego na niej obowiązku członkowskiego.

Zgodnie zaś z przepisami art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przepisy te nie mają zastosowania do członków spółdzielni produkcyjnych, świadczących pracę na podstawie stosunku członkostwa. /wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – k. 47, sygn. akt III U 655/18, uzasadnienie – k. 50 -56/ Apelację od w/w wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi złożyła A.

N. (1), zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez przyznanie jej prawa do wypłaty rekompensaty za pracę w warunkach szczególnych, a nadto wniosła o zasądzenie kosztów procesu od organu rentowego. /apelacja wnioskodawczyni k. 59 – 63/ Wyrokiem z dnia 9 lipca 2019 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie III AUa 1145/18 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za drugą instancję.

Sąd Apelacyjny argumentował, iż A. N. (1), będąc zatrudnioną w (...) Spółdzielni Pracy im. L. P. w P. świadczyła pracę na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, a nie (jak przyjął Sąd I instancji) w ramach członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej. Nie ma zatem przeszkód, aby okres ten nie był uznany za pracę w warunkach szczególnych. Sąd Apelacyjny wskazał, że powołane przez Sąd Okręgowy bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, dotyczące członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych, nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż wnioskodawczyni nie była członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej, a członkiem spółdzielni pracy.

W konsekwencji Sąd pierwszej instancji naruszył prawo materialne, poprzez nieprawidłowe odniesienie normy prawa materialnego do ustalonego (bądź występującego w sprawie) stanu faktycznego, czyli kwestii porównania okoliczności stanu faktycznego z elementami hipotezy danej normy prawnej i poddania tego stanu ocenie prawnej na podstawie treści tej normy. Reasumując, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, uznając, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy. /wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – k. 81, sygn.

Akt III AUa 1145/18, uzasadnienie k. 87-94 / Na rozprawie w dniu 16 grudnia 2019 r. wnioskodawczyni poparła odwołanie. /e-prot. z 16.12.2019 r.: 00:00:45-00:00:55 - płyta CD k. 107/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni A. N. (1) urodziła się w dniu (...) /bezsporne/ Wnioskodawczyni była zatrudniona w (...) Spółdzielni Pracy im. (...) w P. w okresie od 22 października 1975 r. do 30 września 1991 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku dziewiarza. Podczas zatrudnienia wnioskodawczyni korzystała z urlopu wychowawczego w okresie od 1 listopada 1980 r. do 9 października 1983 r. /świadectwo pracy – k. 15 plik III akt ZUS, akta osobowe w kopercie – k. 32/ (...) Spółdzielnia Pracy im. (...) w P. produkowała odzież damską i dziecięcą.

Przez cały okres zatrudnienia w Spółdzielni wnioskodawczyni była zatrudniona na stanowisku dziewiarza. Pracowała na dziewiarni, na której był hałas, kurz i było duże zapylenie. Na oddziale było około 40 maszyn. Do każdej maszyny był przyporządkowany dziewiarz. Ubezpieczona pracowała od 5.00 do 13.00 i od 13.00 do 21.00, w soboty od 5.00 do 11.00. Wnioskodawczyni była członkiem Spółdzielni. Miała wypłacane dywidendy. /zeznania wnioskodawczyni – k. 39 w zw. z zeznaniami z dnia 16 sierpnia 2018 r. – 00:02:40 – 00:05:13 – płyta CD – k. 45 oraz w zw. z zeznaniami z dnia 16 grudnia 2019 r.

– 00:00:55 – 00:06:40, 00:07:59 – 00:08:27 – płyta CD – k. 107, zeznania świadka K. K. – k. 39 verte, zeznania świadka B. J. – k. 39 verte – k. 40, zeznania świadka M. D. – k. 40/ W dniu 25 sierpnia 1999 r. Spółdzielczy Ośrodek (...) w P. wystawił wnioskodawczyni świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, w których zaświadczono, że w okresie zatrudnienia w (...) Spółdzielni Pracy im. (...) w P. od 22 października 1975 r. do 31 października 1980 r. i od 10 października 1983 r. do 30 września 1991 r. ubezpieczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała pracę przy produkcji i wykańczaniu wyrobów włókienniczych na stanowisku dziewiarza wymienionym w wykazie A dziale VII poz. 4 pkt 12 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały nr 80/83 Zarządu Centralnego Związku (...) z dnia 30 czerwca 1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w jednostkach organizacyjnych spółdzielczości pracy. /świadectwo wykonywania pracy w warunkach – k. 5 plik II akt ZUS/ W dniu 23 maja 2012 r.

A. N. (1) złożyła wniosek o emeryturę. /wniosek k. 1- 3 plik II akt ZUS/ Decyzją z dnia 31 maja 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. odmówił A. N. (1) prawa do wcześniejszej emerytury podnosząc, że do dnia 1 stycznia 1999 r. nie udowodniła 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. /decyzja – k. 14 plik II akt ZUS/ Ubezpieczona złożyła odwołanie od w/w decyzji. /odwołanie – k. 16 plik II akt ZUS, k. 2 w aktach VIII U 2452/12/ Wyrokiem z dnia 9 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w Łodzi VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wskazując w uzasadnieniu, że ubezpieczona nie posiada stażu pracy w szczególnych warunkach wynoszącego 15 lat.

Sąd nie uwzględnił pracy w (...) Spółdzielni Pracy im. (...), gdyż wnioskodawczyni była członkiem tejże Spółdzielni, zaś przepisy o pracy w szczególnych warunkach nie mają zastosowania do członków spółdzielni, których praca oparta jest o zasady członkostwa i o udział w zarządzaniu spółdzielnią. / wyrok – k. 20 plik II akt ZUS, k. 19 w aktach VIII U 2452/12, uzasadnienie – k. 22 – 25 w aktach VIII U 2452/12/ Ubezpieczona w dniu 27 grudnia 2017 r. złożyła wniosek o przyznanie emerytury z rekompensatą. / wniosek – k.7 plik III akt ZUS/ W piśmie z dnia 15 marca 2018 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. wskazał, że po analizie wszystkich dokumentów – do stażu pracy w warunkach szczególnych A. N. (1) można zaliczyć okres zatrudnienia od 12 maja 1994 roku do dnia 31 grudnia 2008 roku w (...) sp. z o.o., co oznacza, że legitymuje się ona okresem pracy w warunkach szczególnych w wymiarze wynosi 14 lat, 7 miesięcy i 23 dni okresów ubezpieczenia, w tym 14 lat, 2 miesiące i 8 dni okresów składkowych oraz 5 miesięcy i 15 dni okresów nieskładkowych. /pismo organu rentowego - k.32 plik III akt ZUS/ W (...) sp. z o.o. w P. wnioskodawczyni była zatrudniona od 12 maja 1994 roku do dnia 31 października 2009 roku w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku dziewiarza.

W świadectwie pracy z dnia 30 października 2009 roku zakład pracy wskazał, że w okresie zatrudnienia od 12 maja 1994 roku do dnia 31 października 2009 roku wnioskodawczyni stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała pracę w warunkach szczególnych na stanowisku dziewiarza wymienionym w wykazie A dziale VII poz.4 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. /świadectwo pracy k.21 akt o świadczenie przedemerytalne ZUS/ Przez cały okres pracy w (...) sp. z o.o. w P. wnioskodawczyni wykonywała pracę dziewiarza na maszynach dziewiarskich. /zeznania wnioskodawczyni – 00:00:55 – 00:06:40 w zw. z 00:07:59 – 00:08:27 – płyta CD – k. 107/ Powyższy stan faktyczny Sąd odtworzył na podstawie powołanych dowodów w postaci wskazanych dokumentów osobowych z badanego okresu, których wartości dowodowej pod względem autentyczności nie podważyła żadna ze stron, a Sąd nie znalazł powodów by czynić to z urzędu, a także na podstawie przesłuchania odwołującej oraz zeznań świadków, które to zeznania okazały się w całości spójne ze wskazanymi dokumentami.

Zgromadzone dokumenty, zeznania ubezpieczonej i świadków nie budzą wątpliwości, co do ich wiarygodności, uzupełniają się wzajemnie i stanowią tym samym wiarygodne źródło dowodowe.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje :

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie i jako takie skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1924 ze zm.) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Stosownie do treści ust. 2 tego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

W myśl art. 23 ust.1 i 2 powołanej ustawy ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (zob. np.

M. Zieleniecki, Komentarz do art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych, LEX/el. 2017; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31.03.2016 r., III AUa 1899/15, LEX 2044406). Przepisy art. 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty, tj.:

1) nienabycie prawa do emerytury pomostowej, 2) osiągnięcie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszącego co najmniej 15 lat. Przesłanką negatywną zawartą w art.21 ust.2 ustawy o emeryturach pomostowych jest nabycie prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Skoro zgodnie z art. 23 ustawy o emeryturach pomostowych rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, a zgodnie z art. 173 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., za których były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne przed dniem 1 stycznia 1999 r., to warunek sformułowany w art. 21 ust.2 ustawy o emeryturach pomostowych należy rozumieć w taki sposób, że rekompensata jest adresowana wyłącznie do ubezpieczonych objętych systemem emerytalnym zdefiniowanej składki, którzy przed osiągnięciem podstawowego wieku emerytalnego nie nabyli prawa do emerytury z FUS obliczanej według formuły zdefiniowanego świadczenia.

Analiza układu warunkującego prawo do emerytury pomostowej prowadzi do wniosku, że świadczenie to przysługuje tym pracownikom, którzy osiągnęli co najmniej 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ale nie nabyli prawa do emerytury pomostowej z powodu nieuznania ich pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że odwołująca nie nabyła prawa do emerytury pomostowej ani prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.

Stosownie natomiast do treści art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( t. j. Dz. U. z 2018 r. , poz. 1270) za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.

Z kolei przepis art. 32 ust.4 stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust.2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.). Z § 1 cytowanego rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia.

Przepis § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, że za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. W toczącym się postępowaniu wnioskodawczyni domagała się ustalenia, że w okresie zatrudnienia od 22 października 1975 r. do 30 września 1991 r. w (...) Spółdzielni Pracy im. (...) w P. wykonywała pracę w warunkach szczególnych i tym samym spełnia warunki do przyznania rekompensaty.

Bowiem w niniejszej sprawie organ rentowy nie zaliczył wnioskodawczyni okresu pracy w (...) Spółdzielni Pracy argumentując, że świadectwo pracy wykonywania prac w szczególnych warunkach nie zostało wystawione przez pracodawcę, a przez archiwum tj. jednostkę przechowującą. Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz.

43) w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. 2011. 237.1412) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia. W myśl § 21-23 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia.

W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 25 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.

Tym samym brak świadectwa pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub wydanie świadectwa, które nie spełnia wymagań formalnych nie przekreśla ustalania, że tego rodzaju praca była wykonywana. W szczególności ubezpieczony może wykazywać innymi środkami dowodowymi, że praca świadczona była w warunkach szczególnych. W postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się bowiem te same reguły dowodzenia, jak w zwykłym procesie cywilnym. W szczególności zastosowanie mają art. 6 k.c., art. 232 k.p.c. Strony mają też prawo podważać moc dowodową dokumentów, w tym także świadectwa pracy, które jest dokumentem prywatnym i podlega ocenie przez sąd zgodnie z zasadami art. 233 § 1 k.p.c. W postępowaniu sądowym nie jest dopuszczalne oparcie się wyłącznie na zeznaniach świadków, w sytuacji, gdy z dokumentów wynikają okoliczności przeciwne./tak SA w Szczecinie w wyroku z dnia 20 lipca 2016 r, III AUa 690/15, LEX nr 2121869 /.

W sprawie o świadczenia z tytułu pracy w warunkach szczególnych, gdzie przedmiotem ustaleń sądu ma być charakter zatrudnienia, dokonywanie ustaleń stanu faktycznego odbywa się z reguły poprzez przeprowadzenie dowodów osobowych oraz - o ile to jest możliwe - dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych. Osobowe źródła dowodowe (w tym zarówno zeznania świadków, jak i strony procesowej) muszą być skonfrontowane z istniejącą dokumentacją i dopiero uzyskanie przekonania graniczącego z pewnością co do przebiegu zatrudnienia, może pozwolić na pozytywne rozstrzygnięcie o prawie do świadczeń.

Ocena osobowych źródeł dowodowych musi być przy tym wolna od jakiejkolwiek dowolności, uwzględniając reguły logiki oraz zasady doświadczenia zawodowego /tak SA w Szczecinie w wyroku z dnia 27 października 2016 r III AUa 41/16 LEX nr 2151525/. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2011 r.

I UK 393/10). Przedkładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wnioskodawczyni w okresie zatrudnienia w (...) Spółdzielni Pracy im. (...) w P. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy świadczyła pracę na stanowisku dziewiarza, odpowiadającą działowi VII (praca w przemyśle lekkim) poz. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. „praca przy produkcji i wykańczaniu wyrobów włókienniczych”. Do prac tego rodzaju należą wymienione w załączniku nr 1 do uchwały nr 80/83 Zarządu Centralnego Związku (...) z dnia 30 czerwca 1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w jednostkach organizacyjnych spółdzielczości pracy w dziale VII pod poz. 4 pkt. 12 prace na stanowisku „dziewiarza falowarek, szydełkarek i osnowarek”.

Jak ustalono na podstawie zebranego materiału dowodowego, ubezpieczona przez cały okres zatrudnienia w (...) Spółdzielni Pracy im. (...) w P. wykonywała pracę przy maszynie dziewiarskiej służącej do produkcji odzieży damskiej i dziecięcej. Okoliczność wykonywania pracy w warunkach szczególnych potwierdza nadto dokument z dnia 25 sierpnia 1999 r. wystawiony przez Spółdzielczy Ośrodek (...) w P., z którego wprost wynika, iż ubezpieczona zatrudniona była na stanowisku dziewiarza. W ocenie Sądu zebrane w sprawie dowody są miarodajne i pozwalają ocenić rzeczywisty charakter zatrudnienia ubezpieczonej, wykonywanych przez nią zadań i czynności pracowniczych.

Jak słusznie wskazał Sąd Apelacyjny okoliczność, że wnioskodawczyni będąc członkiem spółdzielni i jej pracownikiem nie wyklucza możliwości zaliczenia tego okresu zatrudnienia do okresu pracy w warunkach szczególnych. Zgodnie bowiem z art. 2 k.p. pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Jeżeli zatem wnioskodawczyni w spornym okresie, będąc zatrudnioną w (...) Spółdzielni Pracy im. (...) w P. świadczyła pracę na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, to nie ma przeszkód, aby okres ten był uznany za pracę w warunkach szczególnych.

Ustawodawca tylko w przypadku rolniczej spółdzielni produkcyjnej nie przewidział formy zatrudnienia występującej w spółdzielni pracy, w której stosunek pracy pomiędzy spółdzielnią a jej członkiem nawiązuje się przez spółdzielczą umowę o pracę (art. 182 § 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze; tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1285). Spółdzielnie pracy mają za przedmiot działalności prowadzenie wspólnego przedsiębiorstwa w oparciu o osobistą pracę członków (art. 181 ustawy - Prawo spółdzielcze) i mają obowiązek ustawowy pozostawania ze swoimi członkami w stosunku pracy (art. 182 § 1 zd. 1 tej ustawy).

Z dowodów zebranych w sprawie jednoznacznie wynika, że pracownicy spółdzielni pracy byli jej członkami, ale wszyscy mieli zawarte umowy o pracę. W konsekwencji należy zaznaczyć, że swoje rozstrzygnięcie Sąd opiera w szczególności na zeznaniach świadków, gdy brak jest wystarczającej dokumentacji pracowniczej lub jest ona niepełna. (por: wyrok SN z 21.12.2004 r. , I UK 96/04). Zatem mając na względzie powyższe, należy przyjąć, że wykonywanie pracy w warunkach szczególnych przez A. N. (2) będącą jednocześnie członkiem spółdzielni pracy na podstawie spółdzielczej umowy o pracę podlega zaliczeniu do stażu pracy w warunkach szczególnych, gdyż osoba ta w myśl ww przepisów jest pracownikiem, a co za tym idzie ma prawo do wypłaty rekompensaty pieniężnej w formie dodatku do kapitału początkowego.

Ponadto Sąd zważył, że w rozpoznawanej sprawie nie było wątpliwości, że wnioskodawczyni w okresie zatrudnienia od 12 maja 1994 roku do dnia 31 grudnia 2008 roku w (...) sp. z o.o. w P. przez cały czas wykonywała stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracę dziewiarza odpowiadającą działowi VII (praca w przemyśle lekkim) poz. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. „praca przy produkcji i wykańczaniu wyrobów włókienniczych”. Do prac tego rodzaju należą wymienione w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7 lipca 1987 r. w dziale VII pod poz. 4 m.in. prace na stanowisku „dziewiarza falowarek, szydełkarek i osnowarek”.

Powyższy okres zatrudnienia nie był ostatecznie sporny, gdyż Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. w piśmie z dnia 15 marca 2018 r. wskazał, że po analizie wszystkich dokumentów – do stażu pracy w warunkach szczególnych A. N. (1) można zaliczyć okres zatrudnienia od 12 maja 1994 roku do dnia 31 grudnia 2008 roku w (...) sp. z o.o., co oznacza, że legitymuje się ona okresem pracy w warunkach szczególnych w wymiarze wynosi 14 lat, 7 miesięcy i 23 dni okresów ubezpieczenia, w tym 14 lat, 2 miesiące i 8 dni okresów składkowych oraz 5 miesięcy i 15 dni okresów nieskładkowych.

Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie zgromadzony materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje, że w powyższych okresach zatrudnienia w (...) sp. z o.o w P. i w (...) Spółdzielni Pracy im. (...) w P. wnioskodawczyni pracowała stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach łącznie przez ponad 15 lat. Zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę. Jak stanowi art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.

Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy w Łodzi, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji. z/ odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. ZUS, wypożyczając akta ZUS