Legislator Case Law & Legislation
III Ca 1869/18 AI generated

Court partially allowed appeal, increasing lawyer fees but rejecting claim for earlier damages due to delay.

Case Number III Ca 1869/18
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The appellate court partially reversed the first-instance judgment, increasing the awarded legal fees while dismissing the claim for earlier interest payments. The plaintiff argued that the insurance company's obligation to pay the full compensation arose immediately after the 30-day reporting period, yet the court found the plaintiff's two-year delay in requesting the full amount constituted an abuse of rights. Consequently, the court ruled that interest could only accrue from the date the first-instance court correctly determined the delay began, while upholding the adjustment of procedural costs based on the applicable regulation at the time of filing.

Legislator headnote

AI generated

Art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych; Art. 354 § 2 k.c.: The insurer's obligation to pay the full compensation arises only after the policyholder requests it, and a significant delay in such a request without justification constitutes an abuse of rights, precluding interest from accruing prior to the court's determination of the delay.

Keywords

AI generated
abuse of rights insurance compensation accrual of interest legal fees regulation duty of cooperation appellate review civil procedure

Cited Legislation

AI generated
Art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, (...) i (...) oraz art. 29 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
w związku z art. 14 ust.
art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c.
Na podstawie art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c.
Na podstawie art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. oraz art.
art. 100 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. i zniesiono je wzajemnie między stronami, biorąc pod uwagę fakt, że apelacja powoda uwzględniona została jedynie w niewielkiej części.
§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych
art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c
Na podstawie art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c.
art. 817 § 1 k.c
Powód powołał się przy tym na art. 817 § 1 k.c.
art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c
Na podstawie art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c.
art. 368 § 1 k.p.c
oraz art. 368 § 1 k.p.c.
art. 233 § 1 k.p.c
Taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 § 1 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
Sąd Najwyższy, wyrok z dnia 27 sierpnia 2018 roku w sprawie sygn. akt I C 37/17
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III Ca 1869/18

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi Widzewa w Łodzi I Wydział Cywilny z dnia 27 sierpnia 2018 roku w sprawie sygn. akt I C 37/17 zasądzono od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powoda A. K. kwotę 11.204,51 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 12 sierpnia 2016 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 4.678 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, oddalono powództwo w pozostałym zakresie, zwrócono pozwanemu kwotę 199,27 złotych tytułem niewykorzystanej zaliczki zaksięgowanej pod pozycją 50001719682 w dniu 8 czerwca 2017 roku oraz zwrócono powodowi kwotę 15 złotych zaksięgowaną pod pozycją 500013257364 w dniu 30 stycznia 2017 roku. (wyrok – k. 170) Od powyższego wyroku apelację wniósł powód, zaskarżając go w części oddalającej powództwo oraz w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Na podstawie art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

a) naruszenie prawa procesowego, tj. § 2 pkt 5) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804) w brzmieniu z dnia daty wniesienia pozwu w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku, zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1667) – poprzez ich niezastosowanie skutkujące błędnym zasądzeniem od pozwanego na rzecz powoda kwoty 3.600,00 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego zamiast prawidłowej kwoty 4.800,00 złotych;

b) naruszenie norm prawa materialnego, tj. art. 817 § 1 k.c. w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, (...) i (...) oraz art. 29 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej – poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że roszczenie o dopłatę odszkodowania przez pozwanego w kwocie 11.204,51 złotych stało się wymagalne dopiero po upływie terminu wskazanego w wezwaniu do zapłaty wysłanym przez powoda wraz z prywatnym kosztorysem naprawy, podczas gdy roszczenie rozumiane jako dopłata odszkodowania do kwoty odpowiadającej kosztom przywrócenia pojazdu uszkodzonego do stanu poprzedniego (wynoszącym w niniejszej sprawie kwotę 20.916,77 złotych) stało się wymagalne już po upływie 30 dni od daty zgłoszenia zakładowi ubezpieczeń, tj. w dniu 9 maja 2014 roku i od tego dnia pozwany pozostawał w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, gdyż zobowiązany był do zapłaty pełnej kwoty odszkodowania w ustawowym 30-dniowym terminie.

Na podstawie art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. oraz art. 368 § 1 k.p.c. powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie pkt 1 przez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda:

a) kwoty 11.204,51 złotych tytułem należności głównej wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 9 maja 2014 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty;

b) kwoty 5.878,00 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwoty 4.800,00 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Powód wniósł także o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. (apelacja – k. 182 – 184v) Strona pozwana w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. (odpowiedź na apelację – k. 197) Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

Apelacja powoda zasługiwała jedynie na częściowe uwzględnienie, tj. w zakresie naruszenia prawa procesowego - § 2 pkt 5) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804) w brzmieniu z daty wniesienia pozwu w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku. W pozostałej części jest ona niezasadna i jako taka podlegała oddaleniu. Orzeczenie Sądu I instancji – co do daty, od której naliczono odsetki w niniejszej sprawie - jest prawidłowe i znajduje oparcie zarówno w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, jak i obowiązujących przepisach prawa.

Ujawnione dowody zostały ocenione z uszanowaniem granic swobody przyznanej organowi orzekającemu, bez jakiegokolwiek naruszenia zasad logiki, czy doświadczenia życiowego. Taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy aprobuje ustalenia Sądu I instancji i przyjmuje je jako własne. Podziela również rozważania prawne, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie znajdując w tym zakresie żadnych podstaw do jego zmiany bądź uchylenia. Zgodnie z art. 481 § 1 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Stosownie natomiast do art. 455 k.c., jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Strona powodowa w swojej apelacji podnosi, że Sąd Rejonowy błędnie przyjął, że zgłoszenie szkody przez poszkodowanego bez wskazania konkretnej (dokładnie określonej liczbowo) kwoty odszkodowania nie skutkuje wymagalnością roszczenia w konkretnej wysokości, mimo bezskutecznego upływu ustawowego terminu na zapłatę odszkodowania.

Powód powołał się przy tym na art. 817 § 1 k.c. w z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej, wskazując w szczególności, że zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni, licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. Wskazać należy, że o ile powód właściwie upatruje podstaw swojego żądania – i tym samym ciążącego na pozwanym zakładzie ubezpieczeniowym obowiązku spełnienia świadczenia w terminie wskazanym w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych – o tyle stanowczo podkreślić należy dokonaną przez powoda błędną wykładnię sformułowania „zawiadomienie o szkodzie”.

W ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym nie ulega wątpliwości, że w dniu 8 kwietnia 2014 roku powód zgłosił pozwanemu zaistnienie szkody. Pozwany, wywiązując się z powyżej wskazanego obowiązku ustalił zasadność zgłoszonych roszczeń i wysokość świadczenia, a następnie decyzją z dnia 4 czerwca 2014 roku przyznał odszkodowanie w kwocie 9.017,22 złotych. Równocześnie – co także było niekwestionowane między stronami – wezwanie do zapłaty kwoty 11.204,51 złotych doręczone zostało pozwanemu dopiero w dniu 4 sierpnia 2016 roku.

Kwota ta stanowiła różnicę pomiędzy prywatną wyceną wartości szkody dokonaną przez powoda w dniu 22 lipca 2016 roku (20.221,73 zł), a kwotą przyznaną przez ubezpieczyciela w decyzji z dnia 4 czerwca 2014 roku (9.017,22 zł). Wobec powyższego, Sąd Okręgowy – w ślad za Sądem Rejonowym - uznał, iż ubezpieczyciel powziął po raz pierwszy informację o zwiększonym żądaniu powoda w przedmiocie odszkodowania dopiero w dniu 4 sierpnia 2016 roku i od tego dnia pozostawał w zwłoce wobec powoda co do zapłaty powyższej kwoty, zgodnie z treścią art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. Wprawdzie, jak zaznaczono na wstępie, zarówno art. 817 § 1 k.c. jak również art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych przyznają ubezpieczycielowi termin 30-dniowy na likwidację szkody (odpowiednio trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku – k.c. i 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie – ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych) – a zgłoszenie szkody w niniejszej sprawie miało miejsce 8 kwietnia 2014 roku, jednak obowiązek wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela należy skonfrontować z żądaniami zgłaszanymi przez poszkodowanego, czy też cesjonariusza (powoda).

Sąd w przedmiotowej sprawie podziela w całości stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 lipca 1999 r., III CKN 315/98, (OSNC 2000/2/31, Pr.Gosp. 2000/1/1, Biul.SN 1999/10/6, M.Prawn. 1999/12/44, LEX 37924). Sąd Najwyższy wskazał bowiem, że: „Ciążący na ubezpieczycielu terminowy obowiązek świadczenia zależy od spełnienia dodatkowych przesłanek dotyczących współdziałania poszkodowanego oraz obiektywnych możliwości ustalenia okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności. Istota zobowiązania z ubezpieczenia majątkowego wymaga współdziałania wierzyciela (ubezpieczonego lub innej osoby uprawnionej do otrzymania świadczenia).

Jest to ogólna cecha zobowiązań (art. 354 § 2 k.c.), nabierająca szczególnego znaczenia w stosunkach ubezpieczeniowych, czego dowodem są liczne przepisy i postanowienia umowne precyzujące obowiązki ubezpieczonego. (…) oprócz zawiadomienia o wypadku (ubezpieczeniowym) wierzyciel powinien określić roszczenie. Jeżeli nie uczynił tego, zakład powinien wystąpić z propozycją zawarcia ugody. Równoznaczne z nią jest oświadczenie (zwane nieraz w potocznym języku "decyzją") o wysokości odszkodowania. Jeżeli poszkodowany nie określi wysokości roszczenia, a zakład, mając dane do jego ustalenia, nie oświadczy, jaką kwotę uważa za właściwe odszkodowanie, powstaje w zasadzie stan opóźnienia, uprawniający wierzyciela do żądania odsetek.

Z chwilą wypłacenia kwoty ustalonej przez ubezpieczyciela obowiązek wypowiedzenia się odnośnie do tego, czy jest ona odpowiednia, powraca do wierzyciela (poszkodowanego, uprawnionego z ubezpieczenia OC). Od chwili zgłoszenia przez niego żądania dalszych roszczeń zakład pozostaje w opóźnieniu, o ile oczywiście roszczenia te będą uzasadnione”. Powyższy wyrok zapadł na kanwie nieobowiązującego już Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1992 r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów(Dz.U. z 1992 r., Nr 96, poz. 475 ze zm.), jednak podobieństwo uregulowań zawartych w tym rozporządzeniu oraz obecnie obowiązującej ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w tym zakresie pozwala na przychylenie się do stanowiska Sądu Najwyższego również w okolicznościach przedmiotowej sprawy.

Wskazać bowiem należy, że art. 14 ust. 3 ab initio ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych również uzależnia czynności zakładu ubezpieczeń od wysokości odszkodowania określonej w zgłoszonym roszczeniu, a nie jedynie abstrakcyjnie zgłoszonej szkody. Na marginesie powyższych rozważań wskazać należy, że zgłoszenie zwiększonego żądania przez powoda w przedmiocie odszkodowania miało miejsce po upływie ponad dwóch lat od dnia wyrządzenia szkody i wypłaty bezspornej części odszkodowania. Wskazane zachowanie powódki uznać należy za nadużycie prawa.

Zwłoka ta bowiem nie ma żadnego uzasadnienia w okolicznościach sprawy i przez powoda w żaden sposób nie została wyjaśniona. Tym samym uznać należy, że była ona wynikiem celowego działania powoda, zmierzającego do zwiększenia należności. Takie zachowanie powoda uznać należy za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Pozostaje ono ponadto w sprzeczności z obowiązkiem współdziałania poszkodowanego (czy jak w niniejszej sprawie – cesjonariusza) jako wierzyciela z ubezpieczycielem jako dłużnikiem celem zminimalizowania szkody (art. 354§2kc) .

Mając na uwadze wszystkie powołane powyżej argumenty, wskazać należy, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy zasądził odsetki dopiero od dnia 12 sierpnia 2016 roku. Apelację powoda uwzględniono natomiast, co do zasądzonych przez Sąd I instancji kosztów procesu. Powód zasadnie wskazał bowiem, że zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 roku (Dz. U. 2015 r. poz. 1804) w brzmieniu obowiązującym w chwili wniesienia pozwu (w dniu 2 września 2016 roku) stawka minimalna przy wartości przedmiotu sporu powyżej 10 000 zł do 50 000 zł wynosiła 4800 zł.

Stąd, zmieniono zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że kwotę 4678 złotych podwyższono do kwoty 5878 złotych. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. i zniesiono je wzajemnie między stronami, biorąc pod uwagę fakt, że apelacja powoda uwzględniona została jedynie w niewielkiej części.