Appeal court reinstates pension payment after Constitutional Court declares suspension clause unconstitutional for pre-2011 retirees.

Sygn. akt III AUa 695/12

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Maria Małek - Bujak (spr.) Sędziowie SSA Marek Żurecki SSA Zbigniew Gwizdak Protokolant Sebastian Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 r. w Katowicach sprawy z odwołania J. M. (J. M. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o podjęcie wypłaty emerytury na skutek apelacji ubezpieczonego J. M. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt XI U 2963/11 zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego i zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. do podjęcia wypłaty emerytury ubezpieczonego od dnia 1 października 2011 r. /-/ SSA M. Żurecki/-/ SSA M. Małek - Bujak/-/ SSA Z. Gwizdak Sędzia Przewodnicząca Sędzia Sygn. akt III AUa 695/12

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 października 2011r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. - na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - zawiesił ubezpieczonemu J. M. wypłatę emerytury, poczynając od dnia 1 października 2011r. W odwołaniu ubezpieczony domagał się zmiany powyższej decyzji podnosząc, iż regulacja art. 103 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie powinna mieć do niej zastosowania, gdyż prawo nie powinno działać wstecz, a w demokratycznym państwie prawa winna być bezwarunkowo przestrzegana zasada ochrony praw nabytych.

Wyrokiem z dnia 22 lutego 2012r. (sygn. akt XI U 2963/11) Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach oddalił odwołanie. W oparciu o akta emerytalne, Sąd Okręgowy ustalił, że bezspornym było, iż w dniu 1 marca 2009r. ubezpieczony, ur. (...)uzyskał prawo do emerytury. Bezspornym było również, iż ubezpieczony kontynuuje zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w Agencji (...) S.A. w W.O/K., gdzie pracował bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do świadczenia emerytalnego. Sąd I instancji przypomniał, że zasady zawieszania prawa do świadczeń emerytalno -rentowych reguluje ustawa z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 09.153.1227 j.t) .

W myśl art. 103 cyt. ustawy - w brzmieniu zmienionym przez art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 10.257.1726) - prawo do emerytur i rent ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu na zasadach określonych w art. 103 a - 106. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do emerytów, którzy ukończyli 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni), z zastrzeżeniem art. 103 a. Z kolei, według art. 103 a cyt. ustawy - dodanego przez ustawę z dnia 16 grudnia 2010r. - prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego.

Dalej Sąd Okręgowy stwierdził, że zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r, o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 10.257.1726) do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed dniem 1 stycznia 2011r.) przepisy ustawy, o której mowa w art. 6 (tj. ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) oraz ustawy, o której mowa w art. 18 (tj. ustawy z dnia 21 listopada 2008r. o emeryturach kapitałowych), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się, poczynając od dnia 1 października 2011r.

Sąd podniósł, że bezspornym w niniejszej sprawie było, iż ubezpieczony nie rozwiązał do chwili obecnej stosunku pracy z Agencją (...)S.A. w W.O/K., gdzie był zatrudniony bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do emerytury. Tym samym zaistniały przesłanki wskazane w art. 103 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych do zawieszenia wypłaty świadczenia emerytalnego od dnia 1 października 2011r. Mając to na uwadze Sąd, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c., odwołanie ubezpieczonego oddalił.

Apelację od powyższego wyroku złożył ubezpieczony. Zarzucił naruszenie art. 8, art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez brak bezpośredniego zastosowania przepisów ustawy zasadniczej wprost z pominięciem przepisów, zdaniem skarżącego, niekonstytucyjnych, tj. art. 103 a w związku z art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726) w związku z art. 2, 21, 64 Konstytucji RP, a alternatywnie naruszenie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez brak zawieszenia wszczętego postępowania i przedstawienia Trybunału Konstytucyjnemu do rozstrzygnięcia kwestii konstytucyjności art. 103 a w związku z art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. Nr 257, poz. 1726) w związku z art. 2, 21, 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powołując powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia, poprzez zmianę wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach, XI Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 lutego 2012r. i uwzględnienie odwołania od decyzji ZUS z dnia 7 października 2011r. (o wstrzymaniu wypłaty emerytury) i z dnia 26 października 2011r. (o przeliczeniu emerytury), tym samym przywrócenie przez ZUS należnych świadczeń od czasu ich zawieszenia, ewentualnie zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii konstytucyjności art. 103 a w związku z art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. Nr 257, poz. 1726) przez Trybunał Konstytucyjny. W uzupełnieniu apelacji z 29 listopada 2012r. w związku z opublikowaniem w dniu 22 listopada 2012r. w Dzienniku Ustaw poz. 1285, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r., TK 2 /12 - zmodyfikował swoje stanowisko i wniósł o zmianę wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach i uwzględnienie odwołania od decyzji ZUS z dnia 7 października 2011r. i z dnia 26 października 2011r., tym samym przywrócenie wypłaty emerytury zawieszonej z dniem 1 października 2011r. wraz z ustawowymi odsetkami, poczynając od daty zawieszenia do dnia zapłaty.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja ubezpieczonego jest uzasadniona. Okoliczności faktyczne w spawie są bezsporne. Spór sprowadza się natomiast do prawnej dopuszczalności zawieszenia pobieranej emerytury na podstawie powołanego przepisu. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego nakazując wypłatę emerytury ubezpieczonego od dnia 1 października 2011r., albowiem wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r., wydanym w sprawie o sygn. akt K 2/12, a opublikowanym w dniu 22 listopada 2012r. w Dzienniku Ustaw poz. 1285, Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r., o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. Nr 257, poz. 1726 ze zm.) w związku z art. 103 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jedn. tekst Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.), dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i umorzył postępowanie w pozostałym zakresie.

Sąd Apelacyjny podkreśla, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Sądu I instancji dotyczyło sytuacji ubezpieczonego, który nabył prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011r., w oparciu o art. 103 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jedn. tekst Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.). W związku z powyższym, zaskarżony wyrok Sądu I instancji nie mógł się ostać, skoro przepis art. 103 a ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zakresie dotyczącym kategorii ubezpieczonych, do których należy apelujący, został usunięty z porządku prawnego.

Podzielając stanowisko apelacji, Sąd II instancji w ramach istniejącego stanu faktycznego, na zasadzie art. 386 § 1 k.p.c., zmienił zaskarżony wyrok Sądu I instancji, wraz z poprzedzającą go decyzją organu rentowego i zobowiązał organ rentowy do podjęcia wypłaty emerytury ubezpieczonemu od dnia 1 października 2011r. /-/ SSA M. Żurecki/-/ SSA M. Małek - Bujak/-/ SSA Z. Gwizdak Sędzia Przewodnicząca Sędzia JR