Court partially allowed debt claim by reducing compound interest due to consumer protection and lack of proof.
Legislator summary
AI generatedThe court partially dismissed the plaintiff's claim for 51,055.79 zł, awarding 38,871.82 zł while rejecting the remainder. The plaintiff sought compound interest on the debt, but the defendant argued the agreement was invalid and demanded no information about the debt sale. The court ruled that the plaintiff failed to prove the specific calculation of capitalized interest and that statutory interest on overdue interest applies only from the filing date unless agreed otherwise, leading to a reduced award based on the difference between the original debt and payments made.
Legislator headnote
AI generatedArt. 481 § 1, 2 k.p.c.; Art. 482 § 1 k.c.; Art. 353 § 1 k.c.: The court must verify the precise calculation of compound interest claims; if the creditor fails to prove the method of capitalization or if statutory rules on interest on overdue interest apply, the claim is reduced to the difference between the principal debt and payments made, with interest calculated from the filing date.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt I C 985/18
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 czerwca 2019 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku, I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Izabela Kosińska-Szota Protokolant: stażysta Kamila Kupiec po rozpoznaniu 17 czerwca 2019 roku w Kłodzku na rozprawie sprawy z powództwa P. z siedzibą we W. przeciwko G. Ł. o zapłatę 51 055,79 zł I. zasądza od pozwanego G. Ł. na rzecz strony powodowej P. z siedzibą we W. kwot 38 871,82 zł (trzydzieści osiem tysięcy osiemset siedemdziesiąt jeden złotych 82/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 17 stycznia 2018 roku; II. oddala dalej idące powództwo; III. zasądza od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 4 549,36 zł (cztery tysiące pięćset czterdzieści dziewięć złotych 36/100) tytułem kosztów procesu. (...)
UZASADNIENIE
Strona powodowa P. z siedzibą we W. wniósł o zasądzenie od pozwanego G. Ł. kwoty 51 055,79 zł z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP rocznie, nie więcej niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od 17 stycznia 2018 r. i o zasądzenie kosztów procesu 639 zł tytułem opłaty i kosztów zastępstwa procesowego oraz prowizji pobranej od uiszczonej opłaty sądowej. Strona powodowa wskazała w uzasadnieniu pozwu, że pozwany otrzymał od (...) Bank (...) S.A. na podstawie umowy bankowej kwotę określoną w umowie zobowiązując się do jej zwrotu na warunkach precyzyjnie określonych w umowie, lecz pozwany się z nich nie wywiązał i bank wezwał pozwanego do zapłaty należności.
Strona powodowa podała, że 21 marca 2011 r. bank i strona powodowa zawarli umowę przelewu wierzytelności. Następnie strona powodowa i pozwany zawarli 25 czerwca 2012 r. umowę ugody, zgodnie z którą pozwany zobowiązał się do zapłaty kwoty 47 571,82 zł oraz odsetek liczonych od tej kwoty wg stopy procentowej określonej postanowieniami ugody w kwocie 37 017,72 zł, łącznie 84 589,54 zł. Strona powodowa wskazała, że pozwany wpłacił łącznie 17 850 zł i z tej kwoty 200 zł zaliczono na poczet należności głównej, tj. kwoty bazowej, 17 091,92 zł zarachowano na poczet odsetek umownych i 558,08 zł na poczet odsetek za opóźnienie naliczonych po postawieniu należności w stan wymagalności.
Powodowy Fundusz podał, że na dzień złożenia pozwu na zadłużenie pozwanego składają się: należność główna (kwota bazowa) 47 371,82 zł, skapitalizowane odsetki umowne 2 983,13 zł i odsetki za opóźnienie 700,84 zł naliczone od dnia 12 października 2017 r. do dnia poprzedzającego złożenie pozwu w wysokości czterokrotności kredytu lombardowego NBP. Od wydanego przez referendarza sądowego nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym w dniu 7 maja 2018 r. pozwany wniósł sprzeciw zaskarżając go w całości i wnosząc o oddalenie powództwa w całości.
Pozwany podniósł, że nie poddał się dobrowolnej egzekucji na odstawie bankowego tytułu egzekucyjnego i wystawienie bte było niekonstytucyjne, a ponadto, że nie otrzymał informacji sprzedaży długu. Pozwany powołał także, iż podpisał ugodę z firmą (...) S.A. i uznał przeterminowany dług będąc w bardzo głębokiej depresji spowodowanej wypadkiem komunikacyjnym i bardzo długo leczył się u psychologa. Pozwany podał, że był zastraszany i z tego powodu i ze względu na stan zdrowia podpisał ugody, a dług był przedawniony i gdyby nie był w depresji powołałby się na przedawnienie.
Ponadto pozwany wskazał, że w bte jego dług wynosił 42 372,23 zł, a kapitał 18 250 zł. W piśmie procesowym dnia 18 lipca 2018 r. strona powodowa podniosła, że zgodnie z wyrokiem TK od dnia 1 sierpnia 2016 r. banki nie mają prawa sporządzać takich tytułów, zaś wydane przed tym dniem pozostają w mocy. Ponadto wskazała, że działania osób reprezentujących stronę powodową nie były sprzeczne z przepisami, prawa, dobrymi obyczajami czy zasadami współżycia społecznego. Nadto wskazał, że zadłużenie pozwanego wynosi 51 055,79 zł, w tym 47 371,82 zł to należność główna oraz skapitalizowane odsetki umowne wraz z odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 2 listopada 2007 r. pozwany G. Ł. złożył wniosek do (...) Banku (...) S.A. o udzielenie kredytu w rachunku bieżącym w wysokości 40 000 zł. W dniu 6 listopada 2017 r. (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. i pozwany G. Ł. zawarli umowę o otwarcie i prowadzenie rachunku bankowego progresywnego. Dowód: wniosek o otwarcie i prowadzenie rachunku bankowego z dnia 6.11.2007 r. – k.37 - 40 wniosek o udzielenie kredytu w rachunku bankowym – k.69 - 70 W dniu 22 czerwca 2010 r. bank wystawił przeciwko pozwanemu bankowy tytuł egzekucyjny wskazując, że zobowiązanie pozwanego wynika z umowy kredytu w rachunku bieżącym nr (...), a jego wysokość wynosi 42 016,65 zł.
Bank określił należność główną na 35 092,39 zł, odsetki umowne za okres od 14 listopada 2008 r. do dnia wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego na 7 267,01 zł i dalsze odsetki umowne w wysokości odsetek ustawowych od dnia wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego. W dniu 22 września 2010 r. została nadana bte klauzula wykonalności przez referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w Kłodzku. W dniu 3 października 2012 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Kłodzku umorzył postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji.
Dowód: bankowy tytuł egzekucyjny – k.41 postanowienie z dnia 22.09.2010 r. – k.42 postanowienie komornika sądowego – k.43 – 44 W dniu 26 czerwca 2008 r. pozwany uległ wypadkowi komunikacyjnemu. Nie ujawniły się zaburzenia w sferze funkcjonowania intelektualnego, jak i zaburzenia osobowości , a istniejące problemy w funkcjonowaniu pojawiły się po wypadku i odpowiadały obrazowi zespołu stresu pourazowego. W dniu 2 września 2010 r. wyniki pozwanego były na poziomie porównywalnym z poprzednim badaniem. U pozwanego dominującym problemem była obniżająca się odporność na stres, nie ujawniły się cechy dysfunkcji centralnego układu nerwowego.
Dowód: wynik badania psychologicznego z dnia 27.10.2008 r. – k.73 – 74 opinia psychologiczna z dnia 2.09.2010 r. – k.75 Pozwany od 1 do 23 grudnia 2008 r. przebywał na Oddziale (...) w P. ze względu na zespół bólowy kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo – krzyżowego po wypadku oraz choroby krążków międzykręgowych lędźwiowych i innych z uszkodzeniem korzeni nerwów rdzeniowych. Dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego – k.76 (...) Bank (...) S.A. z/s w W. i strona powodowa zawarły w dniu 21 marca 2011 r. umowę przelewu wierzytelności m. in. przysługującej przeciwko pozwanemu G.
Ł. na podstawie umowy z dnia 6 listopada 2007 r. w kwocie 42 372,23 zł. Dowód: umowa przelewu wierzytelności z dnia 21.03.2011 r. – k.20 – 21 wyciąg z elektronicznego załącznika do umowy cesji – k.22 W dniu 25 czerwca 2012 r. strona powodowa i pozwany zawarli ugodę określając wysokość zadłużenia na dzień 15 czerwca 2012 r. na kwotę 47 571,82 zł i pozwany jako dłużnik uznał tę wierzytelność i zobowiązał się do jej spłaty wraz z odsetkami umownymi w wysokości 8 % w stosunku rocznym. Łącznie pozwany zobowiązał się do zapłaty kwoty 74 068,14 zł, w tym 26 496,32 zł z tytułu odsetek umownych w 120 ratach miesięcznych po 200 zł raty od 1 raty do 24 raty, następnie po 300 zł miesięcznie od 25 raty do 36 raty i po 781,76 zł od raty 37 do 119 i 120 rata w kwocie 782,06 zł.
Termin płatności pierwszej raty przypadał na 25 czerwca 2012 r., a ostatniej na 25 maja 2022 r. Dowód: ugoda z dnia 25.06.2012 r. – k.23 – 28 W dniu 20 września 2015 r. strona powodowa i pozwany zawarły porozumienie do ugody z dnia 25 czerwca 2012 r. zadłużenie pozwanego określono już na 84 589,54 zł, w tym 37 017 ,72 zł z tytułu odsetek umownych. Strony wskazały, że pozwany dokonał wpłaty 8 700 zł i w związku z tym do zapłaty pozostaje kwota 75 889,54 zł i należność ta miała być płatana w ratach określonych od numeru 37 do 156 po 400 zł od raty 37 do 60, po 693,64 zł od raty 61 do 155 i ostatnia rata w kwocie 693,74 zł.
Dowód: porozumienie do ugody – k.29 – 32 W dniu 2 marca 2015 r. psychiatra wystawił pozwanemu zaświadczenie lekarskie o jego leczeniu z powodu zaburzeń depresyjno – lękowych i przyjmowaniu leków. Pozwany korzystał z leczenia psychiatrycznego. Dowód: zaświadczenie lekarskie z dnia 2.03.2015 r. – k.72 wydruki wizyt u lekarza psychiatry - k.102 - 106 Strona powodowa działająca za pośrednictwem (...) S.A. pismem z dnia 7 września 2017 r. wypowiedziała ugodę zawartą 25 czerwca 2012 r. powołując brak wpłat 3 pełnych rat ugody, a okres wypowiedzenia określiła na 7 dni.
Dowód: wypowiedzenie ugody z dnia 7.09.2017 r. - k.33 W dacie zawierania ugody z dnia 25 czerwca 2012 r. i porozumienia do ugody pozwany nie znajdował się w stanie wyłączającym świadome bądź swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. U pozwanego występowało nasilenie objawów depresyjnych na poziomie pogranicza łagodnej i umiarkowanej formy depresji. Skrajnie głębokie nasilenie depresji nie miało miejsca w życiu powoda, zwłaszcza w okresie bliskim czasowi zawierania ugody z 25 czerwca 2012 r. i 20 września 2015 r. W tym czasie pozwany znajdował się w okresie takiego nasilenia choroby, który to stan nie ograniczał mu w istotnym stopniu możliwości świadomego i swobodnego powzięcia decyzji i wyrażenia woli (podobnie jak w chwili obecnej).
Dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu psychiatrii W. B. – k.85 pisemne wyjaśnienia złożonej opinii z dnia 8.04.2019 r. - k.118
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części, tj. co do kwoty 38 871,82 zł. Zarzut pozwanego co do nieważności złożonych w dniach 25 czerwca 2012 r. i 25 września 2015 r. oświadczeń woli ze względu na jego stan zdrowia okazał się chybiony. Opinia biegłego sądowego z dnia 18 listopada 2018 r. i jej pisemne wyjaśnienia w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że u pozwanego występują zaburzenia depresyjne, jednakże ani 25 czerwca 2012 r., ani 20 września 2015 r. zaburzenia nie świadczą o tym, że stan zdrowia psychicznego pozwanego istotnie ograniczał, bądź zwłaszcza wyłączał zdolność pozwanego do świadomego i swobodnego podejmowania decyzji i składania oświadczeń woli.
Stwierdzić należy w odniesieniu do zastrzeżeń do opinii biegłego sądowego psychiatry, że pozwany wysnuwa ze swojej choroby pozytywne dla siebie wnioski, nie bacząc na brak wiadomości specjalnych z zakresu psychiatrii. Wbrew zarzutom pozwanego, biegły nie negował w swojej opinii depresji, na którą choruje pozwany, lecz jednoznacznie wskazał, że jej objawy nie były tak silne by powodowały działanie pozwanego z wyłączeniem świadomości lub swobody przy podejmowaniu decyzji. Biegły dokładnie wyjaśnił wysnute w opinii wnioski wskazując, że u pozwanego można rozpoznać istnienie uwarunkowanych sytuacyjnie problemami finansowymi i zdrowotnymi, zaburzenia lękowo – depresyjne, jednak nie należą one do zaburzeń psychicznych, które ograniczałby w istotny sposób zdolność rozpoznania znaczenia dokonywanych czynów i pokierowania swym postępowaniem.
W ocenie Sądu, opinia jest jednoznaczna, spójna i logiczna. Mając na względzie powyższe nie sposób więc uznać, że ze względu na stan zdrowia pozwanego w dniach 25 czerwca 2012 r. i 20 września 2015 r. pozwany podpisał oświadczenia woli z wyłączeniem świadomego i swobodnego podjęcia decyzji. Odnosząc się natomiast do żądania zapłaty przez stronę powodową kwoty 51 055,79 zł podlegało ono uwzględnieniu co do kwoty 38 871,82 zł. Z przeprowadzonych dowodów wynika jednoznacznie, że pozwanego i pierwotnego wierzyciela (...) Bank (...) S.A.
łączyła umowa o prowadzenie rachunku bankowego i umowa kredytu w rachunku bankowym. Okoliczności związanych z tymi zdarzeniami prawnymi pozwany nie kwestionował, a w swoich zeznaniach podał, że chciałby spłacić ten dług bankowi. Zatem nie sposób uznać, by jego wolą nie była spłata zaciągniętego zobowiązania. Ponadto, w chwili podpisywania ugody z 25 czerwca 2012 r. roszczenie nabyte przez stronę powodową nie było przedawnione. Mając na względzie przeprowadzone dowody z dokumentów, jak również opinię biegłego sądowego psychiatry stwierdzić należy, że strona pozwana skutecznie nabyła wierzytelność zgodnie z przepisem art.509 k.c. i nast.
Zwrócić należy jednak uwagę, że w dacie zawarcia umowy przelewu wierzytelności w dniu 21 marca 2011 r. wynosiła ona 42 372,23 zł. W dacie wniesienia pozwu wynosiła ona 47 571,82 zł. Oczywistym jest, że od należności głównej określonej choćby w bankowym tytule egzekucyjnym z dnia 22 czerwca 2010 r. od kwoty 42 016,65 zł naliczane były odsetki umowne od dnia wystawienia bte w wysokości odsetek ustawowych. Strona powodowa określił je wnosząc pozew, że należność główna wraz z odsetkami wynosi 47 371,82 zł. Jednak z nieznanych względów strona powodowa zażądała w pozwie od kwoty 51 055,79 zł odsetek umownych w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP rocznie od dnia 17 stycznia 2018 r.
Zwrócić należy uwagę, że kwoty zadłużenia wskazane w ugodzie z 25 czerwca 2012 r. i w porozumieniu do ugody z 20 września 2015 r. określające na dzień 25 czerwca 2012 r. zadłużenie na 74 068,14 zł i na dzień 20 września 2015 r. na 84 589,54 zł po pierwsze, zostały wpisane w oderwaniu od obowiązujących przepisów co do odsetek maksymalnych, po drugie, wg strony powodowej mimo wpłaty pozwanego 8 700 zł po 3 latach i 3 miesiącach od podpisania ugody zadłużenie pozwanego wzrosło do 75 889,54 zł. Tych okoliczności strona powodowa nie wyjaśniła.
Skoro kwota należności głównej to 47 371,82 zł, a pozwany wpłacił 8 700 zł, to zasądzeniu podlegała kwota 38 871,82 zł. Sąd nie uwzględnił zapisów porozumienia do ugody z dnia 25 czerwca 2012 r. podpisanego 20 września 2015 r. w zakresie skapitalizowanych odsetek, ponieważ strona powodowa nie odnosiła się do tych zapisów w uzasadnieniu pozwu, lecz w pozwie wskazała, że odsetki umowne naliczyła od kwoty bazowej ugody według stopy procentowej określonej postanowieniami umowy ugody 2 983,13 zł, zaś na kwotę odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia obliczoną od kwoty bazowej ugody w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP naliczaną od 12 października 2017 r. do dnia poprzedzającego wytoczenie powództwa to kwota 700,84 zł.
Odsetek tych nie sposób zweryfikować, czy są sprzeczne z postanowieniami § 3 ust. 1 ugody z 25 czerwca 2012 r., a także z postanowieniami art.482 k.c. stanowiącym w § 1, iż od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy. W § 2 postanowiono, że przepis paragrafu poprzedzającego nie dotyczy pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe. Jak już wskazano, w porozumieniu z 20 września 2015 r. kwota odsetek wynosiła już nie 26 496,32 zł, choć pozwany spłacił część należności, to w porozumieniu wysokość odsetek wyliczono na 37 017,72 zł.
Strona powodowa nie przedstawiła szczegółowego sposobu wyliczenia należności nie bacząc na to, że sprawa toczyła się z udziałem konsumenta. Ponadto, nie można pominąć, iż zadłużenie 47 571,82 zł składały się również odsetki umowne, co wynikało z bankowego tytułu egzekucyjnego. Rzeczą strony powodowej jako profesjonalisty jest dokładne określenie sposoby wyliczenia skapitalizowanych odsetek, a więc jaką konkretnie kwotę przyjęła do wyliczeń, w jaki sposób i jakie odliczała raty wpłacane przez pozwanego, tak by zarówno pozwany, jak i Sąd mogli poprawność tych wyliczeń sprawdzić i ewentualnie skorygować.
Z kolei rzeczą pozwanego było przedstawienie dowodów, z których wynikałoby kiedy i w jakiej wysokości wpłacił kwoty na poczet należności objętej pozwem. Pozwany jednak skoncentrował się na zarzucie nieważności umowy. Skoro tych elementów zabrakło, to Sąd zasądził na podstawie art.353 § 1 k.c. kwotę 38 871,82 zł jako różnicę między kwotą 47 571,82 zł i kwotą 8 700 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu, tj. od dnia 17 stycznia 2018 r., zgodnie z art.481 § 1 i 2 k.p.c., ponieważ zasadności odsetek umownych strona powodowa nie wykazała.
W pozostałej części, tj. co do kwoty 12 183,97 zł powództwo podlegało oddaleniu jako bezzasadne. O kosztach orzeczono na mocy art.100 k.p.c. stosunkowo je rozdzielając. Strona powodowa wygrała proces w 76 %, a przegrała w 24 %. Koszty strony powodowej wyniosły 2 369 zł (opłata sądowa od pozwu 639 zł i 1 730 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł i koszty zastępstwa procesowego 3 600 zł zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (liczone od wartości należności głównej, ponieważ zgodnie z art.20 k.p.c. do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego);
łącznie 5 986 zł x 76 %, co daje kwotę 4 549,36 zł.