Civil court grants defendant exemption from appeal fees due to inability to pay without harming family maintenance.
Legislator summary
AI generatedThe Regional Court in Zawiercie granted the defendant a full exemption from appeal court fees, overturning the lower court's refusal. The defendant argued that his family farm suffered from drought and he relies on family support, leaving him unable to pay the 300 zł fee without jeopardizing his and his daughter's livelihood. The court found the defendant's financial situation exceptional, noting the lack of income from the farm and the necessity of family aid, thus ruling that the lower court's assessment of his ability to save for costs was incorrect.
Legislator headnote
AI generatedArt. 102 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; zwolnienie od kosztów sądowych przysługuje osobom najuboższym, których brak środków uniemożliwia obronę praw bez uszczerbku utrzymania, a sąd musi uwzględnić całościowe okoliczności materialne sprawy.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt I C 806/18 POSTANOWIENIE Dnia 11 października 2019r. Sąd Rejonowy w Zawierciu Wydział I Cywilny Przewodniczący: SSR Marcin Borkowski po rozpoznaniu w dniu 11 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) S.A. w W. przeciwko T. K. o zapłatę na skutek skargi pozwanego na postanowienie referendarza sądowego z 31 lipca 2019r., sygn. akt: I C 806/18 w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym opłaty od apelacji postanawia: zmienić postanowienie Referendarza sądowego z 31 lipca 2019r., sygn. akt: I C 806/18 i zwolnić pozwanego od ponoszenia kosztów sądowych w postaci opłaty od apelacji.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 31 lipca 2019r. w sprawie sygn. akt I C 806/18, Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Zawierciu oddalił wniosek pozwanego o zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych, w tym opłaty od apelacji, uznając, iż brak jest przesłanek uzasadniających zwolnienie pozwanego od ich ponoszenia w całości jak i w części. Zdaniem Referendarza, mając na względzie całokształt okoliczności sprawy, pozwany jest w stanie zaoszczędzić środki na pokrycie przewidywanych kosztów łączących się z prowadzonym postępowaniem odwoławczym.
Na powyższe rozstrzygnięcie pozwany złożył skargę, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 102 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez odmowę zwolnienia pozwanego od ponoszenia kosztów sądowych w postaci opłaty od apelacji pomimo wykazania ku temu przesłanek. W związku z powyższym wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez orzeczenie o zwolnieniu pozwanego w całości od ponoszenia kosztów sądowych w postaci opłaty od apelacji, ewentualnie o orzeczenie o zwolnieniu pozwanego od ponoszenia kosztów sądowych w postaci opłaty od apelacji ponad kwotę 100 zł.
W uzasadnieniu podnosił, iż nie dysponuje on żadnymi środkami na pokrycie kosztów sądowych, aby bronić swych praw poprzez wniesienie apelacji do sądu. Nie posiada żadnych oszczędności. Nie uzyskuje żadnych dochodów z posiadanego gospodarstwa. Pozwanemu i jego żonie pomaga finansowo rodzina i z tego powodu jest w stanie spłacać większość swoich zobowiązań. Dlatego nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie bez pogorszenia warunków jego utrzymania oraz jego małoletniej córki. Sąd uznał skargę za zasadną w całości.
Zgodnie z art. 398 22 § 1 kodeksu postępowania cywilnego, na orzeczenia referendarza sądowego, co do istoty sprawy oraz na orzeczenia kończące postępowanie, jak również na orzeczenia, o których mowa w art. 394 § 1 pkt 1, 2, 4 2 i 5-9, przysługuje skarga, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Skargę rozpoznaje sąd, w którym wydano zaskarżone orzeczenie. Artykuł 398 23 § 1 k.p.c. stanowi, że rozpoznając skargę na postanowienie referendarza w przedmiocie kosztów sądowych lub kosztów procesu oraz na postanowienie o odmowie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego utrzymuje w mocy albo je zmienia.
Artykuł 102 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych stanowi, że zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienie od kosztów jest przewidziane dla osób najuboższych, które wobec braku środków na ich pokrycie miałyby ograniczoną możliwość obrony swoich praw. Skorzystanie przez Sąd z instytucji zwolnienia od kosztów sądowych jest więc zarezerwowane dla wyjątkowych sytuacji, powoduje ona bowiem w istocie kredytowanie procesu przez Skarb Państwa.
Jak wynika ze złożonego przez pozwanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania prowadzi on gospodarstwo rolne, dzierżawiąc około 60 ha ziemi rolnej od Agencji Nieruchomości Rolnej. Jest współwłaścicielem w ½ części mieszkania w K. o wartości około 150000 zł. Ma na utrzymaniu małoletnią córkę, jego żona pracuje na 1/3 uzyskując z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie 1100 zł miesięcznie. Do stałych wydatków pozwanego zaliczają się: koszty utrzymania dziecka w kwocie około 500 zł miesięcznie, koszty spłaty kredytu na mieszkanie w kwocie 1000 zł miesięcznie oraz koszty związane z utrzymaniem mieszkania w kwocie 800 zł miesięcznie.
Pozwany wskazał jednocześnie w powyższym oświadczeniu, co następnie powtórzył w treści skargi, iż nie dysponuje on żadnymi środkami na pokrycie kosztów postępowania apelacyjnego, ponieważ jego gospodarstwo nie przynosi dochodów z uwagi na klęskę suszy. Stąd wszelkie środki przeznaczył na ratowanie tego gospodarstwa. Ponadto podał, iż wielokrotnie jest zmuszony korzystać z pomocy finansowej swojej rodziny. Nie sposób zatem w tej sytuacji w ocenie Sądu zgodzić się ze stanowiskiem Referendarza sądowego, iż pozwany jest w stanie poczynić oszczędności na pokrycie przewidywanych kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem odwoławczym obejmujących na obecnym etapie koszty opłaty sądowej od apelacji w wysokości 300 zł.
W rezultacie biorąc pod uwagę całokształt podniesionych przez pozwanego okoliczności, Sąd przyznał rację skarżącemu, iż w obecnej sytuacji nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych obejmujących koszty opłaty od apelacji bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny w rozumieniu art. 102 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W tym stanie rzeczy, na podstawie przytoczonych powyżej przepisów orzeczono jak w sentencji. ZARZĄDZENIE 1. Odnotować w Rep. C.
2. Odpis postanowienia proszę doręczyć pełn. pozwanego.
3. Wykonać pkt 4 i 5 zarządzenia z 25 czerwca 2019 r.