Legislator Case Law & Legislation
III AUa 1352/12 AI generated

Appeal court grants pension rights by correcting start date based on underground mining work reducing retirement age.

Case Number III AUa 1352/12
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The appellate court partially allowed the Social Insurance Institution's appeal against a lower court's pension award. The insured claimed underground mining work reduced his retirement age, but the lower court had incorrectly calculated the effective date of the pension. The court ruled that the pension should have started on October 19, 2010, rather than the date specified in the lower court's decision.

Legislator headnote

AI generated

Art. 184 ust. 1, Art. 39 ust. 2, Art. 100 ust. 1 of the Act on Pensions and Allowances from the Social Insurance Fund; the court established that when underground mining work reduces the statutory retirement age, the pension right arises on the exact day the reduced age is reached, not on the date of the application.

Keywords

AI generated
underground mining work retirement age reduction pension entitlement date social insurance fund appellate court review

Cited Legislation

AI generated
Art. 184 ust. 1 of the Act on Pensions and Allowances from the Social Insurance Fund
Art. 39 ust. 2 of the Act on Pensions and Allowances from the Social Insurance Fund
Art. 100 ust. 1 of the Act on Pensions and Allowances from the Social Insurance Fund
Art. 112 § 2 of the Civil Code
Art. 386 § 1 of the Code of Civil Procedure
Art. 385 of the Code of Civil Procedure

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III AUa 1352/12

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Wojciech Bzibziak (spr.) Sędziowie SSO del. Gabriela Pietrzyk - Cyrbus SSA Witold Nowakowski Protokolant Agnieszka Turczyńska Przy udziale – po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013r. w Katowicach sprawy z odwołania J. S. (J. S.) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o prawo do emerytury na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku z dnia 14 maja 2012r. sygn. akt IX U 1030/11 zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu J. S. prawo do emerytury poczynając od dnia 19 października 2010r., a w pozostałym zakresie oddala apelację. /-/ SSO del. G.Pietrzyk-Cyrbus /-/ SSA W.Bzibziak /-/ SSA W.Nowakowski Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 1352/12

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11 maja 2011r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił przyznania ubezpieczonemu J. S. prawa do emerytury na podstawie art.184 w związku z art.39 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS, ponieważ do dnia 1.01.1999r. nie osiągnął wymaganych 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, a jedynie 22 lata 9 miesięcy i 28 dni (łącznie z okresami uzupełniającymi - pracy w gospodarstwie rolnym). Organ rentowy nie uwzględnił okresów pracy w gospodarstwie rolnym: od 29.10.1971r. do 1.09.1973r. z uwagi na odbywanie szkolenia w oddziale samoobrony oraz od 22.10.1977r. do 28.11.1977r. i od 13.01.1978r. do 12.11.1980r., gdyż w tych okresach J.

S. pracował w gospodarstwie rolnym teściów. W odwołaniu od tej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania mu emerytury. Podał, że szkolenie w oddziale samoobrony odbywał jedynie w soboty i niedziele, a przez resztę tygodnia pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. Również w pozostałych okresach nie uwzględnionych przez ZUS pracował w gospodarstwie rodziców, a w gospodarstwie rolnym teściów jedynie pomagał. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podając okoliczności wskazane w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 14 maja 2012r., sygn. akt IX U 1030/11 Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od 21.09.2010r.

Na podstawie akt rentowych, zaświadczenia wojskowej Komendy Uzupełnień z 29.03.2011r., zeznań świadka J. M. (k.21-22 a.s.) oraz przesłuchania J. S. w charakterze strony (k.28/2 a.s.) ustalił Sąd, że odwołujący się, ur. (...), w dniu 21.09.2010r. złożył wniosek o emeryturę, który został załatwiony odmownie zaskarżoną decyzją. W okresie od 29.10.1971r. do 1.09.1973r. ubezpieczony zamieszkiwał w Z. z rodzicami w ich gospodarstwie rolnym, a w pozostałych spornych okresach - po zawarciu związku małżeńskiego - w gospodarstwie teściów, znajdującym się w sąsiedztwie jego domu rodzinnego.

Gospodarstwo rodziców miało ponad 8 ha powierzchni. W spornych okresach odwołujący się pracował w tym gospodarstwie wykonując wszelkie prace polowe, jak i przy obrządku bydła, koni, świń. W gospodarstwie rodziców pracował po ukończeniu szkoły podstawowej w wymiarze co najmniej połowy wymiaru czasu pracy. W tym okresie nie miał innego źródła zatrudnienia, nie kontynuował nauki. W okresie od 29.10.1971r. do 1.09.1973r. J. S. odbył 440 godzin szkolenia obronnego w oddziale samoobrony w W.. Szkolenie odbywało się w soboty i niedziele.

W gospodarstwie rolnym rodziców odwołujący się pracował również w okresach od 22.10.1977r. do 28.11.1977r. oraz od 13.01.1978r. do 12.11.1980r. W tym czasie, po zawarciu związku małżeńskiego, mieszkał w domu teściów, pomagał im w gospodarstwie, ale nadal pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. Przechodząc do rozważań prawnych przytoczył Sąd I instancji treść art.184 oraz art.10 ust.1 pkt 3 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS i stwierdził, że ubezpieczony spełnia warunki do przyznania emerytury. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że odwołujący się w spornych okresach stale pracował w gospodarstwie rolnym rodziców wykonując pracę co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy.

Było to wówczas jedyne jego źródło utrzymania. Fakt, iż w pierwszym ze spornych okresów J. S. odbywał szkolenie obronne nie kolidował z możliwością pracy w gospodarstwie rolnym. Szkolenie trwało jedynie 440 godzin i odbywało się w soboty i niedziele. Odnośnie pracy w pozostałych okresach Sąd w pełni dał wiarę zeznaniom świadka J. M. i ubezpieczonego, gdyż były one zgodne i spójne. Zauważył nadto Sąd, że w tych okresach J. S. nie wykonywał żadnej innej stałej pracy. W konsekwencji uznał Sąd, że odwołujący się posiada wymagane 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych (wraz z okresami uzupełniającymi z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym) i na mocy art.477 14 §2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał mu prawo do emerytury od 21.09.2010r., tj. od daty złożenia wniosku.

Powyższy wyrok zaskarżył organ rentowy i opierając apelację na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art.184 i art.39 w związku z art.100 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez błędne przyjęcie, że ubezpieczony spełnia warunki do przyznania emerytury od 21.09.2010r. zamiast od 20.10.2010r. - wniósł o jego zmianę i przyznanie J. S. prawa do emerytury od 20.10.2010r. ZUS stwierdził, że nie kwestionuje rozstrzygnięcia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych, ale nie może zgodzić się z ustaleniem terminu początkowego przyznanej emerytury.

Z ustaleń Sądu wynika bowiem, że ubezpieczony posiada 15 lat 2 miesiące i 25 dni pracy górniczej wykonywanej stale pod ziemią. Zgodnie z art.39 ustawy z 17.12.1998r. pozwala to na obniżenie wieku emerytalnego o 7 lat i 6 miesięcy, a zatem do 57 lat i 6 miesięcy. Skoro J. S. urodził się (...), to powyższy wiek osiągnął w dniu 20.10.2010r. i od tej daty należało przyznać mu prawo do emerytury. Wskazał nadto skarżący, że występuje rozbieżność pomiędzy zeznaniami ubezpieczonego i przesłuchanego przez Sąd Okręgowy w Gliwicach świadka, a życiorysem sporządzonym przez J.

S.. Rozbieżności te nie zostały w toku postępowania wyjaśnione.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

apelacja zasługuje na uwzględnienie. Spór w rozstrzyganej sprawie dotyczył prawa do emerytury na podstawie art.39 pkt 1 w związku z art.184 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz.1227). Zgodnie z art.184 ust.1 tej ustawy, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art.32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27.

Stosownie natomiast do treści ustępu 2 tego artykułu emerytura przewidziana powyżej przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w tym funduszu, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Z kolei art.39 stanowi, że ubezpieczonemu, urodzonemu przed 1.01.1949r., spełniającemu warunek określony w art.27 pkt 2 i nie spełniającemu warunków wymaganych do uzyskania górniczej emerytury na podstawie art.34, który ma co najmniej 5 lat pracy górniczej, o której mowa w art.36 ust.1, wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wiek emerytalny, o którym mowa w art.27 pkt 1, obniża się o 6 miesięcy za każdy rok takiej pracy, nie więcej jednak niż o 15 lat.

Przytoczyć nadto należy art.100 ust.1 ustawy z 17.12.1998r., zgodnie z którym prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Z apelacji organu rentowego - zwłaszcza z jej zarzutów i wniosku - wynika, że kwestia sporna na etapie postępowania apelacyjnego sprowadza się wyłącznie do określenia daty od jakiej ubezpieczonemu J. S. przysługuje emerytura przyznana na podstawie art.184 w związku z art.39. Poza sporem było, że ubezpieczony posiada 15 lat 2 miesiące i 25 dni pracy górniczej wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pod ziemią.

Trafnie wskazał skarżący, że w myśl art.39 pozwala to na obniżenie J. S. wieku emerytalnego o 7 lat i 6 miesięcy, a zatem do 57 lat i 6 miesięcy. Ponieważ ubezpieczony urodził się (...), powyższy wiek osiągnął w dniu 19.10.2010r. W tym wypadku - obliczania wieku osoby fizycznej - znajduje bowiem zastosowanie art.112 zd.II kc. Jest to data, w której zostały spełnione wszystkie warunki do przyznania emerytury. Mając powyższe względy na uwadze, skoro apelacja okazała się zasadna, Sąd II instancji na mocy art.386 §1 kpc zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyznał J.

S. prawo do emerytury od 19.10.2010r., a w pozostałym zakresie (przyznania świadczenia od 20.10.2010r.) na podstawie art.385 kpc oddalił apelację jako bezzasadną. /-/ SSO del. G.Pietrzyk-Cyrbus /-/ SSA W.Bzibziak /-/ SSA W.Nowakowski Sędzia Przewodniczący Sędzia JM