Court allows early farmer's pension despite lease termination, citing one-year grace period for independent lease endings.

Sygn. akt V U 503/18

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2019 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant: star. sekr. sądowy Ewelina Trzeciak po rozpoznaniu w dniu 09 stycznia 2019 r. w Legnicy sprawy z wniosku W. M. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. o dalszą wypłatę emerytury rolniczej i odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń na skutek odwołania W. M. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. z dnia 3 kwietnia 2018 r. znak (...) zmienia decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. z dnia 3 kwietnia 2018 r. znak (...) w ten sposób, że ustala, iż wnioskodawca W. M. ma prawo do emerytury w okresie od 1 grudnia 2017 roku oraz stwierdza, iż nie ma on obowiązku zwrotu świadczenia za okres od 01 grudnia 2017 roku do 31 marca 2018 roku. SSO Regina Stępień Sygn. akt V U 503/18

UZASADNIENIE

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z 3 kwietnia 2018r. znak (...) odmówił wnioskodawcy W. M. prawa do emerytury rolniczej od dnia 1 grudnia 2017r. i zobowiązał do zwrotu świadczenia za okres od grudnia 2017r. do marca 2018r. w kwocie 4 019, 53 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w dniu 29 listopada 2017r. doszło do rozwiązania umowy dzierżawy z 25 czerwca 2017r. Zaś wnioskodawca mimo pouczenia o okolicznościach powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń, pobierał emeryturę. Wnioskodawca W.

M. w odwołaniu od tej decyzji domagał się jej zmiany i przyznania prawa do emerytury na podstawie art. 19 ust. 2 i 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przyznawał, iż nie spełnia przesłanek do uzyskania prawa do emerytury rolniczej na podstawie art.19 ust. 1 ( wieku powszechnym). Uważał jednak, iż bezpodstawnie wstrzymano mu wypłatę emerytury uzyskanej na podstawie art. 19 ust. 2 i 2a gdyż wprawdzie w dniu 29 listopada 2017r. dzierżawca rozwiązał umowę dzierżawy w dniu 5 lutego 2018r., ale on nie prowadził działalności rolniczej, a w dniu 6 marca 2018r. zawarł nową umowę dzierżawy.

Dodał, iż był przez stronę pozwaną (w placówce terenowej KRUS w P.) informowany, że po rozwiązaniu umowy dzierżawy może jeszcze prze okres 1 roku pobierać emeryturę. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Powołując się na treść art.19 ust. 2 i 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wskazał, iż wobec zerwania umowy dzierżawy w dniu 29 listopada 2017r. a zawarciem nowej umowy dzierżawy w dniu 6 marca 2018r. – wnioskodawca nie spełniał przesłanek do uzyskania prawa do emerytury do 31 grudnia 2017r. Dodał, iż zgodnie z treścią art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, jeżeli emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego.

Zdaniem organu rentowego wnioskodawca prowadził działalność rolniczą na gruntach będących w jego posiadaniu, w wyniku wypowiedzenia umowy dzierżawy przez dzierżawcę w okresie od 1 grudnia 2017r. do 31 marca 2018r. – a tym samym nie spełnił warunków z art. 19 ust. 2a ww ustawy. Sąd ustalił: W. M. urodził się w dniu (...) Na mocy decyzji organu rentowego z 22 sierpnia 2017r. uzyskał bezterminowo prawo do wcześniejszej emerytury rolniczej w wieku 60 lat od 1 sierpnia 2017r. – na podstawie art. 19 ust. 2 i 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Na potwierdzenie swych uprawnień, w szczególności spełnienia przesłanki zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej przedstawił dwie umowy dzierżawy: - z 14 czerwca 2017r. zawartą z (...) Ż., na mocy której wydzierżawił Spółdzielni gospodarstwo rolne o pow. 22, 05 ha na okres 10 lat poczynając od 1 sierpnia 2017r. - z 25 czerwca 2017r., zawartą z W. K. (jego bratanicą), na mocy której wydzierżawiał jej gospodarstwo rolne o pow. 2, 24 ha na okres 10 lat. Dzierżawca W. K. w dniu 29 listopada 2017r. wypowiedziała umowę dzierżawy z 25 czerwca 2017r. zawartą z wnioskodawcą.

Wypowiedzenie to wnioskodawca złożył w organie rentowym w dniu 13 marca 2018r. Kolejną umowę dzierżawy dotyczącą gruntów, które były przedmiotem rozwiązanej umowy dzierżawy z 25 czerwca 2017r. – wnioskodawca zawarł w dniu 6 marca 2018r. z K. P.. (bezsporne, a nadto akta ubezpieczeniowe) Sąd zważył: Odwołanie jest uzasadnione. Zgodnie z treścią art. 19 ust. 2 ustawy z 20 grudnia 1990r. (t.jed. Dz.U.2016.277) emerytura rolnicza przysługuje (także) ubezpieczonemu rolnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1) osiągnął wiek 55 lat, jeśli jest kobietą, albo 60 lat, jeśli jest mężczyzną;

2) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 30 lat;

3) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Zaś jak stanowi art. 19 ust. 2a tej ustawy przepis ten stosuje się do rolnika, który do dnia 31 grudnia 2017 r. spełnił warunki, o których mowa w tym przepisie. Wnioskodawca spełniał te przesłanki w chwili przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury. Natomiast należało rozważyć jaki wpływ na prawo do wcześniejszej emerytury wnioskodawcy miał fakt rozwiązania umowy dzierżawy przez W. K. co maiło miejsce w dniu 29 listopada 2017r. Kwestię tę reguluje art. 28 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym (t. jed.

Dz.U.2017.2336). Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, wypłata emerytury lub renty rolniczej ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust. 2-8 jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą. Zaś ust. 3 wskazuje, iż wypłata ulega zawieszeniu w całości jeżeli emeryt lub rencista nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Przy czym w ust. 4 uznaje się że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on ani jego małżonek nie jest właścicielem/współwłaścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, nie uwzględniając gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków osobie niebędącej małżonkiem emeryta lub rencisty, jego zstępnym lub pasierbem i ich małżonkiem, oraz osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym i jej małżonkiem.

Przepisy te wskazują jednoznacznie, iż byłyby podstawy do zawieszenia całości lub części emerytur wnioskodawcy, bowiem wobec rozwiązania umowy dzierżawy z 25 czerwca 2017r. – nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Jednak należy mieć na uwadze treść ust. 9 pkt 2 przepisu art. 28 w.w. ustawy, zgodnie z którym w przypadku podjęcia działalności rolniczej na gruntach uprzednio wydzierżawionych co najmniej na 10 lat, jeżeli dzierżawa ustała wcześniej z przyczyn niezależnych od wydzierżawiającego (…) wyplata nie ulega zawieszeniu przez okres jednego roku.

Te okoliczności wskazują, iż nie było podstaw do pozbawienia wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury rolniczej czy też wstrzymania lub zawieszenia całości lub części jej wypłaty, a w konsekwencji żądania zwrotu emerytury wypłaconej w okresie od grudnia 2017r. do marca 2018r. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. uwzględnił złożone odwołanie i przyznał wnioskodawcy prawo do wcześniejszej emerytury rolniczej od dnia wstrzymania jej wypłaty tj. od 1 grudnia 2017r. oraz orzekł o braku podstaw do żądania zwrotu wypłaconej w tym okresie emerytury.

SSO Regina Stępień