Appeal court vacates judgment due to judge's recusal violation in retrial proceedings under Polish Civil Procedure Code.

Sygn. akt: III AUa 929/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2014 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Lucyna Guderska Sędziowie: SSA Anna Szczepaniak-Cicha (spr.) SSO del. Beata Michalska Protokolant: st. sekr. Patrycja Stasiak po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2014 r. w Łodzi sprawy B. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w Ł. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 19 grudnia 2011 r., sygn. akt IV U 1038/11; o wypłatę emerytury na skutek apelacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt IV U 1188/12; uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w sprawie i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Sieradzu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. III AUa 929/13

UZASADNIENIE

W dniu 31 grudnia 2012 roku B. Z. wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 19 grudnia 2011 roku w sprawie sygn. akt IV U 1038/11 i zmianę tego wyroku oraz decyzji ZUS z dnia 12 października 2011 roku, poprzez wypłatę emerytury za okres od 1 października 2011 roku do 31 grudnia 2012 roku wraz z należnymi odsetkami. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania skarżąca wskazała art. 401 1 k.p.c. z powołaniem się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku w sprawie sygn. K 2/12. Zakład Ubezpieczeń Społecznych domagał się oddalenia skargi. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 marca 2013 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu:

1. umorzył postępowanie w zakresie odsetek;

2. oddalił odwołanie w pozostałym zakresie. W apelacji ubezpieczona zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie odwołania zarzucając naruszenie prawa, w tym zasady ochrony praw nabytych.

Sąd Apelacyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Niezależnie od zarzutów apelacyjnych stwierdzić należy, że wyrok Sądu Okręgowego podlega uchyleniu z uwagi na nieważność postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Zgodnie z art. 379 pkt 4 k.p.c. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Z art. 48 § 3 k.p.c. wynika, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie nie może orzekać co do tej skargi.

Ratio legis przepisów wprowadzających instytucję wyłączenia sędziego jest oczywiste i sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących wywoływać jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004r., SK 19/02, OTK-A 2004/7/67). Sędzia wyłączony na podstawie art. 48 § 3 k.p.c. jest zatem wyłączony od udziału w całym postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania. Wyłączenie obejmuje wszystkie czynności wchodzące w zakres badania dopuszczalności wznowienia oraz samego rozpoznawania skargi.

W kontekście przytoczonej regulacji jest jasne, że postępowanie toczące się w rozpoznawanej sprawie ze skargi o wznowienie postępowania zostało dotknięte nieważnością. Skargą o wznowienie postępowania objęto proces zakończony prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 19 grudnia 2011 roku, a zatem sędzia biorący udział w wydaniu tego orzeczenia był na podstawie art. 48 § 3 k.p.c. wyłączony od rozpoznawania skargi o wznowienie. Tymczasem wyrok z dnia 28 marca 2013 roku o oddaleniu skargi o wznowienie postępowania wydał Sąd Okręgowy w Sieradzu w tym samym składzie - orzekał ten sam sędzia, który wydał wyrok z dnia 19 grudnia 2011 roku.

Zgodnie z art. 386 § 2 k.p.c. - w razie stwierdzenia nieważności postępowania sąd drugiej instancji uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji. Przewodniczący: Sędziowie: