Court dismissed appeal against land registry entry based on final court order transferring title by operation of law.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the municipality's appeal regarding a land registry entry that excluded their claimed ownership. The municipality argued they acquired title via an administrative decision, but the court found a final court order had already transferred ownership to the individual. The court ruled that such court orders are constitutive, meaning title passes automatically upon finalization without requiring the land registry to verify the validity of competing administrative claims.
Legislator headnote
AI generatedArt. 999 § 1 k.p.c.; Art. 385 k.p.c.; Art. 13 § 2 k.p.c.: A final court order awarding ownership is constitutive, transferring title by operation of law and precluding the land registry from validating competing administrative titles.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygnatura akt I Ca 472/19 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2019 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu - Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Elżbieta Zalewska - Statuch Sędziowie: Joanna Składowska Barbara Bojakowska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2019 roku w Sieradzu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Gminy L. z udziałem M. A. o dokonanie w księdze wieczystej nr (...) wpisu prawa własności na skutek apelacji Gminy L. od postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 23 lipca 2019 r., Dz. Kw. (...) postanawia: oddalić apelację. Sygn. akt I Ca 472/19
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 lipca 2019 r., Sąd Rejonowy w Łasku oddalił wniosek w przedmiocie skargi na orzeczenie referendarza sądowego przy Sądzie Rejonowym w Łasku V Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 31 maja 2019 r. wydanego w sprawie Dz. kw. (...)oddalającego wniosek o dokonanie wpisu. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia i wnioski: Księga wieczysta nr (...) prowadzona jest dla nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości F., gmina L., pow. (...) składającej się z działek o nr (...) o pow. 0,0112 ha oraz 140/3 o pow. 0,2764 ha.
W dziale II tej księgi jako właściciel nieruchomości ujawniony jest M. A., syn H. i M. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku o przysądzeniu własności wydanego 18 września 2017 r. w sprawie o sygn. akt I Co 216/17. Gmina L., wnosząc o dokonanie wpisu podała, że zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nabyła na podstawie decyzji Wójta Gminy L. nr (...) z dnia 23 czerwca 2014 r. własność działki nr (...) o obszarze 0,0112 ha położonej w obrębie F. gmina L.. Nabycie działki nastąpiło z mocy prawa z dniem 10 lipca 2014 r.
Sąd Rejonowy, oddalając skargę na czynność referendarza, wskazał w ślad za jego orzeczeniem, iż w sprawie zastosowanie znajdują przepisy art. 626 8, 626 2 § 3 k.p.c. oraz art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z 6 lipca 1982 r. (Dz. U. z 16 lipca 1982 r., nr 19, poz. 147 ze zm.). Skoro w dniu 18 września 2017 r. doszło do przysądzenia na rzecz M. A. własności działki nr (...) o pow. 0,0112 ha objętej wnioskiem o odłączenie, a postanowienie to jest prawomocne, to nie jest możliwe uwzględnienie wniosku Gminy L., gdyż sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do badania, który z konkurencyjnych tytułów prawnych do nieruchomości jest ważny.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Gmina L., która złożyła apelację, wnosząc o uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji oraz poprzedzającego go postanowienia referendarza sądowego z 31 maja 2019 r., Dz. kw. (...), i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy oraz o odłączenie z księgi wieczystej nr (...) działki nr (...) o pow. 0,0112 ha położonej w obrębie F., gmina L., przyłączenie do księgi wieczystej nr SR 1 L/ (...) i ujawnienie Gminy L. jako właściciela w/w nieruchomości. W uzasadnieniu środka zaskarżenia apelująca wskazała, że wobec faktu przejścia na rzecz Gminy z mocy prawa własności nieruchomości oznaczonej nr 140/1, położonej w obrębie miejscowości F. z dniem 10 lipca 2014 r., na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nabyła ona własność przed wydaniem postanowienia przez Sąd Rejonowy w Łasku w dniu 18 września 2017 r., sygn.
I Co 216/17 o przysądzeniu własności tej nieruchomości na rzecz uczestnika M. A.. Wobec tego apelująca nie zgodziła się ze stanowiskiem Sądu Rejonowego w Łasku, iż sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do badania, który z tytułów do władania nieruchomością jest ważny i może stanowić podstawę wpisu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą prawną określoną w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2009 r. (III CZP 80/09, opubl. Biul.SN 2009/12/8), gdy wobec jednej nieruchomości złożono w różnym czasie dwa konkurencyjne wnioski o wpis, sąd rozpoznając wniosek o wpis w księdze wieczystej związany jest stanem rzeczy istniejącym w chwili złożenia wniosku i kolejnością jego wpływu. Wbrew poglądowi apelującej, to właśnie okoliczność, że nabyła ona własność przed wydaniem postanowienia przez Sąd Rejonowy w Łasku z 18 września 2017 r., w sprawie sygn.
I Co 216/17 o przysądzeniu własności nieruchomości na rzecz uczestnika M. A., którego prawo własności ujawniono wcześniej zgodnie z kolejnością wpływu wniosków, stoi na przeszkodzie możliwości uzyskania wpisu na podstawie dołączonej do wniosku decyzji administracyjnej z 23 czerwca 2014 r. Nie ma tu bowiem mowy o koniecznym następstwie prawnym, a wręcz przeciwnie. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 999 § 1 k.p.c., prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów.
Postanowienie to przenosi na nabywcę własność nieruchomości, ma więc charakter konstytutywny. Skuteczność nabycia nie może podlegać ocenie według kryteriów przewidzianych w art. 6-9 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W szczególności nie występuje potrzeba badania, czy osoba nabywająca własność nieruchomości dopełniła aktów staranności polegających na zapoznaniu się z treścią księgi wieczystej, a także czy działała w złej (dobrej) wierze. W miejsce przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece wchodzą przepisy Kodeksu postępowania cywilnego normujące egzekucję z nieruchomości.
Określają one skutki nabycia własności w wyniku uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, także, gdy chodzi o wygaśnięcie (lub dalsze trwanie) praw ciążących na nieruchomości. Charakter konstytutywny postanowienia o przysądzeniu własności sprawia, że własność nieruchomości przechodzi na nabywcę bez względu na to, kto był dotąd rzeczywistym właścicielem. Oznacza to również, że w postępowaniu o wpis prawa własności nabywca nie musi wykazać następstwa prawnego po osobie wpisanej w dziale drugim księgi wieczystej, a rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie ma zastosowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 września 1997r., II CKN 730/97, OSP 1998/7-8/139, Wokanda 1998/1/7).
W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że M. A. uzyskał własność niezależnie od tego, kto był właścicielem w dacie przysądzenia własności, a prawa Gminy L. stwierdzone decyzją administracyjną wygasły. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. apelację oddalił jako bezzasadną.