Court dismisses request to end marital joint ownership without prior division proceedings. Parties failed to prove separate property or prior division. Court ruled joint property must be divided first. Joint ownership cannot be ended without prior division. Court dismissed request due to lack of prior division. Joint property requires division before ending ownership.

Sygn. akt I Ns 598/18 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodnicząca: S.S.R. Kinga Grzegorczyk Protokolant: st. sekr. sąd. Monika Miller po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2018 roku w Łodzi na rozprawie sprawy z wniosku H. C. i A. C. o zniesienie współwłasności nieruchomości postanawia:

1. oddalić wniosek, 2. ustalić, że każdy z wnioskodawców ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt I Ns 598/18

UZASADNIENIE

W dniu 6 sierpnia 2018 r. H. C. i A. C. zgodnie wnieśli o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy (...), o powierzchni 2548 m 2, dla której w XVI Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi prowadzona jest księga wieczysta nr (...), w ten sposób, aby podzielić ją na dwie części zgodnie z mapą załączoną do wniosku, odpowiadające co do swojej wartości udziałom stron i przyznanie po jednej z nich każdemu z wnioskodawców. [wniosek k.4-4 odwr.] Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

A. C. i H. C. są małżeństwem od 5 lipca 2016 r. Aktem notarialnym z dnia 4 maja 2018 r. zawarli umowę majątkową małżeńską, którą ustanowili rozdzielność majątkową. [okoliczność bezsporna] W skład majątku wspólnego małżonków C. wchodzi m. in. nieruchomość położona w Ł. przy ul. (...) (dawniej P.), oznaczona jako działka o numerze ewidencyjnym (...), o powierzchni 0,2549 ha, dla której w XVI Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi prowadzona jest księga wieczysta nr (...). Wnioskodawcy są wpisani do przedmiotowej księgi wieczystej jako właściciele na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. [dowód: wypis z rejestru gruntów k.6, projekt zagospodarowania terenu k.7, odpis zupełny księgi wieczystej k.8-13] W dniu 18 kwietnia 2018 r. uprawniony geodeta W.

N. sporządził mapę z projektem podziału przedmiotowej nieruchomości na dwie działki: nr (...) o powierzchni 1,1400 ha i nr 260/20 o powierzchni 0,1148. [dowód: mapa k.5] W dniu 4 maja 2018 r. małżonkowie C. zawarli w formie aktu notarialnego umową majątkową małżeńską, na mocy której ustanowili rozdzielność majątkową. [dowód: akt notarialny k.15-15 odwr.] Podział majątku wspólnego wnioskodawców do chwili obecnej nie został przeprowadzony. [okoliczność bezsporna] Wnioskodawca H. C. zamierza wybudować na przedmiotowej nieruchomości jednorodzinny budynek mieszkalny wraz z zewnętrznymi instalacjami energii elektrycznej, wodociągowej ze studnią wierconą i kanalizacji sanitarnej ze zbiornikiem na ścieki. [dowód: postanowienie k.16]

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

W rozpoznawanej sprawie wnioskodawcy wnieśli o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w Ł. przy ul. (...), oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym (...) o powierzchni 0,2549 ha, należącej do nich na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej. W odpowiedzi na zarządzenie z dnia 23 sierpnia 2018 r., wnioskodawca H. C. wskazał, że wniosek dotyczy zniesienia współwłasności jedynie nieruchomości wskazanej we wniosku. Na rozprawie w dniu 17 grudnia 2018 r. wnioskodawcy popierali wniosek w takiej treści, jak w piśmie inicjującym niniejsze postępowanie.

Z przepisów art. 566 i 567 k.p.c. wynika, że po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, wszelkie sprawy, w tym dotyczące żądania ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym oraz tego, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie podlegają zwrotowi, Sąd orzeka w sprawie o podział majątku wspólnego, stosując odpowiednio przepisy o dziale spadku. Postępowanie działowe wszczyna się, gdy zaistniały łącznie następujące okoliczności:

1. między małżonkami istniała wspólność majątkowa, 2. wspólność ta ustała, 3. istnieją składniki majątkowe, które należały do majątku wspólnego małżonków. Wspólność majątkowa między małżonkami może ustać m. in. – tak jak w rozpoznawanej sprawie – w związku z ustanowieniem rozdzielności majątkowej w drodze umowy, przy czym wspólność majątkowa małżeńska może ustać zarówno w czasie trwania małżeństwa, jak i między byłymi już małżonkami. Postępowanie o podział majątku wspólnego co do zasady powinno obejmować cały majątek wspólny, jednakże ze względów celowościowych w szczególnych wypadkach dopuszcza się możliwość przeprowadzenia częściowego podziału majątku przy kompleksowym rozliczeniu z danego składnika majątkowego, podlegającego podziałowi.

Postępowanie o podział majątku służy całościowemu uregulowaniu kwestii związanych ze wspólnym majątkiem małżonków, w tym również żądań, o których mowa w art. 567 § 1 k.p.c., a które nie mogą być dochodzone w innym postępowaniu bądź też po zakończeniu postępowania o podział majątku. W tym miejscu pomocniczo należy wskazać, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, w wypadku, gdy w skład spadku wchodzi udział spadkodawcy w majątku objętym małżeńską wspólnością ustawową, do dokonania działu spadku niezbędne jest uprzednie albo jednoczesne z działem spadku, połączone w tym samym postępowaniu, przeprowadzenie podziału majątku wspólnego, chyba że zapadł już prawomocny wyrok rozstrzygający o żądaniu ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym oraz o żądaniach zwrotu wydatków, nakładów i innych świadczeń z majątku wspólnego na majątek odrębny lub odwrotnie, albo że częściowy dział spadku nie dotyczy udziału spadkodawcy w majątku wspólnym.

Gdy w skład spadku, wchodzi udział w majątku, który był objęty wspólnością małżeńską (tak jak w niniejszej sprawie), i wcześniej nie doszło do przesądzenia ewentualnych zwrotów z tytułu nakładów, wydatków oraz innych świadczeń z majątku wspólnego na majątek odrębny lub odwrotnie, połączenie w jednym postępowaniu działu spadku z podziałem majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej jest konieczne. Dopóki bowiem nie nastąpi przesądzenie wspomnianych zwrotów, nie jest możliwe, nieodzowne według art. 684 k.p.c., ustalenie składu i wartości dzielonego spadku (tak m. in.

SN w uchwale z 2.03.1972 r., III CZP 100/71, OSNCP z 1972 r., nr 7-8, poz. 129 i postanowieniu z 21.10.1998 r., CC CKU 56/98, Legalis nr 174293). W rozpoznawanej sprawie, zarówno przed wyznaczeniem terminu rozprawy, jak i na rozprawie, Sąd zobowiązywał wnioskodawców do wypowiedzenia się czy był przeprowadzony podział ich majątku wspólnego, a jeżeli nie, to czy wniosek w niniejszej sprawie dotyczy zniesienia współwłasności nieruchomości czy podziału majątku wspólnego. Wnioskodawcy konsekwentnie popierali wniosek w pierwotnym brzmieniu, tj. jedynie o zniesienie współwłasności, oświadczając, że sprawa dotyczy jedynie nieruchomości objętej wnioskiem.

Jak wynika z powyższego stanowiska wnioskodawców, wniosek w niniejszej sprawie dotyczył wyłącznie zniesienia współwłasności nieruchomości, którą wnioskodawcy zakupili w trakcie trwania ich małżeństwa i łączącej ich wówczas wspólności ustawowej małżeńskiej. Reasumując, skoro zatem składnik objęty wnioskiem stanowi majątek wspólny małżonków, wcześniej nie toczyło się postępowanie w sprawie o podział tego majątku, a wnioskodawcy nie wykazali, aby zapadł już prawomocny wyrok rozstrzygający o żądaniu ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym oraz o żądaniach zwrotu wydatków, nakładów i innych świadczeń z majątku wspólnego na majątek odrębny lub odwrotnie, to rozpoznanie w niniejszej sprawie wyłącznie wniosku o zniesienie współwłasności nieruchomości nie było możliwe, natomiast Sąd jest związany treścią żądania stron i nie może orzekać ponad żądanie (art. 321 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania w punkcie 2 Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.