Social security court rules employer is not contributor for contract worker under subcontracting arrangement.

Sygn. akt VIII U 2422/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Joanna Smycz Protokolant: Iwona Sławińska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. w Gliwicach sprawy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o ustalenie płatnika składek i podstawę wymiaru składek przy udziale zainteresowanej I. S. na skutek odwołania (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 10 października 2014 r. nr (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, iż (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zainteresowaną I.

S. z tytułu umowy zlecenia w okresie od 1 lipca 2012r. do 10 maja 2013r., oraz ustala, że zainteresowana I. S. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemui dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 1 lipca 2012r. do 10 maja 2013r. z tytułu świadczenia pracy na podstawie umowy zlecenia na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G.;

2. w pozostałej części oddala odwołanie;

3. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na rzecz odwołującej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) SSO Joanna Smycz Sygn. akt VIII U 2422/14

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 października 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. stwierdził, że I. S. z tytułu umowy zlecenia u płatnika składek (...) Sp. z o.o. w G. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i dobrowolnie chorobowemu od dnia 1 lipca 2012r. do dnia 10 maja 2013r. unormowanym ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych. Dodatkowo ZUS ustalił wysokość podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i dobrowolne ubezpieczenie chorobowe oraz obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne w okresach i wysokościach wskazanych w treści tej decyzji.

Dalej stwierdził, iż płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych I. S. za ww. okres jest (...) Sp. z o.o. w G.. W uzasadnieniu organ rentowy podał, że zainteresowana została zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia w okresie od 1 lipca 2012r. do 31 października 2012r. przez (...) sp. z o.o. we W., a od 1 listopada 2012r. do 10 maja 2013r. przez K K.U.K. – E.F.I. (...) Sp. z o.o. w O., jednakże wykonywała pracę w firmach dla których usługi sprzątania realizowała odwołująca. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła (...) Sp. z o.o. w G. zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w związku art. 180 k.p.a. poprzez ustalenie, że od 1 lipca 2012r. do 10 maja 2013r. odwołująca była zleceniodawcą I.

S. mimo, że zainteresowana od 1 lipca 2012r. do 30 października 2012r. pozostawała w stosunku cywilnoprawnym z (...) Sp. z o.o., a w okresie od 1 listopada 2012r. do 10 maja 2013r. z K.U.K. – E.F.I. (...) Sp. z o.o. i wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w ten sposób, że płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne I. S. w okresie od 1 lipca 2012r. do 30 października 2012r. jest (...) Sp. z o.o., a w okresie od 1 listopada 2012r. do 10 maja 2013r. K.U.K. – E.F.I. (...) Sp. z o.o. Skarżąca podniosła, iż w okresie objętym zaskarżona decyzją nie pozostawała w jakimkolwiek stosunku prawnym z odwołującą.

ZUS wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podał, iż z pozyskanej od odwołującego dokumentacji wynik, że w dniu 1 czerwca 2012r. odwołująca zawarła z firmą (...) Sp. z o.o. umowę porozumienia na mocy, której zgodnie z art. 23 1 k.p. dotychczasowy pracodawca, (...) Sp. z o.o. przekazuje, a nowy pracodawca (...) Sp. z o.o. przyjmuje od dnia 1 lipca 2012r. część pracowników na warunkach identycznych, jakie mieli oni do dnia 30 czerwca 2012r. Następnie w dniu 1 lipca 2012r. została zawarta umowa o świadczenie usług między odwołującą spółką, a firmą (...).

Następnie w dniu 31 października 2012r. została zawarta umowa – porozumienie, której stronami byli odwołujący, (...) Sp. z o.o. i K.U.K. – E.F.I. (...) Sp. z o.o., a na mocy której zgodnie z art. 23 1 k.p. (...) Sp. z o.o. przekazuje, a K.U.K. – E.F.I. (...) Sp. z o.o. przyjmuje od 1 listopada 2012r. część pracowników na warunkach identycznych, jakie mieli do dnia 31 października 2012r. Zainteresowana I. S. poparła stanowisko strony odwołującej. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: ZUS po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, analizy dokumentów rozliczeniowych oraz danych z systemu informatycznego stwierdził, że odwołująca nie zgłosiła zainteresowanej, z tytułu wykonywania przez nią umowy zlecenia, do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych.

Wobec powyższego zaskarżoną decyzją z dnia 10 października 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. stwierdził, że płatnikiem składek na ubezpieczenia społecznie, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za I. S. z tytułu umowy zlecenia od 1 lipca 2012r. do 10 maja 2013r. jest (...) Sp. z o.o. w G.. Nadto organ rentowy stwierdził, że I. S., podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i dobrowolnie chorobowemu od 1 lipca 2012r. do 10 maja 2013r. unormowanym ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych.

Dodatkowo ZUS ustalił wysokość podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i dobrowolne ubezpieczenie chorobowe oraz obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne w okresach i wysokościach wskazanych w treści tej decyzji. W toku postępowania Sąd ustalił, że odwołująca spółka w ramach prowadzonej działalności wykonuje usługi sprzątania dla różnych firm, w zależności od wygranych przetargów. W okresie 1 lipca 2012r. do 10 maja 2013r. odwołująca zobowiązała się do świadczenia tych usług m.in. dla (...) w G..

Z dniem 1 lipca 2012r. odwołująca, w oparciu o zawartą z (...) sp. z o.o. we W. umowę, na podstawie art. 23 1 k.p., przekazała część swoich pracowników wymienionych w załączniku do umowy. Zainteresowana nie była pracownikiem odwołującej. W umowie o świadczenie usług z tego dnia odwołująca zleciła (...) sp. z o.o. świadczenie usług, będących przedmiotem jej działalności tj. czynności utrzymania czystości. W celu realizacji tych usług, spółka (...) zobowiązała się do oddelegowania osób tzw. wykonawców, to jest osób zatrudnionych u niej na podstawie umowy o pracę lub umów cywilnoprawnych.

W dniu 31 października 2012r. zawarta została umowa-porozumienia na mocy której spółka (...) przekazała część swoich pracowników do K.U.K. – E.F.I. (...) Sp. z o.o. w O.. Natomiast w dniu 1 listopada 2012r. odwołująca zawarła z K.U.K. – E.F.I. (...) Sp. z o.o.. w O. umowę o świadczenie usług, będących przedmiotem jej działalności tj. czynności utrzymania czystości. Spółka K.U.K.-E.F.I zobowiązała się do wykonywania tych usług, przy pomocy pozostających w jej dyspozycji zasobów osobowych. W oparciu o powyższe umowy spółki (...), a następnie K.U.K.-E.F.I świadczyły dla odwołującej usługi utrzymania czystości m.in. w (...) w G..

Prace te, w okresie objętym skarżoną decyzją, faktycznie były wykonywane przez zainteresowaną na podstawie umów zlecenia zawartych najpierw ze spółką (...) [od 1 lipca do 30 października 2012r.], a następnie ze spółką K.U.K.-E.F.I [od 1 listopada 2012r. do 10 maja 2013r.]. Te spółki zgłosiły zainteresowaną do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz wypłacały jej wynagrodzenie. O możliwości pracy dla spółki (...) dowiedziała od M. C. zatrudnionej jako specjalista ds. kadr w tej spółce. Zainteresowana od 24 stycznia 2011r. do 31 grudnia 2011r. i od 1 stycznia 2012r. do 30 czerwca 2012r. pracowała w oparciu o umowy cywilnoprawne dla spółki (...), natomiast w okresie od 1 lipca 2012r. do 10 maja 2013r. nie świadczyła pracy na rzecz odwołującej spółki.

Pracowała na rzecz spółki (...), a po przejęciu jej od 1 listopada 2012r na rzecz K.U.K.-E.F.I sprzątając w (...) w G. w spornym okresie. Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie: akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wyjaśnień zainteresowanej I. S. (zapis rozprawy z dnia 25 lutego 2015r. 1 godz. 26 min. 6 sek. i n.) zeznań świadków: M. C. i D. C. (zapis rozprawy z dnia 25 lutego 2015r. 17 min. 03 sek. i n.), wyjaśnień B. W. (zapis rozprawy z dnia 25 lutego 2015r. 54 min. 33 sek. i n.), umów o dzieło zawartych przez odwołującą z zainteresowaną (k.56 – 57 a.s.), porozumienia z dnia 1 czerwca 2012r. między zakładami (k.20 a.s.), umowy o świadczenie usług z dnia 1 lipca 2012r. pomiędzy odwołującym, a firmą (...) oraz umowy o świadczenie usług z dnia 1 listopada 2012r. pomiędzy odwołującym, a firmą K.U.K. (k. 11 – 17 a.s.).

Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i spójny, a tym samym za wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd dał wiarę zgodnym i wzajemnie ze sobą korespondującym zeznaniom świadków i zeznającym w charakterze strony B. W. i I. S..

Sąd zważył , co następuje:

Odwołanie płatnika składek (...) Sp. z o.o. w G. zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy podkreślić, że postępowanie przed Sądem w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest postępowaniem kontrolnym mającym na celu sprawdzenie prawidłowości decyzji organu rentowego. Zakres rozpoznania sprawy jest wyznaczony zakresem przedmiotowym i podmiotowym zaskarżonej decyzji. Przedmiotem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie była decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stwierdzająca obowiązki płatnika składek wynikające z tytułu umowy zlecenia zawartej między zainteresowana I.

S., a odwołującą spółą (...). Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 121) płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Zgodnie z art. art. 6 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia podlegają obowiązkowi ubezpieczenia emerytalnego i rentowego, zaś stosownie do treści art. 12 tej ustawy również do ubezpieczenia wypadkowego.

Obowiązek ubezpieczenia zgodnie z art. 13 pkt 2 trwa od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. Co do zasady strony mają pełną swobodę w zakresie kształtowania treści łączącego je stosunku zobowiązaniowego (tzw. zasady swobody umów) - z tym, że treść ani cel stosunku prawnego nie mogą sprzeciwiać się właściwości (naturze) tego stosunku, ustawie, ani zasadom współżycia społecznego - art. 353 1 k.c. Firma (...) Sp. z o.o. w G. kwestionowała nałożenie na nią obowiązku bycia płatnikiem składek w okresie kiedy zainteresowana I.

S. nie była jej pracownikiem ani nie została przejęta na podstawie art. 23 1 k.p. Sąd po przeprowadzeniu postępowania dowodowego ustalił, że zainteresowana, w okresie objętym skarżoną decyzją zawarła umowy zlecenia ze spółkami (...).U.K.-E.F.I, które to spółki zgłosiły ją do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz wypłacały jej wynagrodzenie. Stąd też, na podstawie art. 4 pkt. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych płatnikiem składek za zainteresowaną są te spółki. Bezspornym jest brak jakiegokolwiek stosunku prawnego łączącego odwołująca i zainteresowaną w spornym okresie.

Okoliczność, że zainteresowana zajmowała się sprzątaniem w (...) w G., będącym klientem odwołującej, nie uzasadnia stanowiska organu rentowego, że to odwołująca jest faktycznym zleceniodawcą i płatnikiem składek zainteresowanej. Organ rentowy podnosi, że o tym kto jest pracodawcą decyduje fakt świadczenia dla niego pracy. Wskazać należy, że faktycznym beneficjentem pracy zainteresowanej był (...) w G., ale nie oznacza to, że ten podmiot winien być płatnikiem składek dla zainteresowanej. (...) w G. zlecił wykonywanie usług porządkowych odwołującej, a ta przekazała realizację tych usług następnemu podmiotowi.

Obowiązujące przepisy prawa nie zakazują zlecania usług w ramach podwykonawstwa i taka sytuacja w ocenie Sądu występuje w rozpoznawanej sprawie. Odwołująca na podstawie zawartych umów o świadczenie usług zleciła ich wykonywanie spółkom (...).U.K.-E.F.I, przy pomocy pozostających w dyspozycji tych spółek zasobów osobowych. Wykonawcami usług były osoby zatrudnione w spółkach na podstawie umów o pracę lub umów cywilnoprawnych. Do tych osób w spornym okresie należała zainteresowana. W ramach swobody prowadzenia działalności gospodarczej i swobody zawierania umów, zainteresowana i ww. spółki mogły zawierać umowy zlecenia i ich ważność nie jest kwestionowana.

Okoliczność, że odwołująca zawarła umowę o przekazaniu części swoich pracowników w trybie art. 23 1 k.p. na rzecz spółki (...), a organ rentowy kwestionuje ważność tej umowy, nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z tym przepisem „w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy”. Przewidziana w ww. przepisie instytucja „przekazania” dotyczy tylko pracowników, a nie zleceniobiorców, zatem nie ma zastosowania do zainteresowanej, która nie była pracownikiem odwołującej.

W konsekwencji, „ważność” umowy o przekazaniu nie ma wpływu na sytuację zainteresowanej. W tych okolicznościach faktycznych, brak materialnoprawnych podstaw do uznania odwołującej za zleceniodawcę – płatnika składek dla zainteresowanej. Ustalenie, że odwołująca nie jest płatnikiem składek zainteresowanej w spornym okresie, skutkuje stwierdzeniem, że zainteresowana nie podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym za ten okres z tytułu umowy zlecenia świadczonej dla odwołującej. Mając na uwadze powyższe, Sąd – na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. – zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego i orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.

Nadto mając na uwadze fakt, że odwołująca nie pozostawała w jakimkolwiek stosunku prawnym z zainteresowaną w spornym okresie, Sąd nie znalazł podstaw do wzywania do udziału w sprawie spółek (...).U.K.-E.F.I [ważność tych kontraktów nie była kwestionowana] i prowadzenia dalszego postępowania dowodowego. Z tych przyczyn Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych organu rentowego. Wobec ustalenia, że odwołująca nie jest płatnikiem składek zainteresowanej w spornym okresie, przy jednoczesnym braku podstaw do ustalania kto był płatnikiem składek w tych okresach Sąd oddalił odwołanie w pozostałym zakresie, o czym orzekł w punkcie drugim orzeczenia w oparciu o art. 477 14 § 1 k.p.c. O kosztach orzeczono po myśli art. 98 k.p.c. w związku z § 11 ust 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego w punkcie trzecim wyroku.

SSO Joanna Smycz