Appeal allowed; regional court's refusal of fee waiver was premature due to lack of formal income investigation.
Legislator summary
AI generatedThe appellate court overturned the regional court's decision denying the plaintiffs a waiver of court fees. The plaintiffs argued the lower court incorrectly assessed their income by including family benefits and the '500+' allowance, claiming these funds could not be used for litigation expenses. The court ruled that while the regional court correctly questioned the plaintiffs' financial data, it failed to conduct the mandatory formal income investigation required by law before denying the waiver. Consequently, the decision was deemed premature and the case was remanded for a proper investigation into the plaintiffs' assets and family status.
Legislator headnote
AI generatedArt. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; Art. 109 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych: A party seeking exemption from court costs must prove inability to pay without harming family maintenance; such exemption is denied only after a formal income investigation is conducted, making a decision based solely on unverified declarations premature.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt III Cz 364/19 POSTANOWIENIE Dnia 3 lipca 2019 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Leszek Dąbek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lipca 2019 r. w G. sprawy z powództwa I. M. i A. M. przeciwko E. W. o zapłatę na skutek zażalenia powodów na postanowienie Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II C 361/18 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Rybniku do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Cz 364/19
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Rybniku w postanowieniu z dnia 5 12 2018r. oddalił wniosek powodów o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że mogą je ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania ich rodziny. Orzeczenie zaskarżyli powodowie I. M. i A. M. , którzy wnosili o jego zmianę poprzez zwolnienie ich od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz zasądzenie na ich rzecz od pozwanej zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, bądź jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucili, że przy wydaniu postanowienia naruszono prawo procesowe, regulację art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 07 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez jej niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji tego odmowę zwolnienia iich od ponoszenia kosztów sądowych.
W uzasadnieniu zażalenia między innymi podnosili, że wadliwie zaliczono do ich dochodów świadczenia rodzinne i „500+” w łącznej kwocie 2.500zł, a w następstwie tego błędne przyjęcie, iż osiągają oni dochody na poziomie 6.000zł, gdyż świadczenie „500+” zgodnie z ich przeznaczeniem przewidzianym w ustawie z 11 02 2016r. o pomocy państwa w wychowaniu rodziny nie może być rozdysponowane na wydatki związane z prowadzonymi przez powodów sporami sądowymi
Sąd Odwoławczy zważył co następuje:
Zgodnie z regulacją art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 07 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167, poz. 1398, z późniejszymi zmianami) skutecznie zwolnienia od kosztów sądowych domagać się może jedynie osoba, która wykaże że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i swojej rodziny. Sąd Rejonowy ferując zaskarżone orzeczenie słusznie zakwestionował dane zawarte w oświadczeniu powodów o ich stanie rodzinnym i majątku, dochodach i źród-łach dochodów, lecz umknęło jego uwadze, że samo w sobie nie pozbawia to ich mocy wiążącej.
Aby to nastąpiło konieczne było formalne wszczęcie przez Sąd przewi-dzianego w art. 109 ust. 1 powyższej ustawy dochodzenia, czego w sprawie nie uczy-niono (nie wydano w tej kwestii formalnego postanowienia). Powoduje to, iż zaskarżone orzeczenie jest przedwczesne, a zażalenie uzasadnione. Reasumując, zaskarżone postanowienie jest wadliwe i dlatego zażalenie powodów jako uzasadnione uwzględniono, uchylając zaskarżone orzeczenie i prze-kazując w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania w oparciu o przepis art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę wyda postanowienie o zarzą-dzeniu dochodzenia przewidzianego we wskazanej powyżej regulacji prawnej.
Następnie podejmie dalsze czynności w celu zweryfikowania danych zawartych w oświadczeniu powodów, między innymi mając na uwadze, że syn po-wodów S. M. w dniu (...) ukończył 18 lat (stał się pełnoletni), co mogło doprowadzić do wygaśnięcia ciążącego na skarżących obowiązku jego alimentacji. Ponadto wyjaśni kiedy powodowie zaciągnęli kredyty na zakup i wykończenie nieruchomości, gdyż w obecnym materiale sprawy prawdopodobnym jest, że zostały one zaciągnięte już po powstaniu dochodzonego roszczenia (z chwilą jego powstania musieli się liczyć z obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych związanych z jego dochodzeniem) oraz zaktualizuje dane zawarte w ich oświadczeniu (od jego złożenia upłynął już ponad rok).
SSO Leszek Dąbek