Appeal dismissed; court upheld free evaluation of evidence and rejected claim of procedural error regarding expert rent assessment.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the plaintiff's appeal against the first-instance judgment which awarded partial rent arrears and process costs. The plaintiff argued that the court failed to properly evaluate the expert's opinion on rent rates, claiming the expert incorrectly adjusted the rate due to the building's pre-renovation status. The court rejected this, stating that the expert consistently maintained the lower rate despite the building's condition, and that the first-instance court's logical deduction from the evidence did not violate the rules of free evaluation of evidence.
Legislator headnote
AI generatedArt. 233 § 1 k.p.c.; Art. 385 k.p.c. The court's free evaluation of evidence prevails unless it lacks logical coherence or contradicts life experience; a party's disagreement with the weight assigned to specific evidence is insufficient to prove a procedural violation.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt III Ca 1471/18
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 11 maja 2018 r. w sprawie sygn. akt I C 409/17 z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w R. przeciwko Miastu Ł. o zapłatę Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi:
1. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 613 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 21 lutego 2017 r. do dnia zapłaty, 2. oddalił powództwo w pozostałej części, 3. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 622,43 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, 4. nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych od:
a) pozwanego kwotę 441 zł, b) powoda kwotę 345,12 zł. [wyrok k.262] W rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy poczynił ustalenia faktyczne, w oparciu o które wydał kwestionowany wyrok, a które w całości podziela i przyjmuje za własne Sąd II instancji. W tej sytuacji nie istnieje potrzeba ich powtarzania, bowiem - jak wielokrotnie podkreślał Sąd Najwyższy - w wypadku orzeczenia oddalającego apelację, wydanego na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu w pierwszej instancji, bez uzupełniania postępowania dowodowego, sąd odwoławczy nie musi powtarzać dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych; wystarczy stwierdzenie, że ustalenia sądu pierwszej instancji podziela i przyjmuje za swoje (tak m. in.
Sąd Najwyższy w orzeczeniach z dnia 13.12.1935 r., C III 680/34, Zb. Urz. 1936, poz. 379; z dnia 14.02.1938 r., C II 2613/37, Przegląd Sądowy z 1938 r., poz. 380; z dnia 10.11.1998 r., III CKN 792/98, OSNC z 1999 r., nr 4, poz. 83; z dnia 6 lipca 2011 r., I CSK 67/11, nie publ.; z dnia 14.02.2013r., II CSK 292/12, Lex 1318346). [uzasadnienie k.266-268 odwr.] Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w części oddalającej powództwo co do kwoty 389,63 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od tej kwoty od dnia 21 lutego 2017 r. do dnia zapłaty oraz – w konsekwencji – w części orzekającej o kosztach procesu, zarzucając naruszenie przepisu art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dokonania jego oceny z pominięciem istotnej części tego materiału, tj. ustnej opinii uzupełniającej biegłego sądowego wydanej podczas rozprawy w dniu 27 kwietnia 2018 r., z której wynika, iż stawka czynszu najmu lokali znajdujących się na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. (...) w Ł. w okresie sprzed remontu (tj. w okresie objętym pozwem) powinna wynosić 10 zł/m 2 dla wszystkich lokali w tym okresie, a w konsekwencji błędne ustalenie, iż realna wysokość stawki czynszu w okresie objętym pozwem dla lokalu nr (...), znajdującym się na przedmiotowej nieruchomości, wynosi 7,29 zł/m 2.
W konkluzji strona apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda łącznej kwoty 1002,63 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 21 lutego 2017 r. do dnia zapłaty wraz z ponownym rozstrzygnięciem w przedmiocie kosztów procesu. [apelacja k.273-276] Strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji oraz zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. [odpowiedź na apelację k.285-285 odwr.]
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie - Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu Sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął Sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena Sądu.
Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. Natomiast jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne.
Strona apelująca zarzucała, że Sąd I instancji w sposób błędny przyjął stawkę czynszu w okresie objętym pozwem w wysokości 7,29 zł/m 2 zamiast 10 zł/m 2. Z opinii biegłego sądowego wydanej w toku niniejszego procesu wynika, że w okresie objętym pozwem wszystkie lokale w budynku były przed remontem. Podczas prac remontowych, które rozpoczęły się w 2016 r., wyburzono stropy i budynek nie nadawał się do normalnego użytkowania. Remont został przeprowadzony bez żadnego pozwolenia na budowę. Lokale powstałe po remoncie nie są odtworzeniem lokali wcześniej istniejących.
Z dużych lokali powstały małe mieszkania. Biegły, obliczając stawkę czynszu w spornym okresie, uwzględnił tą stawkę w wysokości ok. 10 zł/m 2 dla lokali porównywalnych, jednakże obniżył ją o 25 % z uwagi na to, że lokal był przed remontem. Zarówno w pisemnej opinii uzupełniającej, jak i podczas ustnej opinii uzupełniającej, biegły nie zmienił swoich wniosków i konsekwentnie wskazywał, że stawka czynszu najmu lokalu, jaki powódka mogłaby otrzymać w okresie od dnia 24 października 2014 r. do dnia 30 listopada 2014 r., wynosi 7,29 zł/m 2.
Reasumując, Sąd Rejonowy na podstawie opinii biegłego sądowego w sposób prawidłowy ustalił, że realna wysokość stawki czynszu w okresie objętym pozwem wynosiła 7,29 zł/m 2. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną. O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 1, § 2 pkt 1 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj.
Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).