Bank dismissed for lack of valid endorsement signature breaking the chain of negotiable instrument rights.

Sygn. akt: I C 177/18 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ G., dnia 19 lipca 2018r Sąd Rejonowy w Gdyni, I Wydział Cywilny Przewodniczący: SSR Małgorzata Nowicka - Midziak Protokolant: Małgorzata Wilkońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2018r sprawy z powództwa (...) Bank S.A. z siedzibą w W. przeciwko M. C. i W. C. o zapłatę 1. oddala powództwo;

2. kosztami procesu obciąża powoda, uznając je za uiszczone. Sygn. akt I C 177/18

UZASADNIENIE

Powód (...) Bank S.A. wniósł pozew przeciwko M. C. i W. C., domagając się solidarnej zapłaty na jej rzecz kwoty 26.483,98 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 13 maja 2017 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że dysponuje prawidłowo wypełnionym wekslem własnym, z klauzulą bez protestu, którego wystawcą jest M. C., a poręczycielem jest W. C.. Podał, że termin płatności weksla upłynął dnia 12 maja 2017 roku. Dodał, że pierwotnie uprawnionym z weksla był Bank (...), który następnie przeniósł wszystkie prawa z weksla przez indos na rzecz (...) sp. z o.o., a powód nabył wszystkie prawa z przedmiotowego weksla przez indos od (...) sp. z o.o. (pozew – k. 2-3) Pozwani nie złożyli odpowiedzi na pozew ani nie stawili się na rozprawie, wezwani prawidłowo.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwana M. C. wystawiła weksel własny in blanco z klauzulą bez protestu. Weksel ten poręczył pozwany W. C.. Pierwotnie uprawnionym z tego weksla był Bank (...) z siedzibą w W., który dnia 31 marca 2016 roku ustąpił bez odpowiedzialności na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G.. Następnie dnia 12 kwietnia 2017 roku naniesiono wzmiankę o ustąpieniu bez odpowiedzialności na rzecz (...) Banku Spółki Akcyjnej, ale nie na jego zlecenie. Powyższe zostało opatrzone pieczęcią (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. ze wskazaniem adresu, numeru NIP oraz REGON oraz pieczątką prezesa zarządu S. K.

– bez podpisu. Weksel na kwotę 26.483,98 ł został wypełniony z terminem płatności dnia 12 maja 2017 roku na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G.. (okoliczności bezsporne ustalone w oparciu o: weksel własny z dnia 27.06.2013r. – k. 14-14v.)

Sąd zważył co następuje:

Stan faktyczny w niniejszej sprawie ustalony został w całości na podstawie dołączonych do pozwu dokumentów to jest złożonego weksla in blanco. Kluczowa w niniejszej sprawie jest kwestia zachowania wymagań prawnych weksla, związanych z jego ważnością, w przypadku indosowania. Wystawienie weksla należy do czynności prawnych formalnych, a z art. 2 i 102 prawa wekslowego (ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r., Dz. U. Nr 37, poz. 282), co oznacza, że ani za weksel trasowany ani za weksel własny nie będzie uważany dokument, któremu brak jednej z cech wskazanych w art. 1 powołanego prawa wekslowego, dla weksla trasowanego, a w art. 101 powołanej ustawy, dla weksla własnego, z podanymi wyjątkami, nie mającymi znaczenia dla niniejszej sprawy.

Znaczenie ma natomiast fakt nie podpisania indosu z dnia 12 kwietnia 2017 roku na rzecz powódki oraz postać podpisania pierwszego indosu na rzecz (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. (art. 13 ust. 1 prawa wekslowego) (vide : wyrok SN z dnia 24 czerwca 2009r., I CSK 447/08, LEX nr 584189). Zgodnie z art. 13 prawa wekslowego indos powinien być napisany na wekslu lub na złączonej z nim karcie dodatkowej (przedłużku) i podpisany przez indosanta. Od osoby remitenta, czyli wekslobiorcy na rzecz lub na zlecenie którego ma być dokonana zapłata, rozpoczynać się winien nieprzerwany szereg indosów (art. 16 prawa wekslowego).

Podpis może pochodzić bezpośrednio od indosanta lub od reprezentującej go osoby. W przypadku osoby prawnej, powinny to być podpisy osób uprawnionych do reprezentacji (vide: wyrok SA w Warszawie z dnia 25 maja 2017 r., LEX nr 2317745) Na gruncie prawa polskiego bardzo surowo ocenia się wymagania formalne wobec podpisu, który nie posiada ustawowej definicji. Przeważające stanowisko w tej kwestii oczekuje podpisania indosanta przynajmniej nazwiskiem, w każdym razie odmawiając waloru podpisowi nieczytelnemu, chyba że jest złożony w formie zwykle używanej przez podpisującego.

Na podstawie wypowiedzi doktryny i orzecznictwa można wskazać pewne minimalne przesłanki prawne podpisu. Nazwisko nie musi więc być w pełnym brzmieniu, dopuszcza się używanie skrótu, który nawet nie musi być w całości czytelny. Powinien się jednak składać z możliwych do stwierdzenia liter, umożliwiających identyfikację podpisującego, a także pozwalać na porównanie i ustalenie przez powtarzalność, że ma postać zwykle używaną, nawet gdy jest mało czytelny; chodzi więc o cechy indywidualne i powtarzalne. Istotne jest bowiem to, by napisany znak ręczny - przy całej tolerancji co do kształtu własnoręcznego podpisu - stwarzał w stosunku do osób trzecich pewność, że podpisujący chciał podpisać się pełnym swoim nazwiskiem oraz że uczynił to w formie, jakiej przy podpisywaniu dokumentów stale używa.

Takiej pewności nie stwarzają same inicjały, czyli parafa, toteż nie mogą być one uznane za podpis wystawcy weksla (por. orz. SN z dnia 23 marca 1932 r. III l Rw 515/32, Zb. Urz. 1932, poz. 67; uchwała z dnia 28 kwietnia 1973 r. III CZP 78/72, OSNC 1973, nr 12, poz. 207; uchwała 7 sędziów SN z dnia 30 grudnia 1993 r. III CZP 146/93, OSNC 1994, nr 5, poz. 94; wyrok z dnia 8 maja 1997 r. II CKN 153/97, Lex nr 55391; postanowienie z dnia 17 sierpnia 2000 r. II CKN 894/00, Biul. SN 2000, nr 10, poz. 14, wyrok SN z dnia 24 czerwca 2009r., I CSK 447/08, LEX nr 584189).

Nie budzi wątpliwości Sądu, że indos z dnia 12 kwietnia 2017 roku na rzecz powoda (...) Banku Spółki Akcyjnej nie zawiera podpisu indosanta. Umieszczono pod nim jedynie pieczątkę prezesa zarządu (...) sp. z o.o. z siedzibą w G. S. K.. Z tych względów należało uznać, że podpis drugiego indosanta nie spełnia wymagań prawa wekslowego, a w konsekwencji powódka nie nabyła skutecznie praw z weksla ze względu na brak nieprzerwanego szeregu indosów stosownie do art. 14 zdanie 1 prawa wekslowego, zgodnie z którym indos przenosi wszystkie prawa z weksla.

Wobec powyższego w punkcie 1. wyroku zaocznego powództwo na podstawie art. 13 w zw. z art. 14 a contrario ustawy prawo wekslowe oddalono. O kosztach orzeczono, jak w punkcie 2. wyroku na podstawie art. 98 k.p.c. na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu, obciążając nimi w całości przegrywającego sprawę powoda. Na koszty składają się opłata sądowa od pozwu (1.326 zł), która została w całości uiszczona.