Court allows broker's fee claim where contract was valid despite buyer purchasing property without broker's involvement.
Legislator summary
AI generatedThe court ruled in favor of the plaintiffs, ordering the defendant to pay a brokerage fee of 8,241 PLN plus interest and process costs. The plaintiffs argued they were entitled to the fee because they facilitated the property sale, while the defendant claimed the contract was invalid due to the lack of a written agreement with the original property owner. The court rejected the defendant's defense, establishing that the brokerage contract was valid and that the defendant's unilateral decision to bypass the broker did not negate the obligation to pay the agreed remuneration.
Legislator headnote
AI generatedUstawa o pośrednictwie w obrocie nieruchomościami; Umowa o pośrednictwo jest skuteczna i obowiązuje strony nawet gdy do zakupu nieruchomości dochodzi z pominięciem pośrednika, a umowa z poprzednim właścicielem nie jest wymagana dla jej ważności.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt II C 147/17 upr.
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2017 roku Sąd Rejonowy w Rybniku II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Agnieszka Westwal Protokolant: starszy sekretarz sądowy Mirosława Andrzejak po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 roku w Rybniku sprawy z powództwa T. K., (...) Spółki z o.o. w J. przeciwko S. S. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego S. S. na rzecz powodów solidarnie T. K., (...) Spółki z o.o. w J. kwotę 8.241,00 zł. (osiem tysięcy dwieście czterdzieści jeden złotych 00/100) z ustawowymi odsetkami od dnia 11 lipca 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 01 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 1.217,00 zł. (jeden tysiąc dwieście siedemnaście 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt II C 147/17
UZASADNIENIE
T. K. oraz (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w J. wnieśli o zasądzenie od pozwanego S. S. kwoty 8.241 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 11 lipca 2015 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na ich rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powodowie wyjaśniali, że zawarli w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej z pozwanym w dniu 24 kwietnia 2015 roku umowę pośrednictwa kupna nieruchomości. Zgodnie z zawartą umową z tytułu zawarcia w/w umowy przysługiwało im wynagrodzenie określone w liście wskazań adresowych.
Pozwany dokonał zakupu wskazanej przez nich nieruchomości za kwotę 335.000 zł, jednakże z ich pominięciem. W związku z czym powinien uiścić na ich rzecz wynagrodzenie w wysokości 8.241 zł zgodnie z wyliczeniem: 2% z 335.000 zł=6.700 zł + 23%= 8.241 zł. Pozwany został wezwany do zapłaty kwoty 8.833 zł, która jednakże została błędnie policzona przy przyjęciu ceny zakupu nieruchomości w kwocie 355.000 zł. Powodowie dalej wyjaśniali, iż w odpowiedzi na wezwanie do zapłaty pozwany przyznał, że zakupił nieruchomość za kwotę 335.000 zł, a nie za kwotę 355.000 zł, odmówił jednak zapłaty należnej prowizji, albowiem jego zdaniem nie posiadali umowy z poprzednim właścicielem nieruchomości.
Zdaniem powodów, dla zasadności dochodzonych przez nich roszczeń, pośrednik nie musiał mieć zawartej umowy z poprzednim właścicielem nieruchomości. Na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2016 roku pozwany podniósł, iż zgadza się z pozwem o tyle, że została zawarta umowa z powodami, jednak jego zdaniem powodowie nieprawnie domagali się zapłaty 2% wynagrodzenia, albowiem nie mieli spisanej umowy z właścicielem budynku, od którego zakupił on nieruchomość. Wyrokiem z dnia 05 sierpnia 2016 roku Sąd Rejonowy w Rybniku zasądził od pozwanego na rzecz (...) Spółki cywilnej w R. dochodzone przez powodów roszczenie oraz zasądził od niego na rzecz w/w powoda kwotę 1.517 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Od powyższego wyroku pozwany wniósł apelację. Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2017 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie w zakresie rozprawy z dnia 05 sierpnia 2016 roku i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Rybniku do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy strony podtrzymały dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd ustalił, następujący stan faktyczny: W dniu 20 września 2007 roku w J. została zawarta umowa spółki cywilnej pomiędzy T.
K., a (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji z siedzibą w J., pod nazwą (...) Spółka Cywilna z siedzibą w R.. Celem spółki było prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na pośrednictwie w obrocie nieruchomościami, pośrednictwie finansowym. Dowód: umowa spółki cywilnej z dnia 20 września 2007 roku k. 67-68. W 2015 roku S. S. był zainteresowany zakupem nieruchomości, na której został posadowiony budynek mieszkalny do kwoty 550.000 zł. W tym celu zadzwonił do (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji z siedzibą w J. zwanych dalej pośrednikiem z zapytaniem, czy w ich ofercie znajdują się tego typu nieruchomości.
Pracownik pośrednika poinformował S. S., iż w ofercie pośrednika znajdują się szukane przez niego nieruchomości. W związku z powyższym S. S. i pracownik pośrednika nieruchomości A. J. umówili się na spotkanie na dzień 24 kwietnia 2015 roku, podczas którego S. S. miał podpisać umowę pośrednictwa nieruchomości i tego samego dnia po podpisaniu umowy, miały być mu okazane oferowane przez pośrednika nieruchomości. W ofercie pośrednika nieruchomości znajdowała się miedzy innymi oferta sprzedaży nieruchomości położonej w R. przy ulicy (...) w R..
Właścicielem tej nieruchomości był Ł. H., który na stałe przebywał w Wielkiej Brytanii. W drodze telefonicznej Ł. H. wyraził zgodę na objęcie ofertą pośrednika jego nieruchomości. C. H., ojciec Ł. H. na jego prośbę zaniósł do biura pośrednika klucze do domu oraz dokumentację architektoniczno – budowlaną budynku posadowionego na tej nieruchomości. Dowód: zeznania pozwanego k. 138-139, zeznania powodów k. 137-138, email k. 106 – 110, zeznania świadka A. J. k. 121-122, zeznania pozwanego k. 138 – 139. W dniu 24 kwietnia 2015 roku S. S. zawarł z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J., działających w formie spółki cywilnej, umowę pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.
Na podstawie zawartej umowy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. - zwani dalej pośrednikiem - zobowiązali się do dokonania czynności zmierzających do wyszukiwania nieruchomości typu dom położonej w R. do ceny ofertowej 550.000 zł. Pośrednik natomiast zobowiązał się między innymi do: przedstawienia aktualnych ofert z dostępnej bazy, dokonania sprawdzenia w ofercie własnej oraz w ofercie dostępnej na rynku poszukiwanej nieruchomości, uczestniczenia w oględzinach nieruchomości. Za wykonane czynności przez pośrednika S. S. z kolei zobowiązał się w paragrafie 3 umowy do zapłaty pośrednikowi wynagrodzenia, określonego w liście wskazań adresowych, stanowiących załącznik do umowy.
S. S. wyraził zgodę, by pośrednik wykonywał czynności pośrednictwa na rzecz obydwu stron transakcji. Do umowy został dołączony załącznik, w którym miało zostać określone wynagrodzenie należne pośrednikowi. S. S. miał dokonać zapłaty wynagrodzenia pośrednikowi za wykonaną usługę w przypadku zakupu nieruchomości, której adres mu pośrednik przekazał, najpóźniej w dniu sporządzenia aktu notarialnego. Strony zgodnie ustaliły, iż w przypadku zakupy nieruchomości przez S. S. lub osobę mu bliską nieruchomości wskazanej przez pośrednika, z pominięciem pośrednika, pośrednikowi należne będzie wynagrodzenie.
Dowód: umowa pośrednictwa w obrocie nieruchomościami wraz z załącznikiem – k. 7-8. Po podpisaniu umowy pracownik pośrednika A. J. w wykonaniu zawartej umowy przedstawiła S. S. dwie nieruchomości. Pierwsza z nieruchomości znajdowała się w R. przy ulicy (...). Druga z okazywanych S. S. nieruchomości z kolei znajdowała się w R. przy ulicy (...). Pracownik pośrednika w obu przypadkach razem ze S. S. dokonał oględzin obu nieruchomości, przy czym oględziny nieruchomości przy ulicy (...) w R. dotyczyły również budynku mieszkalnego w środku.
Nieruchomość przy ulicy (...) w R. oferowana była do sprzedaży za cenę 355.000 zł. Po dokonaniu oględzin w/w nieruchomości pracownik pośrednika wraz z S. S. udali się na oględziny nieruchomości położonej w R. przy ulicy (...). Dowód: wskazania adresowe k. 8, zeznania świadka A. J. k. 121-122, zeznania powodów k. 137-138, zeznania pozwanego k. 138 – 139. Po dokonaniu oględzin zaproponowanych przez pracownika pośrednika nieruchomości S. S. zainteresował się zakupem nieruchomości położonej w R. przy ulicy (...). Wówczas S. S. i pracownik pośrednika umówili się na spotkanie w biurze pośrednika celem przedstawienia S. S. dokumentacji budowlano – technicznej budynku posadowionego na w/w nieruchomości i ustalenia z nim ewentualnego terminu zawarcia umowy kupna – sprzedaży nieruchomości.
Tego samego dnia S. S. wraz z pracownikiem pośrednika i swoją rodziną ponownie dokonał oględzin nieruchomości położonej w R. przy ulicy (...), w tym również wnętrza budynku posadowionego na tej nieruchomości. W okresie pomiędzy dokonaniem oględzin w/w nieruchomości przez S. S. a terminem uzgodnionego z nim spotkania, pracownik pośrednika uzgadniał z właścicielem w/w nieruchomości termin ewentualnego jego przyjazdu do kraju celem zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości, podpisania przez niego umowy pośrednictwa. Kilka dni po oględzinach w/w nieruchomości doszło do uzgodnionego z pracownikiem pośrednika spotkania w biurze pośrednika nieruchomości.
Podczas spotkania okazana została S. S. dokumentacja techniczno – budowlana budynku posadowionego na w/w nieruchomości, projekt przyłączy. Na spotkaniu uzgadniane było również wynagrodzenie pośrednika. S. S. wówczas powiedział, że jak będzie chciał, to i tak oszuka pośrednika i kupi nieruchomość bez jego udziału. Po kilku dniach po spotkaniu pracownik pośrednika zadzwonił do S. S. z pytaniem, czy nadal wyraża chęć zakupu w/w nieruchomości. Wówczas S. S. stwierdził, iż nie jest już zainteresowany zakupem w/w nieruchomości ze względu na biegnącą po tej nieruchomości linię energetyczną.
Po miesiącu z kolei do pośrednika zadzwonił właściciel w/w nieruchomości Ł. H. i poinformował go, że wycofuje z oferty jego biura ofertę sprzedaży swojej nieruchomości. Po pewnym czasie od w/w wydarzeń pośrednik sprawdził wpisy w księdze wieczystej w/w nieruchomości i okazało się, iż S. S. kupił od Ł. H. jego nieruchomość. S. S. po dokonaniu w dniu 24 kwietnia 2015 roku oględzin w/w nieruchomości z udziałem pracownika pośrednika, pojechał na tą nieruchomość sam. Wówczas spotkał na tej nieruchomości C. H. – ojca właściciela tej nieruchomości, który na jego prośbę dał mu numer telefonu do swojego syna.
S. S. wówczas skontaktował się z Ł. H.. Dowód: zeznania świadka A. J. k. 121 -122, zeznania świadka E. K. k. 120-121, emeil k. 106-110, zeznania powodów k. 137-138, pismo z dnia 09 lipca 2015 roku k. 10, zeznania pozwanego 138-139. Pismem z dnia 03 lipca 2015 roku pośrednik działając przez pełnomocnika wezwał S. S. do zapłaty kwoty 8.733 zł w nieprzekraczalnym terminie do dnia 10 lipca 2015 roku. W odpowiedzi na powyższe pismo, S. S. pismem z dnia 09 lipca 2015 roku poinformował pełnomocnika pośrednika, iż zgodnie z informacjami uzyskanymi od poprzedniego właściciela nieruchomości firma (...) S.C. nie posiadała z nim umowy, w związku z czym umowa kupna w obrocie nieruchomościami z dnia 24 kwietnia 2015 roku została zawarta nieprawnie.
Dowód: pisma k. 9-10. Powyższy stan faktyczny ustalił Sąd w oparciu o zeznania powodów, zeznania świadków oraz w oparciu o dokumenty, których autentyczności i prawdziwości nie podważała żadna ze stron postępowania. Sąd uznał za wiarygodne zeznania złożone przez powoda i świadków albowiem były one ze sobą zbieżne. Jedynie w niewielkim zakresie Sąd uznał za wiarygodne zeznania pozwanego i na ich podstawie ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie. Za wiarygodne Sąd uznał zeznania ozwanego jedynie w zakresie w którym przyznał, iż dokonał zawarł umowę pośrednictwa z powodami, dokonał oględzin nieruchomości oferowanej przez powodów, kontaktów z Ł.
H.. Zeznania w tej części pokrywały się z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, były również logiczne. Za niewiarygodne Sąd uznał zeznania pozwanego w zakresie przebiegu współpracy stron albowiem były one w sprzeczności z zeznaniami świadków oraz powoda.
Sąd zważył co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 180 pkt. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami zakres czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami określa umowa pośrednictwa. Umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. Pomiędzy powodami a pozwanym doszło do zawarcia skutecznej umowy pośrednictwa, albowiem umowa ta została zawarta w formie pisemnej, co nie było kwestionowane przez żadną ze stron. Pozwany jednakże twierdził, iż zawarta umowa pośrednictwa nie mogła być skuteczna, gdyż powodowie nie mieli podpisanej umowy pośrednictwa z właścicielem nieruchomości, od którego on kupił nieruchomość.
Z tym stanowiskiem nie można było się zgodzić. Powodowie w związku z brakiem umowy pośrednictwa, zawartej w formie pisemnej z właścicielem nieruchomości, byli pośrednikami tylko w stosunku do pozwanego. I tylko z pozwanym łączyła ich umowa pośrednictwa. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na treść zawartej pomiędzy stronami umowy, gdzie pośrednik w § 2 umowy z dnia 24 kwietnia 2015 roku zobowiązał się między innymi względem pozwanego do przedstawienia mu aktualnych ofert nieruchomości z bazy własnej, ale i dostępnej na rynku.
To w/w postanowienie ani żadne inne postanowienia zawartej umowy pomiędzy stronami nie uzależniały skuteczności zawartej umowy pośrednictwa od zawarcia umowy pośrednictwa z właścicielem nieruchomości oferowanej przez powodów pozwanemu. Powodowie mogli zatem okazać pozwanemu do oględzin nieruchomość Ł. H.. Przy tym oględziny nieruchomości odbywały się za zgodą i wiedzą właściciela nieruchomości, który przekazał powodom klucze do budynku posadowionego na nieruchomości oraz przekazał im dokumentację techniczno – budowlaną tego budynku.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, iż strony łączyła umowa pośrednictwa. Powodowie zgodnie z zawartą umową zaoferowali pozwanemu nieruchomość, razem z nim dokonali jej oględzin, przedstawili pozwanemu dokumentację techniczno – budowlaną budynku posadowionego na tej nieruchomości, przedstawili stan prawny tej nieruchomości, zwracali się do właściciela nieruchomości oferowanej pozwanemu o uzgodnienie terminu do zawarcia umowy. Tym samym powodom przysługiwało wynagrodzenie. Wprawdzie do zakupu nieruchomości przez pozwanego doszło z pominięciem powodów, to dla wypłaty wynagrodzenia nie miało to żadnego znaczenia.
Strony w zawartej umowie bowiem przewidziały dokładnie taką sytuacje w § 4 umowy, gdy do zakupu nieruchomości dochodzi z pominięciem pośrednika. Ponadto zauważyć należy, iż pomięcie powodów przy organizacji zawarcia umowy kupna sprzedaży nieruchomości nastąpiło z woli samego pozwanego, i bez wiedzy o tym powodów. To zachowanie pozwanego było wbrew zasadom współżycia społecznego i miało na celu unikniecie przez niego obowiązku zapłaty powodom wynagrodzenia. Mając powyższe na uwadze Sąd zasadził na rzecz powodów solidarnie kwotę 8.241 zł (335.000 x2%x23%) z odsetkami ustawowymi od dnia 11 lipca 2015 roku, tj. od dnia następnego wyznaczonego w wezwaniu do zapłaty.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Pozwany przegrał sprawę w całości wobec czego został zobowiązany do zwrotu kosztów procesu poniesionych przez powodów. Na koszty procesu poniesione przez powodów złożyło się przy tym: opłata sądowa od pozwu w wysokości 300 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 1.200 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Łącznie zatem powodowie ponieśli koszty procesu w wysokości 1.517 zł. W pkt. 2 Sąd zasądził jednakże od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 1.217 zł albowiem pozwanemu przysługiwał zwrot opłaty sądowej w wysokości 300 zł od wniesionej skutecznie apelacji.
R., 03 stycznia 2018 roku