Appeal court quashes first-instance judgment for premature ruling due to insufficient evidence on unjust enrichment.

Sygn. akt. I ACa 32

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSA Andrzej Palacz Sędziowie: SA Anna Gawełko (spraw.) SA Jan Sokulski Protokolant: st.sekr.sądowy Cecylia Solecka po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2012 r. na rozprawie sprawy z powództwa A. I. przeciwko K. K. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt I C 845/11 u c h y l a zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego .

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu z dnia 20 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 160.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 15 lipca 2011 r. oraz koszty procesu w kwocie 4.117 zł. Nadto Sąd nakazał ściągnąć od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Rzeszowie kwotę 8.500 zł tytułem uzupełnienia brakującego wpisu w części, od której powód był zwolniony. W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy wskazał, że bezsporne jest, że nabyty aktem notarialnym z dnia 24 lutego 1994 r lokal mieszkalny położony w R. przy ul. (...) został nabyty ze środków własnych powoda.

Fakt nabycia lokalu ze środków powoda został przez pozwaną przyznany . W sytuacji, gdy powód został faktycznie pozbawiony przez pozwaną lokalu z wyposażeniem, to należy mu się zwrot dochodzonej kwoty tytułem bezpodstawnego wzbogacenia na podstawie art. 405 kc . Apelację od powyższego wyroku złożyła pozwana . Zarzuciła błędne ustalenie , że nastąpiło po jej stronie bezpodstawne wzbogacenie , albowiem powód faktycznie zakupił to mieszkanie dla niej i dziecka oraz dzieci, które planowali . Pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu apelacji skarżąca podniosła, że zaskarżony wyrok nie jest słuszny. Wskazała, że sporne mieszkanie było darowizną dla niej i dziecka. Wymeldowała powoda z tego mieszkania , ponieważ nie przebywał dłuższy czas w Polsce i nie mieszkał z nią i dzieckiem . Nie dawał znaku życia. Uznała, że powód ją zostawił i nie wróci. Złożyła pozew o alimenty, które pobierała z ZUS –u. Nadto ponosi koszt utrzymania mieszkania, remontu. Wskazała też, że wiedziała o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 20.02.2012r., po której Sąd wydał wyrok i zwracała się z prośbą o wyznaczenie innej godziny rozprawy , bo miała już wcześniej wyznaczony termin rozprawy w tym dniu w Sądzie Rejonowym o godz. 12,40.

Sąd prośby jej nie uwzględnił . Pozwana przybyła do Sądu Okręgowego w dniu 20.02. o godz. 13.10, wtedy Sąd Okręgowy ogłaszał już wyrok w niniejszej sprawie .

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje :

Trafnie ustalił Sąd Okręgowy, iż mieszkanie , którego spór dotyczy zostało nabyte przez pozwaną za środki finansowe powoda, a ewentualne rozliczenie między konkubentami nastąpić może na podstawie art. 405 kc. Trafnie też ustalił Sąd , że pozwana podjęła skuteczne działania w celu wymeldowania powoda z nabytego mieszkania . Jednakże te niesporne ustalenia i zakres przeprowadzonego przez Sąd Okręgowy postępowania dowodowego nie dawały jeszcze podstawy do ostatecznego wyrokowania w sprawie . Faktem jest, że w aktach sprawy brak jest pisma procesowego pozwanej oznaczonego jako odpowiedź na pozew.

Nie oznacza to jednak, że pozwana nie zajęła stanowiska procesowego w sprawie. Pozwana złożyła do akt pismo z dnia 4.11.2011 r. nadając mu tytuł – Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu tego wyroku przytoczyła jednak okoliczności faktyczne, które w istocie dotyczą meritum sprawy i w odmiennym świetle przedstawiają zdarzenia, które zaistniały tak przed nabyciem spornego mieszkania, jak i po jego nabyciu . Rację ma wprawdzie Sąd Okręgowy, że formalnie pozwana nie złożyła odpowiedzi na pozew. Utrwalone jest jednak stanowisko, że nie tytuł pisma decyduje o jego charakterze, lecz jego treść i przywołane argumenty .

Sąd Okręgowy niewątpliwie zapoznał się z treścią tego pisma oznaczonego jako wniosek o ustanowienie pełnomocnika, bowiem wydał postanowienie w przedmiocie tego wniosku . Zatem Sąd miał wiedzę, że stanowiska stron co do podstaw, przyczyn i okoliczności nabycia przez pozwaną mieszkania za środki finansowe powoda są sprzeczne . Sąd Okręgowy powinien więc przynajmniej przeprowadzić dowód z zeznań stron. Zresztą powód o przeprowadzeniu tego dowodu wnosił w pozwie . Okoliczności wskazanych przez pozwaną w apelacji odnośnie terminu wyznaczonej rozprawy na dzień 20 lutego 2012 r. nie sposób jednoznacznie ustalić.

W protokole rozprawy z dnia 9 lutego 2012r. nie odnotowano żadnych zastrzeżeń pozwanej co do kolejnego terminu rozprawy na dzień 20 lutego 2012 r. Brak jednak także postanowienia Sądu w przedmiocie wniosku powoda zawartego w pozwie o przeprowadzenie dowodu z zeznań stron oraz pouczenia pozwanej , którą Sąd poinformował o terminie następnej rozprawy, że brak stawiennictwa na rozprawie w dniu 20 lutego 2012 r., na której może być przesłuchana w charakterze strony – będzie skutkować pominięciem tego dowodu . Reasumując powyższe – Sąd Apelacyjny uznał, że postępowanie dowodowe w zakresie przeprowadzonym przez Sąd Okręgowy nie daje podstaw do dokonania istotnych okoliczności faktycznych niezbędnych dla oceny zasadności żądania pozwu.

Z tych przyczyn zaskarżony wyrok należało uchylić na podstawie art. 386 § 4 kpc jako przedwczesny. Wydanie wyroku w sprawie wymaga bowiem przeprowadzenia postępowania dowodowego – w zasadzie – w całości . O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 108 § 2 kpc . cs