Legislator Case Law & Legislation
VIII Pa 66/19 AI generated

Appeal court partially allows widow's claim for coal loss compensation under new 2018 law despite old law ruling against her.

Case Number VIII Pa 66/19
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The appeal court partially modified the first-instance judgment to award the plaintiff 10,000 PLN in compensation for losing free coal benefits. Although the lower court dismissed the claim because the plaintiff did not meet the criteria of the 2017 law, the appellate court applied the newer 2018 legislation which expanded eligibility to widows of miners. The court ruled that despite the new law entering into force after the first verdict, it must consider the changed legal circumstances at the time of the hearing.

Legislator headnote

AI generated

Ustawa z dnia 12 października 2017 r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla; Ustawa z dnia 23 listopada 2018 r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla: Court applies newer compensation law to expand eligibility for widows of deceased miners even if the first-instance judgment was rendered before its entry into force.

Keywords

AI generated
coal loss compensation widow eligibility mining industry benefits retroactive application appeal court reasoning legal change timing procedural law

Cited Legislation

AI generated
art. 476 § 1 k.c.
Sąd I instancji wskazał, iż podstawę prawną powództwa stanowił art. 476 § 1 k.c. Sąd Rejonowy, przytaczając art.
art. 1, art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 2017 r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla
Sąd Rejonowy, przytaczając art. 1, art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 2017 r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.
art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2018 roku o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla oraz z tytułu zaprzestania pobierania bezpłatnego węgla przez osoby niebędące pracownikami przedsiębiorstwa górniczego
naruszenie prawa materialnego, a to art. 2 ust.
art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 listopada 2018 roku
Tym samym powódka weszła do kręgu osób uprawnionych do rekompensaty w kwocie 10.000 zł ( art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 listopada 2018 roku) z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla.
art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.
Pomimo tego Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, albowiem zgodnie z art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. miał obowiązek wziąć pod uwagę okoliczności istniejące w chwili zamknięcia rozprawy – w tym zmieniony stan prawny.
art. 102 k.p.c.
naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 102 k.p.c. przez obciążenie powódki kosztami zastępstwa procesowego w sytuacji kiedy sąd posiadał wiedzę o wysokości świadczenia rentowego powódki.
art. 98 § 1 k.p.c.
O kosztach procesu w postępowaniu apelacyjnym orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. i § 10 ust.
§ 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r.
i § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.
art. 476 § 1 k.c
Sąd I instancji wskazał, iż podstawę prawną powództwa stanowił art. 476 § 1 k.c.
art. 102 k.p.c
naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 102 k.p.c.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VIII Pa 66/19

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 września 2019 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Andrzejewska Sędziowie: Patrycja Bogacińska-Piątek (spr.) (del.) Magdalena Kimel Protokolant: Dominika Smyrak po rozpoznaniu w dniu 26 września 2019r. w Gliwicach sprawy z powództwa J. F. przeciwko Spółce (...) Spółce Akcyjnej w B. o świadczenie rekompensacyjne na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 18 września 2018 r. sygn. akt VI P 210/18 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 częściowo w ten sposób, że zasądza od pozwanej na rzecz powódki J. F. kwotę 10 000 zł (dziesięć tysięcy złotych) tytułem rekompensaty z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla;

2. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 3 częściowo w ten sposób, że odstępuje od obciążania pozwanej kosztami zastępstwa procesowego przed Sądem I instancji na rzecz powódki J. F.;

3. nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem opłaty sądowej;

4. zasądza od pozwanej na rzecz powódki J. F. kwotę 705 zł (siedemset pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym. (-) sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek (-) sędzia Małgorzata Andrzejewska (-) sędzia (del.) Magdalena Kimel Sygn. akt VIII Pa 66/19

UZASADNIENIE

Powódka J. F. domagała się zmiany decyzji Spółki (...) Spółki Akcyjnej w B. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rekompensacyjnego z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla poprzez zasądzenie na jej rzecz kwoty 10 000 zł. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Wyrokiem z 18 września 2018 r. sygn. akt: VI P 210/18 Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił powództwo i zasądził od powódki na rzecz pozwanej 1.350 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Powyższy wyrok Sąd Rejonowy wydał w oparciu o następujący stan faktyczny: Powódka jest wdową po zmarłym w dniu 1989 roku K. F., który w chwili śmierci był pracownikiem przedsiębiorstwa górniczego i nie posiadał uprawnień do emerytury ani renty. Powódka jest uprawniona do renty rodzinnej po mężu. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że roszczenie powódki nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji wskazał, iż podstawę prawną powództwa stanowił art. 476 § 1 k.c. Sąd Rejonowy, przytaczając art. 1, art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 2017 r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.

U. z 2017r., poz. 1971), wskazał, że osobą uprawnioną do rekompensaty z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla jest emeryt lub rencista, który nie tylko miał ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, ale również pobierał świadczenie z tego tytułu. Osobie takiej przysługiwało również, na podstawie przepisów wewnętrznie obowiązujących w przedsiębiorstwie górniczym, prawo do bezpłatnego węgla, które trwale utracił przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Podał, że osobą uprawnioną jest również wdowa, wdowiec i sieroty mające ustawowe prawo do renty rodzinnej po osobie uprawnionej, tak jak to było określone w zakładowych układach zbiorowych pracy i porozumieniach z nimi związanych.

Sąd I instancji wskazał, że – biorąc pod uwagę powyższe przepisy – powódka nie spełniała przesłanki do przyznania jej świadczenia rekompensacyjnego określonego w ustawie o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla ponieważ jest wdową po pracowniku przedsiębiorstwa górniczego, a nie po emerycie lub renciście. Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego, a to art. 2 ust. 1, lit.

b) ustawy z dnia 12 października 2017 r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla, poprzez uznanie powódki za osobę nieuprawnioną do rekompensaty w rozumieniu tego przepisu w sytuacji, w której powódka do 2014 roku jako wdowa po pracowniku otrzymywała deputat węglowy;

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 102 k.p.c. przez obciążenie powódki kosztami zastępstwa procesowego w sytuacji kiedy sąd posiadał wiedzę o wysokości świadczenia rentowego powódki. W oparciu o tak przedstawione zarzuty powódka wniosła o zmianę wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy oraz o obciążenie pozwanej kosztami zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych. Pozwana w odpowiedzi na apelację wniosła o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy w Gliwicach zważył: apelacja powódki zasługuje na uwzględnienie, ale z innych przyczyn, aniżeli podniesione przez powódkę.

Sąd pierwszej instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne i Sąd Okręgowy je podziela. Nie było pomiędzy stronami sporne, że mąż powódki był pracownikiem KWK (...) i zmarł w czasie trwania stosunku pracy. Powódka jest zaś uprawniona do renty rodzinnej po mężu, na stałe od 1 stycznia 1999 roku. Jej uprawnienie do deputatu węglowego wynikało z załącznika nr 14 do porozumienia z dnia 20 grudnia 2004 roku zawartego pomiędzy zarządem (...) Spółki Akcyjnej w K. a organizacjami związków zawodowych. (...) Spółka Akcyjna w K. odstąpiła od realizacji prawa do bezpłatnego węgla dla emerytów, rencistów i innych uprawnionych osób (załącznik nr 14 do porozumienia z dnia 20 grudnia 2004 roku) ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2014 roku w związku z podjęciem uchwały nr 875/2014 z dnia 19 września 2014 roku.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 2017 roku o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.U. z 2017 roku, poz. 1971) osobą uprawnioną do rekompensaty jest:

a) emeryt i rencista mający ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zwanej dalej "rentą", i pobierających to świadczenie, uprawnionych w trakcie pobierania świadczenia z tytułu emerytury lub renty do bezpłatnego węgla na podstawie postanowień układów zbiorowych pracy, porozumień lub innych regulacji obowiązujących w przedsiębiorstwie górniczym, które utraciły moc obowiązującą przed dniem wejścia w życie ustawy, na skutek zawartych porozumień lub dokonanych wypowiedzeń, b) wdowy, wdowcy i sieroty mający ustalone prawo do renty rodzinnej po osobie, o której mowa w lit. a.

Słusznie Sąd Rejonowy uznał, że powódka, jako wdowa po pracowniku, nie mieści się w powyższym katalogu. Jednakże należy mieć na uwadze także przepisy ustawy z 23 listopada 2018 roku o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla oraz z tytułu zaprzestania pobierania bezpłatnego węgla przez osoby niebędące pracownikami przedsiębiorstwa górniczego (Dz. U. z 2019r., poz. 29). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy pojęcie osoby uprawnionej do rekompensaty zostało rozszerzone także na wdowy mające ustalone prawo do renty rodzinnej po pracowniku zmarłym w czasie trwania stosunku pracy, jeżeli utrata prawa do bezpłatnego węgla nie została im zrekompensowana w jakikolwiek inny sposób.

Tym samym powódka weszła do kręgu osób uprawnionych do rekompensaty w kwocie 10.000 zł ( art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 listopada 2018 roku) z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla. Przepisy powołanej ustawy weszły w życie po ogłoszeniu wyroku przez sąd pierwszej instancji. Pomimo tego Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, albowiem zgodnie z art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. miał obowiązek wziąć pod uwagę okoliczności istniejące w chwili zamknięcia rozprawy – w tym zmieniony stan prawny. O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd uznał, że zmiana stanu prawnego po wydaniu wyroku przez Sąd Rejonowy przemawia za przyjęciem, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności sprzeciwiające się obciążeniu pozwanej tymi kosztami.

O kosztach procesu w postępowaniu apelacyjnym orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. i § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804 ze zm.). Wyrok wydano na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. (-) Sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek (spr.) (-) Sędzia Małgorzata Andrzejewska (-) Sędzia Magdalena Kimel