Legislator Case Law & Legislation
II Ka 300/18 AI generated

Court dismissed appeal against drunk driving conviction, upholding sentence and three-year driving ban.

Case Number II Ka 300/18
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Court of Appeal dismissed the defendant's appeal against a first-instance judgment convicting him of drunk driving and imposing a three-year driving ban. The defense argued that the social harm was minor and that procedural errors regarding evidence collection affected the verdict. The court rejected these claims, finding the defendant's intoxication level significant and his arguments regarding financial obligations irrelevant to the severity of the offense.

Legislator headnote

AI generated

Art. 178a § 1 kk; Art. 53 kk; Art. 42 § 2 kk; Art. 43 § 1 kk; Art. 63 § 4 kk; Art. 43a § 2 kk; Art. 425 § 1 kpk; Art. 427 § 1 kpk; A criminal conviction for driving under the influence is upheld when the social harm is significant, and appeals based on financial hardship or procedural technicalities are rejected if the evidence clearly establishes guilt and the penalty is proportionate to the danger posed to public safety.

Keywords

AI generated
drunk driving driving ban social harm criminal appeal procedural error fine amount evidence admissibility

Cited Legislation

AI generated
Art. 178a § 1 kk
o czyn z art. 178a § 1 kk.
Art. 33 § 1 and 3 kk
z art. 33 § 1 i 3 kk skazał go na karę 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny, ustalając jedną stawkę w wysokości 20 (dwudziestu) złotych.
Art. 42 § 2 kk
Na podstawie art. 42 § 2 kk w zw.
Art. 43 § 1 kk
z art. 43 § 1 kk orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 (trzech) lat.
Art. 63 § 4 kk
Na podstawie art. 63 § 4 kk zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 14.03.2018r.
Art. 43a § 2 kk
Na podstawie art. 43a § 2 kk orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 5000,- (pięciu tysięcy) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Art. 425 § 1 kpk
Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wywiódł obrońca oskarżonego, który na mocy art. 425 § 1 kpk w zw.
Art. 427 § 1 kpk
Na podstawie art. 427 § 1 kpk w zw.
Art. 3 ust. 1 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych
634 kpk i art. 3 ust. 1 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych (Dz.U.
art. 66 § 1 k.k
Wskazane w art. 66 § 1 k.k.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt II. Ka. 300/18

UZASADNIENIE

D. M. został oskarżony o to, że w dniu 06 lutego 2018 roku o godz. 04:15 w m. S. na ul. (...) na drodze publicznej w ruchu lądowym prowadził samochód osobowy marki M. (...) o nr rej. (...) będąc w stanie nietrzeźwości tj.0,70 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o czyn z art. 178a § 1 kk. Sąd Rejonowy w Augustowie wyrokiem z dnia 1 czerwca 2018r. sygn. akt II.K. 144/18: I. Oskarżonego D. M. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 178a § 1 kk w zw. z art. 33 § 1 i 3 kk skazał go na karę 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny, ustalając jedną stawkę w wysokości 20 (dwudziestu) złotych.

II. Na podstawie art. 42 § 2 kk w zw. z art. 43 § 1 kk orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 (trzech) lat. III. Na podstawie art. 63 § 4 kk zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 14.03.2018r. IV. Na podstawie art. 43a § 2 kk orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 5000,- (pięciu tysięcy) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

V. Zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 300,- (trzystu) złotych tytułem opłaty sądowej i obciążył go pozostałymi kosztami sądowymi w sprawie w kwocie 70,- (siedemdziesięciu) złotych. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wywiódł obrońca oskarżonego, który na mocy art. 425 § 1 kpk w zw. z art. 444 § 1 kpk zaskarżył wyrok w całości na korzyść oskarżonego. Na podstawie art. 427 § 1 kpk w zw. z art. 438 kpk wyrokowi temu zarzucił: 1.Obrazę przepisów prawa materialnego art. 53 kk w zw. z art. 115 § 2 kk wobec przyjęcia, że czyn przypisany oskarżonemu nacechowany jest społeczną szkodliwością w stopniu znacznym, pomimo, że ustalony sposób i okoliczności popełnienia czynu, rodzaj i charakter naruszonego dobra, brak szkody oraz postać zamiaru, motywacja i rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień społecznej szkodliwości czynu nie był znaczny; 2.Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 339 § 3 kpk wobec nie rozpoznania wniosku obrony o warunkowe umorzenie postępowania; 3.Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 410 kpk oraz art. 92 kpk w zw. z art. 424 kpk w zw. z art. 4 kpk w zw. z art. 7 kpk w zw. z art. 5 § 2 kpk wobec przyjęcia, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, że wina oskarżonego oraz okoliczności popełnienia zarzucanego czynu są oczywiste i nie budzą wątpliwości, pomimo, iż w toku postępowania nie zostały przeprowadzone dowody na potwierdzenie prawidłowości poddania oskarżonego badaniom na zawartość alkoholu, wyników tych badań oraz rzetelności działania urządzeń pomiarowych, gdyż postanowienie dowodowe ograniczało się do ujawnienia i zaliczenia w poczet materiału dowodowego protokółu z przebiegu badania trzeźwości oraz świadectwa wzorcowania, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie, czy oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu prowadzenia samochodu na drodze publicznej w dn. 06.02.2018r. godz. 4:15 w stanie nietrzeźwości 0,70 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu; 4.Rażącej niewspółmierności orzeczonej kary oraz środków karnych, które zastosowane łącznie są zbyt surowe w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz warunków osobistych oskarżonego, które wskazują na zasadność orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania.

W związku z powyższym, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie o warunkowym umorzeniu postępowania wobec oskarżonego D. M. na okres 2 lat z orzeczeniem zakazu prowadzenia pojazdów na okres roku z nałożeniem obowiązku świadczenia na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w I instancji przez Sąd Rejonowy w Augustowie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Wywiedziona w sprawie przez obrońcę oskarżonego apelacja okazała się bezzasadna, a tym samym nie mogła spowodować wzruszenia zapadłego orzeczenia Sądu I instancji. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, iż Sąd I instancji przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy, zgromadzone dowody poddał pełnej i wszechstronnej analizie, wyciągając z nich trafne wnioski zarówno w zakresie winy, jak i kary, słusznie uznając, iż D. M. dopuścił się czynu z art. 178a § 1 kk.

Apelacja obrońcy oskarżonego stanowi polemikę z trafnymi ustaleniami faktycznymi Sądu I instancji dokonanymi z zachowaniem granic swobodnej oceny dowodów. W myśl art. 7 kpk organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Mimo, że autor apelacji nie stawia wprost zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych (negacja faktu znajdowania się oskarżonego pod wpływem alkoholu), to z analizy treści zarzutów wynika, iż zarzut taki został sformułowany.

W ocenie Sądu Okręgowego, poczynione przez Sąd Rejonowy w Augustowie ustalenia faktyczne nie są w żaden sposób wadliwe, albowiem oparte zostały na całokształcie materiału dowodowego ujawnionego podczas przewodu sądowego, Sąd wyciągnął z nich trafne wnioski, a swoje stanowisko w tym przedmiocie właściwie uzasadnił. Odnosząc się do realiów przedmiotowej sprawy podnieść należy, iż ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie zawiera błędów natury faktycznej (np. niedostrzeżenie istotnych dowodów czy okoliczności) ani uchybień logicznych (niezrozumienie implikacji wynikających z treści dowodów).

Oskarżony D. M. przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, jednakże zbagatelizował całą sytuację. Wskazał, iż nie był świadomy tego, że w jego organizmie może znajdować się nadal alkohol, albowiem spożywał go dzień przed zatrzymaniem, tj. 05.02.2018r. Dodał, iż nigdy nie wsiada za kierownicę pod wpływem alkoholu i zadeklarował, że podobny incydent nigdy więcej się nie powtórzy. Kluczowe znaczenie dla przedmiotowej sprawy miały wyniki przeprowadzonych badań stanu trzeźwości oskarżonego. Urządzenie pomiarowe w chwili zatrzymania wykazało odpowiednio 0,70 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu a następnie 0,53 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż ani oskarżony ani jego adwokat w chwili zatrzymania nie kwestionowali wyników badania na stan trzeźwości. Jednocześnie, wbrew stanowisku autora apelacji, niemożliwym było w realiach przedmiotowej sprawy warunkowe umorzenie postępowania wobec oskarżonego D. M.. Do kwestii skorzystania z w/w instytucji odniósł się zresztą Sąd I instancji zarówno w protokole rozprawy z dnia 01.06.2018r. jak również w treści uzasadnienia, co sprawia, że zarzut autora apelacji tj. naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 339 § 3 kpk jaki się jako całkowicie chybiony.

Zgodnie z treścią przepisu art. 66 § 1 kk Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne , okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Najistotniejszą przesłanką warunkowego umorzenia postępowania, jest to, aby wina sprawcy i społeczna szkodliwość popełnionego przez niego czynu nie były znaczne.

Wskazane w art. 66 § 1 k.k. właściwości i warunki osobiste sprawcy, jego postawa i dotychczasowy sposób życia stanowią odrębną przesłankę warunkowego umorzenia postępowania. Nie mogą one być uwzględniane w ocenie społecznej szkodliwości popełnionego czynu i winy sprawcy, tj. przemawiać za ich "znacznością" lub "nieznacznością". Przesłanka ta wchodzi w grę dopiero po ustaleniu, iż społeczna szkodliwość czynu i wina sprawcy nie są znaczne, co prawidłowo ustalił Sąd I instancji. O tym, jakimi kryteriami ma się kierować sąd przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu, stanowi art. 115 § 2 kk.

Zawarta w tym przepisie norma ma charakter bezwzględnie obowiązujący ("sąd bierze pod uwagę"), co oznacza, że należy uwzględniać wszystkie wymienione tam, wchodzące w rachubę okoliczności. Każda z nich może w określonej sytuacji wpływać na wyższy lub niższy stopień społecznej szkodliwości czynu. Stopień zawinienia (winy) "podlega ocenie przy uwzględnianiu wszystkich okoliczności decydujących o przypisaniu winy, a więc dojrzałości sprawcy, jego poczytalności, zdolności do rozpoznania bezprawności zachowania, ewentualnych anormalnych sytuacji motywacyjnych" (P. Hofmański, L.

Paprzycki, w: Filar, Kodeks karny, 2014, s. 413; Zoll, Kodeks karny, t. 1, 2012, s. 919–920). Znaczenie zwrotu "nie jest znaczny". Cechy czynu, którego sprawca może ewentualnie kwalifikować się do poddania go środkowi probacyjnemu w postaci warunkowego umorzenia postępowania karnego, muszą zaistnieć łącznie. Z analizy akt przedmiotowej sprawy wynika, że o ile okoliczności popełnienia przypisanego oskarżonemu czynu nie budzą wątpliwości, o tyle w żadnej mierze nie można mówić o tym, że wina i społeczna szkodliwość czynu przypisanego oskarżonemu nie były znaczne.

Tymczasem oskarżony kierował samochodem osobowym po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości (0,70 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, czyli w stopniu prawie czterokrotnie przewyższającym minimalny próg ustawowy tego stanu). Takie zachowanie oskarżonego dyskwalifikuje go jako kierowcę, jest skrajnie nieodpowiedzialne i nacechowane dużym stopieniem winy. Oskarżony stworzył potencjalne (realne) zagrożenie spowodowania wypadku drogowego, który mógłby być tragiczny w skutkach. Zarzut apelacyjny, dotyczący rażącej niewspółmierności orzeczonej kary oraz środków karnych, które zastosowane łącznie są zbyt surowe w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz warunków osobistych oskarżonego, które wskazują na zasadność orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania, okazał się być również pozbawiony zasadności.

Stanowisko skarżącego w tym zakresie uznać należy za błędne. Zauważyć trzeba, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, nie każda nietrafność orzeczenia o karze, ale tylko jej rażąca niewspółmierność uzasadnia zmianę orzeczenia o karze (art. 438 pkt 4 kpk). Niewspółmierność rażąca to znaczna, zasadnicza, „bijąca w oczy” różnica między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą. Zarzut rażącej niewspółmierności kary jako zarzut z kategorii ocen można zasadnie podnosić tylko wówczas, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, to jednak nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy (wyrok SN z dnia 21 stycznia 2003r. sygn. akt SNO 57/02).

Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą, czyli zasłużoną i to zarówno z punktu wiedzenia sprawcy jak i ogółu społeczeństwa. W świetle powyższych uwag, zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonej kary i środków karnych w stosunku do popełnionego przez oskarżonego czynu jest nietrafny. Zwłaszcza, że Sąd uprawniony jest do wymierzenia kary wedle swego uznania w granicach przewidzianych przez ustawę, uwzględniając dyrektywy wymiaru kary określone w art. 53 § 1 i 2 kk.

Sama surowość czy też łagodność orzeczonej kary, jeśli jest ona uzasadniona dyrektywami, o których mowa w treści art. 53 kk, nie może stanowić skutecznego zarzutu apelacyjnego, jeśli kwestionująca jej wymiar strona nie wykaże, iż kara ta zarówno z punktu widzenia sprawcy, ale i ogółu społeczeństwa, powinna być uznana za wyjątkowo niesprawiedliwą, zbyt drastyczną czy też przynoszącą rażącą dolegliwość. Zawarte w art. 438 pkt 4 k.p.k. określenie "niewspółmierność" oznacza "brak proporcji", czy "odpowiedniości pomiędzy czymś a czymś".

Chodzi zatem o ocenę zachowania przez sąd pierwszej instancji proporcji pomiędzy wymiarem kary, a okolicznościami, które miały wpływ na to rozstrzygnięcie. Innymi słowy, rażąca niewspółmierność kary występuje wówczas, gdy sąd pierwszej instancji w jaskrawy sposób nie skoreluje wymierzonej kary ze stopniem winy, społecznej szkodliwości czynu oraz z celami kary (wyrok SA we Wrocławiu z dnia 13.05.2015r. sygn. akt II.AKa.101/15). Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że Sąd Rejonowy wymierzając karę w sposób należyty uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary określone w art. 53 kk.

Wymierzona kara jako współmierna do stopnia społecznej szkodliwości popełnionego czynu, stopnia zawinienia oraz właściwości i warunków osobistych oskarżonego, spełniać powinna cele zapobiegawcze i wychowawcze wobec oskarżonego. Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw wskazujących, by orzeczona wobec oskarżonego kara grzywny w wysokości 150 stawek dziennych przy przyjęciu stawki dziennej na kwotę 20 złotych, a także orzeczone środki karne była rażąco niewspółmierne - zbyt surowe. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że Sąd Rejonowy wymierzając oskarżonemu karę w sposób należyty uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary określone w art. 53 kk.

Wymierzona kara jako współmierna do stopnia społecznej szkodliwości popełnionego czynu, stopnia zawinienia oraz właściwości i warunków osobistych oskarżonego, spełniać powinna cele zapobiegawcze i wychowawcze wobec oskarżonego, wdrażając go do przestrzegania porządku prawnego. Wnioskowanie o orzeczenie kary łagodniejszej (w tym o warunkowe umorzenie postępowania) argumentowane prowadzeniem własnej działalności gospodarczej dla której to niezbędnym jest uprawnienie do prowadzenia pojazdów a także liczne zobowiązania finansowe stanowi przyjętą linię obrony zmierzającą w kierunku złagodzenia odpowiedzialności karnej.

Skoro bowiem oskarżony miał świadomość ciążących na nim zobowiązań finansowych i znajomość przepisów (co wymagane jest przy ubieganiu się o uprawnienie do kierowania pojazdami) to miał też świadomość konsekwencji prowadzenia pojazdów w stanie nietrzeźwości a mimo to zakaz ten umyślnie zlekceważył i pojazd mechaniczny prowadził tłumacząc się przekonaniem, że skoro czuł się dobrze, to mógł pojazd prowadzić. Właściwie też Sąd orzekł wobec oskarżonego na mocy art. 42 § 2 kk w zw. z art. 43 § 1 kk środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat.

Wymiar zakazu jest wymiarem jak najbardziej właściwym i słusznym. Ponadto uwzględnia stopień wywołanego zagrożenia w ruchu lądowym i zapewni bezpieczeństwo innym uczestnikom ruchu ze strony oskarżonego. Zakaz prowadzenia pojazdów jest środkiem karnym, który jest uważany za odgrywający dużą rolę w zwalczaniu i zapobieganiu przestępstwom w komunikacji. Akcentuje się, że środek ten pozwalając na wyłączenie z ruchu osób, które ze względu na to, że stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu nie powinny w nim uczestniczyć, prowadzi do poprawy jego bezpieczeństwa przez zmniejszenie niebezpieczeństwa (R.A.

Stefański, Zakaz prowadzenia pojazdów, Warszawa 1990, s. 14). Podkreśla się, że o takim jego znaczeniu przesądzają szerokie możliwości normatywne jego orzekania, jak też zaakcentowanie w ustawie możliwości pełnienia przez ten zakaz celów karnych (K. Łucarz, Zakaz prowadzenia pojazdów jako środek polityki karnej, Wrocław 2005, s. 287). Zasadnym było też zaliczenie na mocy art. 63 § 4 kk na poczet orzeczonego wobec oskarżonego zakazu okresu zatrzymania prawa jazdy od dnia 14.03.2018r. Również kwota świadczenia pieniężnego w wysokości 5.000 złotych orzeczona na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, nie mogła być w żaden sposób zniwelowana, gdyż jego wysokość została uregulowana treścią przepisu art. 43a § 2 kk i Sąd Rejonowy był niejako zobowiązany tą wysokością.

Reasumując, nie znajdując podstaw do uwzględnienia apelacji obrońcy oskarżonego Sąd Okręgowy, na podstawie art. 437 § 1 kpk utrzymał wyrok Sądu Rejonowego w Augustowie w mocy. O opłacie i kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze Sąd orzekł w oparciu o art. 627 kpk w zw. z art. 634 kpk i art. 3 ust. 1 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych (Dz.U. 1983r., Nr 49, poz. 223 ze zm.).