Legislator Case Law & Legislation
I C 542/18 AI generated

Civil court dismisses claim for contract penalty and interest due to statute of limitations expiry against consumer.

Case Number I C 542/18
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The plaintiff filed a lawsuit seeking a contract penalty and interest from the defendant, who had returned a decoder card late after terminating a TV service contract. The court found that the claim became due on February 1, 2015, and was filed in April 2018, exceeding the three-year limitation period applicable to business creditors. Consequently, the court dismissed the entire claim ex officio under the Civil Code, ruling that the plaintiff could not successfully enforce the debt.

Legislator headnote

AI generated

Art. 117 § 2 k.c.; Art. 118 k.c.: The court must ex officio apply the statute of limitations against consumers; if the limitation period has expired, the claim is barred regardless of whether the consumer raised the defense.

Keywords

AI generated
statute of limitations consumer protection contract penalty ex officio dismissal civil code provisions

Cited Legislation

AI generated
art. 117 § 2 k.c.
Na gruncie niniejszej sprawy brak było także podstaw do zastosowania art. 117 1 k.c.
art. 118 k.c.
Z kolei roszczenie o odsetki z tytułu opóźnienia jako roszczenie okresowe przedawniało się w terminie 3-letnim zgodnie z art. 118 k.c., nie później jednak niż z upływem terminu, w którym przedawniało się roszczenie o zapłatę kwoty głównej (vide: wyrok SN z 20.
art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h.
Z dniem 2 czerwca 2014 roku doszło do połączenia spółek w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h., poprzez przeniesienie całego majątku C.
art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny
Na podstawie art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018.1104), do kodeksu cywilnego został wprowadzony przepis art.
art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h
Z dniem 2 czerwca 2014 roku doszło do połączenia spółek w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h., poprzez przeniesienie całego majątku C.
art. 509 § 1 k.c
Zgodnie z art. 509 § 1 k.c., wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.
art. 513 § 1 k.c
Dłużnikowi zaś przysługują przeciwko nabywcy wierzytelności wszelkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie (art. 513 § 1 k.c.).
art. 118 k.c
Z kolei roszczenie o odsetki z tytułu opóźnienia jako roszczenie okresowe przedawniało się w terminie 3-letnim zgodnie z art. 118 k.c., nie później jednak niż z upływem terminu, w którym przedawniało się roszczenie o zapłatę kwoty głównej (vide: wyrok SN z 20.

Cited Case Law

AI generated
wyrok SN z 20. (...), sygn. IV CSK 134/05
uchwała SN z 20.04.2012r., sygn. III CZP 10/12
Wymagalność należy łączyć z upływem terminu spełnienia świadczenia, dopiero bowiem po jego upływie, kiedy dłużnik popada w opóźnienie, wierzyciel dysponuje skutecznymi środkami dochodzenia roszczeń (vide: uchwała SN z 20.04.2012r., sygn. III CZP 10/12, Legalis nr 457217).
IV CSK 134/05
Supreme Court dismisses appeal on set-off claim due to procedural separation of joint civil proceedings.
III CZP 10/12
Supreme Court holds a guarantee contract may be a sham to violate a debt assignment ban.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygnatura akt: I C 542/18 upr

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2018 roku Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Ludmiła Dulka - Twarogowska Protokolant: st. sekr. sąd. Arleta Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2018 roku w Wąbrzeźnie na rozprawie sprawy z powództwa: (...) z siedzibą w K. przeciwko: J. Ś. - o zapłatę, I. oddala powództwo w całości; II. ustala, że koszty procesu ponosi strona powodowa. Sędzia Sądu Rejonowego Ludmiła Dulka - Twarogowska ZARZĄDZENIE 1. (...); 2. (...) 3.(...) SSR Ludmiła Dulka - Twarogowska W., dnia 12 grudnia 2018 r. Sygn. akt I C 542/18 upr

UZASADNIENIE

W dniu 9 kwietnia 2018 roku powód (...) z siedzibą w K., działający przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, skierował do Sądu Rejonowego w Wąbrzeźnie pozew, w którym wnosił o zasądzenie na swoją rzecz od J. Ś. kwoty 117,43 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a także zwrotu kosztów procesu. Uzasadniając swoje żądanie wskazał, iż dochodzoną wierzytelność nabył od (...) S.A. z siedzibą w W. na podstawie umowy cesji z 20 czerwca 2017 roku, a stanowi ją kara umowna za braku zwrotu udostępnionego sprzętu w sytuacji jednostronnego rozwiązania umowy.

Na kwotę dochodzoną pozwem składały się: należność główna wynosząca 95,40 zł oraz skapitalizowane odsetki ustawowe za opóźnienie naliczone od następnego dnia wymagalności dokumentu księgowego oraz jego wartości do dnia poprzedzającego dzień złożenia pozwu 22,03 zł (k.4-6v, 27-29). W dniu 18 czerwca 2018 roku Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w sprawie o sygn. akt I Nc (...), uwzględniając w całości roszczenie powoda zawarte w pozwie (k.32). W skutecznie wniesionym sprzeciwie od wskazanego nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda kosztów procesu.

Pozwany podał, iż był abonentem pierwotnego wierzyciela, z którym rozwiązał umowę z dniem 31 grudnia 2014 roku, a następnie 13 stycznia 2015 roku w punkcie serwisowym dokonał zwrotu udostępnionej karty dekodera (k.42-44). Sprawa podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany zawarł z operatorem świadczącym usługi tv (...) w W. umowę o abonament w zestawie promocyjnym (...). Czas obowiązywania umowy wynosił 23 miesiące. Pozwany otrzymał od operatora do bezpłatnego używania dekoder wraz z kartą, przy czym karta stanowiła własnośćC. (...) Sp. z o.o. w W..

W przypadku rozwiązania, wygaśnięcia lub zakończenia w inny sposób umowy, na pozwanym ciążył obowiązek niezwłocznego, nie później niż w terminie 14 dni zwrotu udostępnionej karty dekodującej. Z tytułu opóźnienia w wykonaniu tego obowiązku abonent był zobowiązany do uiszczenia na rzecz (...) kary określonej w cenniku (rozdział(...), (...) regulaminu świadczenia usług). Z dniem 2 czerwca 2014 roku doszło do połączenia spółek w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h., poprzez przeniesienie całego majątku C. (...) S.A. w W. (spółka przejmowana) na (...) S.A. z siedzibą w W..

Na dzień 03 listopada 2014 roku saldo zaległości pozwanego tytułem opłat abonamentowych za okresy od 03 września 2014 roku do 02 października 2014 roku i od 03 października 2014 r. do 03 listopada 2014 roku względem pierwotnego wierzyciela wynosiło 69,40 zł. Pozwany zrezygnował z usług pierwotnego wierzyciela, w związku z czym umowa uległa rozwiązaniu z dniem 30 listopada 2014 roku. W dniu 13 stycznia 2015 roku pozwany zwrócił autoryzowanemu przedstawicielowi (...) S.A. kartę dekodującą. Tego samego dnia operator wystawił notę księgową nr (...), w której obciążył pozwanego karą umowną z tytułu niedotrzymania terminu zwrotu sprzętu w kwocie 100,00 zł, z terminem płatności do 31 stycznia 2015 roku.

W dniu 20 czerwca 2017 roku (...) S.A. w W. zawarł z (...) z siedzibą w K. umowę sprzedaży wierzytelności zawierającą wyciąg z listy dłużników. Na podstawie tej umowy pierwotny wierzyciel dokonał przelewu na stronę powodową wierzytelności względem pozwanego wynikającej z dokumentu nr (...) na kwotę 95,40 zł, o czym zawiadomił J. Ś. pismem datowanym na 16 sierpnia 2017 roku. Jednocześnie powód skierował do pozwanego wezwanie do zapłaty w terminie do 26 sierpnia 2017 roku kwoty 113,29 zł, na którą składały się należność główna wraz z odsetkami wynoszącymi 17,89 zł.

Okoliczności bezsporne, ponadto dowody: - umowa o abonament (k.17v); - regulamin świadczenia usług (k.14-17); - fragment odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców w KRS (k.10v-11); - saldo zaległości (k.19); - nota księgowa (k.18v); - umowa sprzedaży wierzytelności wraz z wyciągiem z listy dłużników (k.9-10, 12v); - informacja o zmianie wierzyciela (k.7); - przedsądowe wezwanie do spłaty zadłużenia (k.7v).

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie powód dochodził spełnienia przez pozwanego zobowiązania wynikającego z umowy o abonament – zapłaty kary umownej z tytułu niedotrzymania terminu zwrotu udostępnionego sprzętu stanowiącego własność operatora, w związku z przelewem wierzytelności na jego rzecz. Zgodnie z art. 509 § 1 k.c., wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

Natomiast z treści § 2 tego przepisu wynika, że wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Wierzytelność, przechodzi na nabywcę solo consensu, tj. przez sam fakt zawarcia umowy przelewu. Dłużnikowi zaś przysługują przeciwko nabywcy wierzytelności wszelkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie (art. 513 § 1 k.c.). Łącząca pierwotnego wierzyciela z pozwanym umowa o abonament stanowiła umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych, którą reguluje art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku Prawo telekomunikacyjne (Dz.U.2014.243).

Na podstawie art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018.1104), do kodeksu cywilnego został wprowadzony przepis art. 117 § 2 1 k.c., zgodnie z którym, po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. Z kolei w myśl art. 5 ust. 4 wskazanej ustawy, w stosunku do roszczenia przeciwko konsumentowi Sąd ma obowiązek z urzędu uwzględnić okres przedawnienia także do istniejących roszczeń, nawet jeżeli konsument nie podniósł takiego zarzutu.

Ustawowym skutkiem przedawnienia jest więc w obecnym stanie prawnym niemożność jego skutecznego dochodzenia, a zatem rolą Sądu w niniejszej sprawie było zbadanie kluczowych w tym zakresie elementów łączących się z terminem przedawnienia roszczenia i początkiem jego biegu. Należy wskazać, iż roszczenie pierwotnego wierzyciela pozostawało w związku z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej, a tak ustalona kwalifikacja nie mogła ulec zmianie z powodu zmiany podmiotowej po stronie wierzyciela, dlatego Sąd przyjął, iż termin jego przedawnienia wynosił 3 lata (art. 118 k.c.).

Z kolei roszczenie o odsetki z tytułu opóźnienia jako roszczenie okresowe przedawniało się w terminie 3-letnim zgodnie z art. 118 k.c., nie później jednak niż z upływem terminu, w którym przedawniało się roszczenie o zapłatę kwoty głównej (vide: wyrok SN z 20. (...)., sygn. IV CSK 134/05, Legalis nr 156806). Wprawdzie z wyciągu z listy dłużników wynika, iż datą wymagalności zadłużenia objętego dokumentem nr (...) opiewającym na kwotę 95,40 zł był dzień 29 stycznia 2015 roku, to jednak treść dokumentu źródłowego - noty księgowej o tym numerze wskazuje jednoznacznie, iż terminem płatności kary umownej z tytułu niedotrzymania terminu zwrotu sprzętu był dzień 31 stycznia 2015 roku.

Wymagalność należy łączyć z upływem terminu spełnienia świadczenia, dopiero bowiem po jego upływie, kiedy dłużnik popada w opóźnienie, wierzyciel dysponuje skutecznymi środkami dochodzenia roszczeń (vide: uchwała SN z 20.04.2012r., sygn. III CZP 10/12, Legalis nr 457217). W świetle powyższego należy przyjąć, iż roszczenie dochodzone pozwem stało się wymagalne 01 lutego 2015 roku. Powód wniósł pozew w niniejszej sprawie dopiero 09 kwietnia 2018 roku, a więc po upływie ponad 3 lat od daty wymagalności roszczenia. Skoro roszczenie było przedawnione, powód nie może skutecznie domagać się jego zaspokojenia, co Sąd był zobowiązany uwzględnić z urzędu.

Na gruncie niniejszej sprawy brak było także podstaw do zastosowania art. 117 1 k.c. pozwalającego na nieuwzględnienie upływu terminu przedawnienia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, ponieważ nie występuje żaden szczególny przypadek i nie przemawiają za tym względy słuszności. Mając powyższe na uwadze, roszczenie powoda podlegało w całości oddaleniu, o czym orzeczono w pkt I wyroku. W pkt II wyroku Sąd ustalił, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, iż koszty procesu ponosi strona powodowa, która w całości przegrała spór sądowy.

Sędzia Sądu Rejonowego Ludmiła Dulka-Twarogowska Zrządzenie: 1. (...) 2. (...) 3. (...) W., 31.12.2018r. SSR Ludmiła Dulka-Twarogowska