Appeal court dismisses security request due to first instance court exceeding requested scope under Art. 738 k.p.c.

Sygn. akt I ACz 1781/13 POSTANOWIENIE dnia 04 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Elżbieta Uznańska Sędziowie: SSA JerzyBess SSO (del.) Krzysztof Hejosz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 04 listopada 2013 r. w Krakowie sprawy z wniosku (...) Spółki Akcyjnej w S. przeciwko M. L. o udzielenie zabezpieczenia na skutek zażalenia M. L. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt IX GCo 178/13 p o s t a n a w i a:

1. zmienić zaskarżone postanowienie w pkt I i III w ten sposób, że oddalić wniosek o udzielenie zabezpieczenia 2. zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kwotę 570 (pięćset siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego Sygn. akt I ACz 1781/13

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w Krakowie w sprawie z wniosku (...) Spółki Akcyjnej w S. przeciwko M. L. w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia (sygn. akt IX GCo 178/13), postanowieniem z dnia 18 lipca 2013r. zakazał obowiązanemu M.-wi L. wykorzystywania określenia G. (...) na oznaczenie producenta sprzedawa-nych produktów, w pozostałym zakresie oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenia, wy-znaczył uprawnionemu termin dwóch tygodni na wniesienie pozwu o nakazanie niezwłocz-nego zaniechania przez M. L. używania oznaczeń zawierających nazwę G.w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej dla oznakowania zegarków, ich akcesoriów i ich reklamy oraz zezwalania osobom trzecim na używanie w powyższym za-kresie oznaczeń zawierających nazwę G. (...) do czasu prawomocnego zakończenia po-stępowania w sprawie.

Jak wynika z pisemnego uzasadnienia sporządzonego do tego orze-czenia, uprawniony (...) spółka akcyjna w S. wniósł o udzielenie zabezpieczenia roszczenia o zakazanie obowiązanemu M. L. używania oznaczeń zawierają-cych nazwę G. (...) w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej poprzez usu-nięcie oznaczenia G. (...) z produktów obowiązanego w szczególności z zegarków, opa-kowań i materiałów reklamowych. Uprawniony wyjaśnił, że jest producentem obuwia, jak również toreb, wyrobów skórzanych i futrzarskich, odzieży i działalność swoją prowadzi od ponad dwudziestu lat.

Nazwa G. (...), pod którą to firmą uprawniony prowadzi działal-ność początek wzięła od nazwiska jednego z założycieli uprawnionego, który dysponuje pra-wami ochronnymi na prowadzoną przez siebie działalność. Tymczasem obowiązany uzyskał prawo ochronne na produkty z kategorii zegarków, biżuterii, breloczków, kalkulatorów, lor-netek, okularów, amuletów, ozdób, sprzętu biurowego i do pisania. Wykorzystywanie ozna-czenia G. (...) wywołuje ryzyko konfuzji w zakresie pochodzenia zegarków. Takie za-chowanie spełnia dyspozycję czynu nieuczciwej konkurencji (art.3 i 10 ustawy o z.n.k.), na-rusza dobra osobiste uprawnionego i jego prawa ochronne na znaki towarowe, korzysta z re-nomy i powszechnej znajomości znaku towarowego, co staje się jeszcze bardziej widoczne biorąc pod uwagę podobieństwo produktów stron.

Spełnienie przesłanki interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia uprawniony postrzegał w tym, że dalsze korzystanie przez obowią-zanego z oznaczenia G. (...) pogłębia niekorzystne skutki konfuzji klientów co do pocho-dzenia produktów, a niska jakość produktów obowiązanego może mieć wpływ na negatywne postrzeganie przez potencjalnych klientów produktów uprawnionego. W swoich rozważaniach prawnych sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek jest częś-ciowo uzasadniony. Zdaniem sądu w sprawie przesłanki zabezpieczenia zostały spełnione tylko w niewielkim zakresie.

Niewątpliwie w sprawie występuje nie tylko podobieństwo, ale wręcz tożsamość nazwy przy pomocy której strony oznaczają swoje produkty. Gdyby upraw-dopodobnienie roszczenia ograniczało się wyłącznie do uprawdopodobnienia podobieństwa oznaczenia produktu, to nie ulega wątpliwości, że wówczas należałoby uznać roszczenie za uprawdopodobnione. Jednak przy ocenie spełnienia przesłanki uprawdopodobnienia roszcze-nia nie można abstrahować od istotnych okoliczności występujących w sprawie. Sąd wskazał, że obowiązany uzyskał znak ochronny na stosowane przez niego oznaczenie.

Istnienie prawa ochronnego uprawdopodabnia okoliczność zupełnie przeciwną, aniżeli twierdzenia upra-wnionego – a mianowicie, że obowiązany prowadzi działalność w granicach przysługującego mu prawa. Możliwa jest odmienna ocena stanu faktycznego, ale w tej konkretnej sprawie wy-maga ona przeprowadzenia postępowania dowodowego, gdyż na podstawie twierdzeń wnio-sku nie można uznać, aby przedmiotowe roszczenie zostało uprawdopodobnione. Nadto, produkty oferowane przez strony należą do różnych kategorii produktów. Na obecnym etapie rysującego się sporu – to jest na etapie postępowania zabezpieczającego należało uznać, że roszczenie nie zostało uprawdopodobnione, gdyż z twierdzeń wniosku jednoznacznie wyni-ka, że strony oznaczają przy pomocy oznaczenia G. (...) różne produkty.

Natomiast uprawniony uprawdopodobnił, że obowiązany nie prowadzi działalności gospodarczej pod nazwą G. (...), a zatem nie może wykorzystywać dla oznaczenia producenta swojego produktu określenia G. (...) (np. w załączniku 12 widnieje określenie oferowanego zegarka: „producent: G. (...)”, które nie jest dopuszczalne, gdyż obowiązany nie prowadzi działalności gospodarczej pod nazwą G. (...)). Zdaniem sądu pierwszej instancji, nieuzasadniony jest wniosek o zakazanie korzysta-nia z określenia G. (...) na oznaczenie produktu i jego reklamę, a uzasadniony jest wnio-sek o zakazanie korzystania z określenia G. (...) na oznaczenie producenta produktu .. (...) kolei interes prawny w zabezpieczeniu uprawniony wyjaśniono w ten sposób, iż utrzymywa-nie współwystępowania w obrocie gospodarczym różnych produktów o takim samym ozna-czeniu może prowadzić do pogorszenia renomy produktów uprawnionego.

Zdaniem sądu tak określona przesłanka interesu prawnego została uprawdopodobniona jedynie w zakresie oznaczenia producenta produktu obowiązanego jako G. (...), gdyż wskazywanie na G. (...) jako na producenta produktu w sytuacji, gdy w rzeczywistości nie występuje przed-siębiorca (o dowolnej formie organizacyjnej) G. (...) produkujący zegarki istotnie naraża uprawnionego na przypisanie mu produkowania ww. zegarków. W pozostałym zakresie interes prawny nie został uprawdopodobniony. Uprawniony wskazywał na uprawdopodob-nienie interesu prawnego w zabezpieczeniu poprzez przedłożenie dyskusji na forach interne-towych, gdzie w niektórych wypowiedziach znajdują się: potwierdzenie możliwej konfuzji produktów stron, opinie o dobrej jakości produktów uprawnionego i złej jakości produktów obowiązanego.

Jednakże zdaniem sądu wskazanie, że na forach internetowych występują ta-kie opinie nie jest wystarczające do ustalenia, że została spełniona przesłanka uprawdopodo-bnienia interesu prawnego w zabezpieczeniu. Konsekwencje dalszego współwystępowania na rynku określenia G. (...) na produktach stron nie zostały przedstawione w sposób, który uprawdopodobniłby istnienie interesu prawnego. W szczególności uprawniony poprzestał na przywołaniu negatywnych opinii o produktach obowiązanego, natomiast w żaden sposób nie przedstawił sposobu prowadzenia działalności przez uprawnionego tak, aby sąd mógł wza-jemnie zestawić rodzaje aktywności gospodarczej stron.

Uprawniony wskazywał, iż od wielu lat wykorzystuje określenie G. (...) do oznaczania swoich produktów, że jest to renomo-wany znak, ale sam fakt wieloletniego wykorzystywania danego oznaczenia nie stanowi autonomicznej przesłanki renomy znaku, a innych okoliczności potwierdzających renomę uprawniony nie przedstawia, bo trudno uznać za uprawdopodobnienie renomy znaku towa-rowego wpis na forum: polecam buty lub polecam klapki uprawnionego. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie I i II sentencji orzeczenia na podstawie art.730 1 §2 kpc w związku z art.755 §1 pkt1 kpc.

W punkcie III sąd wyznaczył uprawnionemu termin dwóch tygodni na wniesienie powództwa do Sądu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł obowiązany zaskarżając go w części w jakiej sąd pierwszej instancji uwzględnił wniosek o zabezpieczenie tj. w pkt I i III. Z.-nemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów art.233§1k.p.c. w zw. z art.217k.p.c., art.227k.p.c. i art.13§2k.p.c. przez uznanie, że wnioskodawca uprawdopodobnił okoliczność, iż obowiązany wykorzystuje określenie G. (...) na oznaczenie producenta sprzedawanych produktów w sytuacji gdy nawet wnioskodawca nie twierdzi, że obowiązany wykorzystuje w/w określenie na oznaczenie producenta sprzedawanych produktów, to nie obowiązany w załączniku nr12 do wniosku o zabezpieczenie użył określenia „producent:

G. (...)”. Nad-to żaden z dowodów dołączonych do wniosku o zabezpieczenie nie wskazuje lub uprawdo-podabnia, że obowiązany wykorzystuje w/w określenia oznaczenie producenta sprzedawa-nych produktów, żaden z dowodów dołączonych do wniosku o zabezpieczenie nie uprawdo-podabnia, że obowiązany zezwala lub upoważnia podmioty trzecie do wykorzystywania tego określenia na oznaczenie producenta sprzedawanych przez obowiązanego produktów. Nadto zarzucono naruszenie art.738k.p.c. w zw. z art.755§1pkt1 k.p.c. art.730k.p.c. i art.730 1k.p.c. w związku z udzieleniem zabezpieczenia w sposób wykraczający poza granice sposobów za-bezpieczenia wskazane przez uprawnionego we wniosku.

Skarżący wskazał również na na-ruszenie art.730k.p.c. i art.730 1k.p.c. w zw. z art.755§1pkt1k.p.c. w związku z udzieleniem zabezpieczenia pomimo braku uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę istnienia roszczenia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia w sposób określony w zaskarżonym orzeczeniu. Powołując się na te zarzut, skarżący domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie w całości wniosku o zabezpieczenie roszczenia, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W złożonej odpowiedzi na zażalenie wnioskodawca wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie od obowiązanego na jego koszt kosztów postępowania odwoławczego. Mając powyższe na uwadze

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

zażalenie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie Na wstępie tych rozważań należy odwołać się do uzasadnienia zaskarżonego postano-wienia, w którym sąd pierwszej instancji badając wystąpienie przesłanek koniecznych do udzielenia zabezpieczenia stwierdził, że uprawniony uprawdopodobnił wniosek jedynie w za-kresie w jakim wykazał, że obowiązany nie prowadzi działalności gospodarczej pod nazwą G. (...) , a zatem nie może wykorzystywać dla oznaczenia producenta swojego produktu określenia G. (...) . Jako przykład podano określenie oferowanego zegarka przez opis:

„producent G. (...) ”. Tym samym sąd pierwszej instancji uznał, że nieuzasadniony jest wniosek o zakazanie korzystania z określenia G. (...) na oznaczenie produktu i jego re-klamę, a uzasadniony jest wniosek o zakazanie korzystania z określenia G. (...) na ozna-czenie producenta produktu .. (...) zakresie interesu prawnego została uprawdopodobniona je-dynie w zakresie w jakim wskazywanie na G. (...) jako na producenta produktu nie jest prawdziwe i może prowadzić do przypisywania uprawnionemu produkowania tych zegarków. Powyższe oznacza, że sąd pierwszej instancji tylko w ograniczonym zakresie uznał żądanie udzielenia zabezpieczenia za zasadne, odrzucając pozostałe twierdzenia wniosko-dawcy podnoszone we wniosku.

Argumenty dotyczące naruszenia przepisów kodeksu cywil-nego i innych ustaw wymienionych we wniosku nie podlegają zatem rozpoznaniu przez sąd drugiej instancji z uwagi na brak zaskarżenia przedmiotowego postanowienia w pkt II przez uprawnionego. Tym samym na obecnym etapie postępowania sąd drugiej instancji jest ogra-niczony w rozpoznaniu sprawy treścią i formą udzielonego zabezpieczenia w pkt I zaskarżo-nego postanowienia oraz zarzutami zawartymi w zażaleniu obowiązanego. W powyższym zakresie uzasadniony jest zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 738k.p.c.

Przepis ten stwierdza, że sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia w je-go granicach, biorąc za podstawę orzeczenia materiał zebrany w sprawie. Granice wniosku o udzielenie zabezpieczenia wyznaczone są żądanym sposobem zabezpieczenia. Rozpoznając wniosek, sąd nie może udzielić zabezpieczenia roszczenia w szerszym lub odmiennym za-kresie, niż żądał tego uprawniony. Jak wynika z wniosku o udzielenie zabezpieczenia wnio-skodawca domagał się udzielenia mu czasowej ochrony, która miała polegać na tym aby obo-wiązany w prowadzonej działalności gospodarczej zaniechał używania oznaczeń zawierają-cych nazwę G. (...) dla oznakowania zegarków i ich akcesoriów i ich reklamy oraz zezwalania podmiotom trzecim na używanie w powyższym zakresie oznaczeń zawierających nazwę G. (...) do czasu zakończenia postępowania w sprawie.

Nadto wnioskodawca domagał się nakazania obowiązanemu niezwłocznego usunięcia oznaczeń zawierających w/w nazwę z produktów, w tym w szczególności zegarków, opakowań a także materiałów rekla-mowych. Zdaniem sądu drugiej instancji, żądanie to nie obejmowało zakazu dla obowiąza-nego wykorzystywania określenia G. (...) na oznaczenie producenta sprzedawanych pro-dukttów. Zarówno w zakresie pojęciowym jak i treści materialno prawnej jest to zabezpie-czenie odmienne od pierwotnego wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie.

W tym miejscu podkreślić należy, że sąd nie jest uprawniony do zastosowania innego sposobu za-bezpieczenia niż żądany we wniosku. W związku z powyższym, jeśli sąd odwoławczy uzna-je, że wskazany przez uprawnionego sposób zabezpieczenia nie jest zgodny ze sposobem za-bezpieczenia ustalonym przez sąd pierwszej instancji, to koniecznym jest dokonanie zmiany zaskarżonego orzeczenia i oddalenie wniosku. Wbrew bowiem twierdzeniom uprawnionego, sąd wykroczył poza granice żądania wskazane we wniosku o zabezpieczenie, a przyznane za-bezpieczenie nie można zakwalifikować jako „mniejsze” niż we wniosku lecz mieszczące się w jego ramach i nie wykraczające poza granice zgłoszonego żądania.

W przeciwieństwie do postępowania rozpoznawczego gdzie związanie sądu granicami żądania nie oznacza, że sąd jest związany w sposób bezwzględny samym sformułowaniem żądania, to przepis art.738 k.p.c. nakłada na stronę obowiązek precyzyjnego formułowania wniosku o zabezpieczenie. Twierdzenie obecnie przez wnioskodawcę, że jego wniosek obejmował również zakaz uży-wania oznaczenia G. (...) dla oznaczenia producenta oferowanych produktów jest spóź-niony. To prowadzi do wniosku o niemożności przyjęcia poglądu, że sąd pierwszej instancji udzielił zabezpieczenia w sposób zgodny z żądaniem zgłoszonym przez wnioskodawcę, cho-ciaż w węższym zakresie.

Na marginesie można w tym miejscu zauważyć, że obowiązany za-sadnie zarzuca, że wnioskodawca nie wykazał aby uczestnik postępowania swoim działaniem doprowadził do oznaczania produktów jako producenta w postaci G. (...) . Na produktach tych umieszczany jest znak towarowy o w/w treści ale nie musi on oznaczać identyfikacji tych towarów z oznaczeniem ich producenta. Okoliczności te zapewne mogą być przedmio-tem rozpoznania w sprawie o nakazanie niezwłocznego zaniechania używania przedmioto-wego oznaczenia lub mogły być przedmiotem rozpoznania przez sąd w przypadku inaczej sformułowanego żądania o zabezpieczenie.

Mając powyższe na uwadze, sąd drugiej instancji uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisu art.738 k.p.c. co prowadzi do konieczności zmiany w/w postanowienia i oddalenia wniosku w części w jakiej sąd pierwszej instancji udzielił za-bezpieczenia. Podnoszone przez uprawnionego argumenty w złożonej odpowiedzi na zażale-nie choć przemawiające za udzieleniem zabezpieczenia nie mogły być podstawą rozważań sądu drugiej instancji w zakresie dokonywanych ustaleń, co do spełnienia przesłanek w za-kresie uprawdopodobnienia roszczenia oraz wykazania interesu prawnego w udzieleniu za-bezpieczenia.

Samo bowiem już stwierdzenie naruszenia art.738 k.p.c. prowadziło do zmia-ny zaskarżonego postanowienia w pkt I i III na podstawie art.386§1 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art.98§1 i 2k.p.c. w zw. z §10 ust1 pkt19 i §12 ust.2 pkt2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.490 j.t.).