Social security court dismisses appeal for social pension due to lack of total work incapacity. Appeal rejected based on expert medical opinions. Court upholds lower court's finding of work capacity.

Sygn. akt III AUa 1010/12

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Bogumiła Burda (spr.) Sędziowie: SSA Barbara Gonera SSA Marta Pańczyk-Kujawska Protokolant st.sekr.sądowy M. Piekiełek po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na rozprawie sprawyz wniosku I. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o rentę socjalną na skutek apelacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt IV U 1081/11 o d d a l a apelację. Sygn. akt III AUa 1010/12

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 16 stycznia 2013r. Decyzją z dnia 12 lipca 2011r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił wnioskodawczyni I. R. prawa do renty socjalnej, dochodzonego wnioskiem z dnia 12 maja 2011r., w trybie przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej (Dz. U. Nr 135, poz. 1268 ze zm.). Powołując w podstawie prawnej decyzji przepis art. 4 ust.1 w/w ustawy, organ rentowy stwierdził, że wnioskodawczyni nie spełnia koniecznej przesłanki nabycia prawa do dochodzonego świadczenia, skoro - w świetle orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 6 lipca 2011r. - nie jest całkowicie niezdolna do pracy od dnia 1 lipca 2011r.

Wnioskodawczyni I. R. odwołała się od decyzji ZUS do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie. W odwołaniu wnioskodawczyni wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie jej prawa do renty socjalnej i zarzuciła organowi rentowemu błędną ocenę stanu jej zdrowia, jako stanu niesięgającego granic całkowitej niezdolności do pracy. W uzasadnieniu odwołująca wskazała, że od 1995r. do chwili obecnej występują u niej problemy zdrowotne związane z dolegliwościami neurologicznymi, przeszła dwie operacje kręgosłupa.

W związku z licznymi dolegliwościami przyjmuje lekarstwa przeciwbólowe oraz podlega rehabilitacji. W okresie trwania dolegliwości bólowych wystąpiły u niej stany depresyjne. Wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii lekarza sądowego z zakresu neurologii. W odpowiedzi na odwołanie pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniósł o oddalenie żądania wnioskodawczyni, z tego samego względu, który powołany został w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie, po rozpoznaniu odwołania wnioskodawczyni I.

R., wyrokiem z dnia 17 lipca 2012r., sygn. akt IV U 1081/11 oddalił odwołanie. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawczyni I. R., ur. (...) w okresie od 1 października 2003r. do 30 czerwca 2011r. pobierała rentę socjalną. W dniu 12 maja 2011r. złożyła w pozwanym organie rentowym żądanie ustalenia prawa do dalszej wypłaty renty socjalnej, co skutkowało zaskarżoną w niniejszym postępowaniu odmowną decyzją ZUS z dnia 12 lipca 2011r., opartą na orzeczeniu Komisji Lekarskiej Zakładu z dnia 6 lipca 2011r. uznającej odwołującą za zdolną do pracy.

Przeprowadzony w postępowaniu sądowym dowód z opinii biegłych z zakresu neurologii i psychiatrii – mający na celu weryfikację dotychczasowej oceny stanu zdrowia wnioskodawczyni z postępowania administracyjnego – pozwolił Sądowi Okręgowemu w Rzeszowie na poczynienie w sprawie zasadniczego ustalenia o zdolności wnioskodawczyni do pracy. Jak podkreślił bowiem Sąd Okręgowy - opierając się w tym względzie w zupełności na opiniach w/w biegłych (uznając tym samym dowód ten za w pełni miarodajny, przy podkreśleniu zarówno fachowości biegłych jak i zupełności ich opinii) – wnioskodawczyni nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy.

Biegły lekarz neurolog w opinii z dnia 14 września 2011r. rozpoznał u wnioskodawczyni stan po operacyjnym leczeniu naczyniaków kanału kręgowego w odcinku piersiowo-lędźwiowym (w 1995r i 2002 r.) oraz dyskopatię lędźwiową z przebytą rwą kulszową porażenną lewostronną i okresowym zespołem bólowym i wskazał, że pod względem neurologicznym wnioskodawczyni nie jest całkowicie niezdolna do pracy. W zarzutach do opinii skarżąca podniosła, że biegły nie wskazał wszystkich dolegliwości, na które cierpi oraz nie zapoznał się z zaświadczeniem od lekarza neurologa o leczeniu zaburzeń lękowo- depresyjnych.

Końcowo zarzuciła, że nie zgadza się ze stwierdzeniem biegłego, iż w aktualnym badaniu neurologicznym nie stwierdzono uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. W opinii uzupełniającej z dnia 4 stycznia 2012r. biegły z zakresu neurologii w pełni podtrzymał swoją wcześniejszą opinię i wskazał, że w wywiadzie chorobowym zostały ujęte wszystkie dolegliwości wskazywane przez odwołującą z ukierunkowaniem na schorzenia neurologiczne, natomiast deficyty neurologiczne zostały uwzględnione w badaniu przedmiotowym. Na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012r. wnioskodawczyni oświadczyła, że w dalszym ciągu nie zgadza się z tak wydaną opinią i wniosła o powołanie innego biegłego w związku z pogorszeniem się jej stanu zdrowia.

W związku z zarzutami skarżącej Sąd I instancji dopuścił dowód z opinii innego biegłego neurologa z listy Sądu Okręgowego w Tarnowie na okoliczność oceny stanu zdrowia wnioskodawczyni. Biegły w opinii z dnia 13 marca 2012r., w oparciu o przeprowadzone badanie oraz wyniki badań specjalistycznych stwierdził u odwołującej niewielkiego stopnia utrwalony, dystalny niedowład lewej kończyny dolnej, podejrzenie zaburzeń depresyjnych, naczyniakowatość kanału kręgowego w odcinku lędźwiowym, przebyty dwukrotnie zabieg operacyjny kręgosłupa lędźwiowego, zespół bólowy odcinka lędźwiowego kręgosłupa-nawrotowy, epizody rwy kulszowej w wywiadzie na podłożu nawrotowej przepukliny L5-S1 i uznał wnioskodawczynię za zdolną do pracy.

I. R. złożyła zarzuty do tak wydanej opinii i wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych lekarzy z Kliniki (...) w K. lub w L.. Odpowiadając na zarzuty odwołującej biegły w opinii uzupełniającej w całości podtrzymał swoją dotychczasową opinię wyjaśniając, że brak jest podstaw do orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy, co szczegółowo zostało wyjaśnione i wskazał, że zastrzeżenia wnioskodawczyni są zbliżone do tych, jakie podniosła do opinii poprzedniego biegłego. Na okoliczność oceny stanu zdrowia Sąd dopuścił również dowód z opinii biegłego z zakresu psychiatrii.

Biegły rozpoznał u badanej wyłącznie zaburzenia nerwicowe lękowo- depresyjne miernie nasilone klinicznie i stwierdził, że aktualny stan zdrowia psychicznego wnioskodawczyni nie powoduje naruszenia sprawności jej organizmu ograniczając zdolność do pracy zgodnie z ustawową definicją niezdolności oraz, że dotychczasowa całkowita niezdolność do pracy nie była spowodowana schorzeniami psychicznymi. W świetle powyższych ustaleń Sąd Okręgowy w Rzeszowie uznał odwołanie I. R. za nieuzasadnione, a zaskarżoną decyzję ZUS za trafnąi odpowiadającą prawu, z uwagi na brak wystąpienia u wnioskodawczyni określonejw art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej (Dz.

U. Nr 135, poz. 1268 ze zm.) przesłanki nabycia prawa do dochodzonego przez nią świadczenia. W podstawie prawnej wyroku oprócz wyżej wskazanego przepisu prawa materialnego powołany też został art. 477 14 § 1 k.p.c. Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 17 lipca 2012r. zaskarżony został przez pełnomocnika wnioskodawczyni. W apelacji pełnomocnik wnioskodawczyni zarzucił wyrokowi:

1. naruszenie prawa materialnego polegającego na obrazie przepisów: art. 12 ust. 2 i 13 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z art. 4 ustawy ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej przez ich niewłaściwe zastosowanie, 2. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 224 § 1 k.p.c. , art. 233 i 285 § 1 k.p.c., 217 § 2 , 286 i 290 k.p.c. w zw. z art. 227k.p.c. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie wnioskodawczyni prawa do renty socjalnej, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji.

W uzasadnieniu pełnomocnik wnioskodawczyni naprowadzał, że wyrok jest krzywdzący, a wydane w sprawie opinie biegłych są stronnicze i nie odzwierciedlają faktycznego stanu zdrowia I. R.. Pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpoznając apelację wnioskodawczyni zważył, co następuje: Apelacja jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu. Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie jest w ocenie tut. Sądu wyrokiem trafnym i odpowiadającym prawu. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczył uprawnienia wnioskodawczyni do renty socjalnej po dniu 30 czerwca 2011r., a w szczególności spełnienia przez wnioskodawczynię warunku z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej (Dz.

U. nr 135, poz. 1268) tj. jej całkowitej niezdolności do pracy. W sporach dotyczących oceny stanu zdrowia, w których ustaleń faktycznych dokonuje się na podstawie dowodów wymagających wiedzy medycznej, a więc wiadomości specjalnych, zasadniczym dowodem w postępowaniu sądowym jest dowód z opinii biegłego lekarza lub zespołu biegłych, mających na celu ustalenie stanu zdrowia odwołującego pod kątem występowania przesłanki warunkującej nabycie prawa do świadczenia, jaką w rozpoznawanej sprawie była całkowita niezdolność do pracy wnioskodawczyni.

Sąd I instancji celem ustalenia stanu zdrowia I. R. oraz zweryfikowania orzeczeń, które poprzedziły wydanie zaskarżonej decyzji ZUS, przeprowadził dowód z opinii biegłych specjalistów, którzy w wydanych opiniach stwierdzili u skarżącej schorzenia, które nie powodowały u odwołującej niezdolności do pracy. Wnioski końcowe zawarte w treści tych opinii są zbieżne, a sprowadzają się do stwierdzenia, iż apelująca nie jest całkowicie niezdolna do pracy. Sąd I instancji podzielił wnioski zawarte w powyższych opiniach, przyjmując, iż stanowią one wiarygodne dowody w sprawie.

Tutejszy Sąd Apelacyjny w pełni akceptuje ocenę Sądu Okręgowego, co do wiarygodności omawianych dowodów, a dalej podziela ustalenie, iż wnioskodawczyni nie spełnia warunków do przyznania prawa do dochodzonego świadczenia, a to wobec niespełnienia przesłanki z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej, którą jest całkowita niezdolność do pracy. Biegli powołani do zbadania stanu zdrowia odwołującej dysponowali wiadomościami specjalistycznymi niezbędnymi do stwierdzenia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, a ich dobór uwzględniał występujące u wnioskodawczyni schorzenia, zaś wydane przez nich opinie spełniają wszelkie kryteria uznania za w pełni wartościowy środek dowodowy i mogą stanowić podstawę do czynienia prawidłowych ustaleń faktycznych .

Podkreślić należy, że ocena niezdolności do pracy wymaga wiadomości specjalnych i musi znaleźć oparcie w dowodzie z opinii biegłych, dysponujących specjalistyczną wiedzą medyczną. Natomiast wynik opinii biegłego w żadnej mierze nie może być przedmiotem odmiennych ustaleń Sądu – wynikających jedynie z polemiki z wnioskami biegłego w dziedzinie wymagającej wiedzy specjalistycznej. W przeciwnym wypadku bowiem doszłoby do naruszenia art. 233 § 1 kpc (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7.07.2005 r. II UKN 277/04 publ. OSNP 2006/5-6/97).

Przy ocenie niezdolności do pracy w myśl art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych o tej niezdolności nie przesądza wyłącznie ocena medyczna stwierdzająca występowanie określonych jednostek chorobowych i ich wpływ na funkcjonowanie organizmu człowieka, tylko decydujące znaczenie ma ocena prawna dokonana w oparciu o okoliczności natury medycznej i okoliczności innej natury, w tym zwłaszcza poziom kwalifikacji ubezpieczonego, możliwości zarobkowania w zakresie tych kwalifikacji, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.

Stwierdzenie niezdolności do pracy uzależnione jest od stopnia naruszenia sprawności organizmu uniemożliwiającego podjęcie, czy też kontynuowanie zatrudnienia. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na nie budzące wątpliwości ustalenie, że aktualny stan zdrowia I. R. nie powoduje u niej całkowitej niezdolności do pracy. Z tych wszystkich wyżej naprowadzonych względów – podzielając w zupełności ustalenia Sądu I instancji co do niezdolności do pracy I. R., jak i będącą konsekwencją tego ustalenia ,ocenę prawną sprawy o nie spełnieniu przez wnioskodawczynię koniecznej przesłanki nabycia prawa do dochodzonego świadczenia z art. 4 ust.1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej (Dz.

U. Nr 135, poz. 1268 ze zm.) – Sąd Apelacyjny nie znalazł żadnych podstaw do wzruszenia zaskarżonego wyroku, co skutkowało oddaleniem apelacji na podstawie art. 385 kpc .