Court acquits defendant of perjury for false civil asset declaration under new criminal law not yet in force.

Sygn. akt II K 260/18

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 października 2018 roku Sąd Rejonowy w B. P. w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSR Dariusz Wiśniewski Protokolant Joanna Radziszewska przy udziale Prokuratora Adama Naumczuka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2018 roku sprawy: L. Z. , syna A. i N. z domu L., urodzonego w dniu (...) w B., oskarżonego o to, że: w dniu 14 maja 2018 roku w B., będąc przesłuchany w trybie art. 913 § 1 k.p.c. i po złożeniu przed Sądem Rejonowym w B. P. (...) Wydział Cywilny przyrzeczenia o treści „świadomy znaczenia swoich słów i odpowiedzialności przed prawem, że złożony przeze mnie wykaz majątku jest prawdziwy i zupełny” i składając wykaz majątku dla potrzeb postępowania sądowego z wniosku Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. o wyjawienie majątku dłużnika w sprawie sygnatura(...) podał nieprawdę co do składu i stanu swojego majątku twierdząc, iż nie ma żadnego majątku, jak też potwierdził ten fakt w sporządzonym własnoręcznie wykazie majątku przedłożonym sądowi, to jest o czyn z art. 233 § 1 k.k. , I.

Oskarżonego uniewinnia od popełnienia zarzuconego mu czynu. II. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego Czesława Młodzianowskiego kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych, wraz z podatkiem VAT w wysokości 23%, czyli w kwocie 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt groszy), to jest łączną kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem kosztów obrony z urzędu. III. Kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. Sędzia : II K 260/18

UZASADNIENIE

Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Sąd Rejonowy w B. P. prowadził – pod sygnaturą akt (...) – postępowanie z wniosku Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. o wyjawienie majątku dłużnika L. Z.. W dniu 14 maja 2018 roku wyżej wymieniony stawił się na posiedzeniu i w trybie art. 913 § 1 k.p.c. przedłożył Sądowi własnoręcznie sporządzony wykaz majątku, jak też złożył przyrzeczenie o treści: „Świadomy znaczenia mych słów oraz odpowiedzialności przed prawem zapewniam, że złożony przeze mnie wykaz majątku jest prawdziwy i zupełny”.

Z treści sporządzonego przez L. Z. i popartego przyrzeczeniem wykazu wynikało, że nie posiada on żadnego majątku. Było to nieprawdą, albowiem prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w B. P., wydanym w dniu 21 września 2015 roku w sprawie o sygnaturze akt (...), w ramach działu spadku po matce N. Z. przyznano mu szereg nieruchomości. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o: kopie materiałów ze spraw o sygnaturach akt (...) oraz (...) Sądu Rejonowego w B. P. (k. 5 – 30, 32 – 61). L. Z. został oskarżony o to, że w dniu 14 maja 2018 roku w B., będąc przesłuchanym w trybie art. 913 § 1 k.p.c. i po złożeniu przed Sądem Rejonowym w B.

P. (...) Wydział Cywilny przyrzeczenia o treści: „Świadomy znaczenia mych słów oraz odpowiedzialności przed prawem zapewniam, że złożony przeze mnie wykaz majątku jest prawdziwy i zupełny”, składając wykaz majątku dla potrzeb postępowania sądowego z wniosku Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. o wyjawienie majątku dłużnika w sprawie o sygnaturze akt (...), podał nieprawdę co do składu i stanu swojego majątku, twierdząc, iż nie ma żadnego majątku, jak też potwierdził ten fakt w sporządzonym własnoręcznie wykazie majątku przedłożonym sądowi, to jest o czyn z art. 233 § 1 k.k. L.

Z. nie przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu. W trakcie postępowania przygotowawczego wyjaśnił (k. 69 – 69o), iż w dniu 14 maja 2018 roku był obecny na posiedzeniu Sądu Rejonowego w B. P. i został przesłuchany. Czynność ta trwała bardzo krótko. Sprawa była związana z ziemią i Agencją Rolną. Treści zadawanych mu pytań nie pamiętał. Zaprzeczył, aby składał przed Sądem przyrzeczenie lub przedkładał wykaz majątku. Wskazał, iż w postępowaniu o dział spadku przyznano mu „na papierze” jakieś działki, ale w rzeczywistości niczego nie otrzymał.

Podczas rozprawy oskarżony podtrzymał swoje stanowisko w kwestii winy i wcześniejsze wyjaśnienia, chociaż zasłonił się niepamięcią co do tego, czy składał na piśmie wykaz majątku oraz przyrzeczenie przed Sądem (k. 115o).

Sąd zważył, co następuje:

Analiza materiałów zebranych w aktach sprawy o sygnaturze (...) Sądu Rejonowego w B. P. nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że w dniu 14 maja 2018 roku L. Z. był obecny na posiedzeniu sądowym, przedłożył własnoręcznie sporządzony wykaz majątku – z treści którego wynikało, że niczego nie posiada – oraz złożył przyrzeczenie w trybie art. 913 § 1 k.p.c. Materiały zgromadzone w aktach sprawy o sygnaturze (...) Sądu Rejonowego w B. P. jednoznacznie świadczą zaś o tym, że w wyniku działu spadku po matce L.

Z. stał się właścicielem szeregu nieruchomości, zaś faktu tego musiał być świadomy w trakcie czynności z dnia 14 maja 2018 roku. Zauważyć jednak wypada, że w powołanym przez oskarżyciela publicznego w akcie oskarżenia przepisie art. 233 § 1 k.k. penalizowane jest zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy przez osobę, która składa zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym (bądź innym, ale prowadzonym na podstawie ustawy). W realiach niniejszej sprawy, w odniesieniu do L. Z., powyższy przepis nie może znaleźć zastosowania, gdyż w postępowaniu prowadzonym przed tutejszym Sądem w sprawie o sygnaturze akt (...) nie występował on w charakterze świadka, a w dniu 14 maja 2018 roku nie składał żadnego zeznania – ani ustnie, ani pisemnie.

W rzeczywistości, zarówno przedłożony wówczas przez niego wykaz majątku, jak i złożone przez niego przyrzeczenie, stanowiły oświadczenia wynikające z treści art. 913 § 1 k.p.c. – i niewątpliwie były fałszywe. Penalizacja działania polegającego na złożeniu fałszywego oświadczenia przewidziana została w art. 233 § 6 k.k., ale dotyczy tylko takich sytuacji, gdzie przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Z taką sytuacją nie mamy zatem do czynienia w sprawie niniejszej, albowiem w obecnym stanie prawnym oświadczenia dłużników określone w art. 913 § 1 k.p.c. nie są odbierane pod rygorem odpowiedzialności karnej (L.

Z. nie został też o takiej odpowiedzialności pouczony przed złożeniem oświadczeń w dniu 14 maja 2018 roku). Stanowi to pewną lukę prawną, którą ustawodawca dostrzegł, wprowadzając do Kodeksu postępowania cywilnego przepis art. 913 § 1 1 – o treści: „Dłużnik składa wykaz, o którym mowa w § 1, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o czym sąd poucza go przed odebraniem wykazu”. Zacznie on jednak obowiązywać dopiero w dniu 1 stycznia 2019 roku. W świetle powyższych okoliczności, Sąd uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzuconego mu czynu.

O kosztach pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu orzeczono z uwzględnieniem § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1715, z późn. zm.). O kosztach procesu rozstrzygnięto zgodnie z treścią art. 632 pkt 2 k.p.k. Sędzia :